الميساقتان كۇيبەڭى كوپ, ەندى كۇيزەلىسى كوبەيگەن تىرشىلىكتەگى مىلتىقسىز مايداندا ەندىگى جەردە تەك تۇسىنىستىك پەن يماندىلىق قانا ءبىر مانگە بولەي الاتىن شىعار؟!
بارلىعى دا جەتكىلىكتى سياقتى زاماندا بارشامىزعا ءبىر مەيىرىم جەتپەي تۇرعانداي ما, قالاي؟ سۇرىنگەندى دەمەيتىن, قيسايعاندى تۇزەيتىن, دەرتتى بولعاندى ەمدەيتىن دە الدىمەن جىلى ءسوز, ادامگەرشىلىك. تۇسىنىستىكپەن سۋارىلعان ادامگەرشىلىك ءومىر سالتىنا اينالماسا, وندا ءبىز تەك ءوزى ءۇشىن ءومىر سۇرەتىن, تەك ءوزىن سۇيەتىن Z ۇرپاقتىڭ ىزىمەن جاھاندانۋدىڭ جىقپىلى كوپ جىنىس ورماندارىندا اداسقانىمىز اداسقان. وسىندايدا «اداسىپ جۇرگەن ادامداردىڭ» الدىنان جاقسى ماماندار جولىقسا دەپ تىلەيسىڭ.
ال كەز كەلگەن ماماندىق ادامدىقتان باستاۋ الۋ كەرەك دەسەك تە, كىسىلىك مەن كىشىلىك قاسيەتتەرگە ەرەكشە ءزارۋ ماماندىق يەلەرى بار. اسىرەسە بۇل ادامداردىڭ تاعدىرى مەن الەۋمەتتىك ومىرىنە تىكەلەي ارالاساتىن سالالاردىڭ وكىلدەرىنە قاتىستى.
ەندەشە «اداسقان» ادامنىڭ ءبىرىنشى جانى اۋىرادى. جەڭىلە كەلە ءتانى دەرتتى بولاتىنى تاعى دا ايان. مۇندايدا الدىمەن ناۋقاستىڭ بەتىن بەرى قاراتاتىن دارىگەردىڭ جىلى ءسوزى ەكەنى ەستى ادامنىڭ بارىنە ءمالىم.
ءبىر جاعىنان كەز كەلگەن ادامنىڭ ساعان دەگەن قارىم-قاتىناسى – سەنىڭ ول ادامعا دەگەن قارىم-قاتىناسىڭنىڭ ايناسى. وسىندايدا دارىگەر دوستىڭ اڭگىمەسى ويعا ورالادى. ول جۇمىس ىستەيتىن ەمحانادا ەكى ارىپتەسى بار كورىنەدى. ءبىرى كۇيگەلەك, اشۋشاڭ, سابىرسىز بولسا كەرەك. ەكىنشىسى اسا سابىرلى, مەيىرىمدى, ۇستىنەن تۇيە ءوتىپ كەتسە دە بىلق ەتپەيتىن ادام ەكەن. سول دوسىم ايتادى: «كۇيگەلەك دارىگەردىڭ كابينەتىندە ناۋقاستارى دا شەتتەرىنەن ايعايلاپ, ءولدىم-تالدىم دەپ ىڭقىلداپ, الگى دارىگەر دە اشۋ شاقىرىپ, زىركىلدەپ جاتادى. كەرىسىنشە, مەيىرىمدى, سابىرلى دارىگەردىڭ پاتسيەنتتەرى ونىڭ كابينەتىنە كىرگەن ساتتەن تىنشۋ تاۋىپ, ء«ۇنسىز» اۋىرىپ وتىرادى» دەيدى...
ادامگەرشىلىككە قۇرىلعان ماماندىقتىڭ ەندى ءبىرى – مۇعالىمدىك. تۇسىنىگى تەرەڭ, كىسىلىگى مول مىقتى ۇستاز الدىنا كەلگەن شاكىرتتىڭ كەيدە اتا-اناسىنان الا الماعان تاربيەسىن بەرىپ, ءتىلىن تاۋىپ, تاعدىرىن تانىپ, ومىرلىك باعدار بەرە الاتىنىن كورىپ كەلەمىز.
دەگەنمەن بۇگىنگى مىنا زاماندا مادەنيەت, ۇلتتىق نامىس, ءتىپتى قاراپايىم كىسىلىك قاسيەتتەرگە ءزارۋ مامانداردىڭ الدىڭعى لەگىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى مەن جول ەرەجەلەرىن قاداعالايتىن سالانىڭ وكىلدەرى تۇر. اتالعان سالانىڭ ماماندارىن الدىمەن ادامگەرشىلىككە بۇرۋ جولىندا تالاي رەفورمالار ءجۇردى. ماي قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءمىنى ۇلكەن مىنبەرلەردەن ايتىلىپ, قۇقىق قورعاۋ سالاسى وكىلدەرىنىڭ وكتەمدىگىن توقتاتۋ ماقساتىندا سان رەت ماسەلە كوتەرىلدى. وكىنىشكە قاراي ۇلكەن وزگەرىستەر جوق. كەرىسىنشە, بۇل سالانىڭ وكىلدەرىندە ءالى دە ادامگەرشىلىك پەن مادەنيەتتىڭ جەتپەي جاتقانى وكىنتەدى. قوعامنىڭ بۇكىل ءومىرىن وزگەرتۋ ءۇشىن دە الدىمەن وسىلارعا ادامگەرشىلىك ءتان بولسىن دەپ تىلەيسىڭ. باياعى قۋعىن-سۇرگىن جىلدارىنداعىداي پوليتسيامىزدىڭ نكۆد جاندايشاپتارى سياقتى ايىپتى بولىپ الدىنا كەلگەن ادامداردىڭ, كۇدىكتى دەپ تەرگەلىپ وتىرعان جانداردىڭ كىرىپتار كەيپىنەن ءلاززات تاۋىپ, دورەكىلىك تانىتىپ, الىمجەتتىك كورسەتۋ پيعىلى ءالى دە وكشەمىزدەن قالماعان...
ءدال وسى مەنتاليتەتتەن ارىلعاندا عانا ءبىز ناعىز زايىرلى قوعامعا كەلەمىز. ىزدەپ جۇرگەن دەموكراتيامىز دا وسى ىزگىلىككە قۇرىلعان.
ەندەشە, ايتىپ وتىرعان داتىمىز ايعاقسىز بولماسىن. جۇمىسقا اسىققان مىڭداعان كولىكتەردىڭ ءبىرى بولىپ, جوڭكىلىپ كەلەمىز. ىلۋدە بىرەۋى بولماسا, جۇرگىزۋشىلەردىڭ بارلىعى دا جول ەرەجەسىن ساقتايدى, ۇلكەن جولدى سىيلايدى.
ارتىمىزدان ىلەسكەن ماشينانىڭ ءبىرىن ماي قىزمەتكەرلەرى وكتەم داۋىسپەن, دىبىس ۇلعايتقىشپەن «پريمي ۆپراۆو, وستانوۆي ماشينۋ!» دەگەن دورەكى فورمادا توقتاتتى. جىپىلىقتاعان جاسىلعا ۇلگەرە الماي, سارى مەن قىزىل باعدارشامنىڭ ورتاسىندا قالعان بولۋ كەرەك. مۇمكىن ايىبى باسقا دا بولار. جۇرگىزۋشى «مادەنيەتتى سويلەمەدى», «مەملەكەتتىك تىلدە توقتاتسىن», «ورىسشا تۇسىنبەيمىن» دەپ توقتاماي كەتسە دە بولادى. بىراق وندا ەكى ەسە ايىپتى بولاتىنىن بىلەتىن جۇرگىزۋشى توقتادى. رۋلدە ۇلكەن كىسى وتىر ەكەن. ماي كولىگىنەن ەكى كوزى اقيلانىپ, ەدىرەڭدەگەن جاس جول ينسپەكتورى اتىپ شىقتى. تۋرا قورقىنىشتى كينونىڭ جاعىمسىز كەيىپكەرىنە سۇرانىپ تۇرعان بەينە. بەتىندە ءبىر ءتۇيىر ينتەللەكت بولسايشى.
القىنىپ قۋىپ كەلەتىن پوليتسيا ەكيپاجدارىنىڭ باسىم بولىگىنە وسى بەينە ءتان. ايىپپۇل سالۋدى نەمەسە ەرەجە تالاپتارىن ءتۇسىندىرۋدى عانا ويلاپ تۇراتىن ينسپەكتوردىڭ ساناسىنا ول جەتە قويمايدى. ءوزىن قاراپايىم حالىقتىڭ كوزىمەن كورمەيدى. دەمەك, بۇل ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندەگى تاربيەلىك جۇمىستار مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ەتيكاسى ەرەجەلەرىندە ەسكەرەتىن نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس.
جۇرتتان ءتارتىپ سۇراعان ادامنىڭ ءوزى الدىمەن ادامگەرشىلىكتىڭ ەڭ قاراپايىم ەرەجەلەرىن ساقتاسا ەكەن.