ونىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتكە ازاماتتار تاراپىنان تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز نەسيەلەردى تولەۋگە كومەكتەسۋ تۋرالى كوپتەگەن ءوتىنىش كەلىپ تۇسۋدە. ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك جاعىنان ءالجۋاز ازاماتتار, بۇل – كوپ بالالى وتباسىلار, ءمۇگەدەك بالالارى بار وتباسىلار, جالعىز اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلار, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار, جەتىم بالالار ءتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى ومىرلىك قيىن جاعدايلارعا تاپ بولىپ, وزدەرىنە العان نەسيەلىك مىندەتتەمەلەردى وتەي الماي جۇرگەن وسى ساناتقا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ نەسيە بورىشى مەملەكەت تاراپىنان وتەلمەك. جارلىقتىڭ ماقساتى – ومىرلىك قيىن جاعدايلارعا تاپ بولعان قازاقستاندىقتارعا جاردەمدەسۋ, ءوز وتباسىلارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرۋ.
− جارلىقتا ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانككە ءبىر جولعى اكتسيا رەتىندە كەلەسى شارالاردى قابىلداۋ تاپسىرىلدى. تىكەلەي اتاۋلى قارجىلاي كومەك رەتىندە جوعارىدا اتالعان ساناتتىڭ ءاربىر قارىز الۋشىسىنا مەملەكەت ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىندا نەگىزگى بورىشى مەن وعان ەسەپتەلگەن سىياقىنىڭ جالپى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قارىزىن جابادى. سونىمەن قاتار قارىز بويىنشا جالپى بەرەشەگى 2019 جىلعى 1 ماۋسىمداعى جاعداي بويىنشا 3 ملن تەڭگەدەن اسپايتىن بولۋى كەرەك. بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىندا كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرى بار بارلىق ازاماتتار ءۇشىن 2019 جىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا جيناقتالعان ايىپپۇلدار مەن وسىماقىلار الىنىپ تاستالادى. بۇل ەسەپتەن شىعارۋ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلماق, – دەدى ءا.سمايىلوۆ. بۇعان قوسا, مەرزىمى وتكەن, بەرەشەگى 90 كۇننەن اسىپ كەتكەن جەكە تۇلعالاردىڭ بارلىق كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق قارىزدارى بويىنشا كرەديتتى بەرۋمەن جانە وعان قىزمەت كورسەتۋمەن بايلانىستى تۇراقسىزدىق ايىبىن, كوميسسيالار مەن وزگە دە تولەمدەردى ەسەپتەۋگە تىيىم سالىنادى.
قازىرگى ۋاقىتتا بۇل باعىتتا اتقارىلاتىن جۇمىستار باستالىپ تا كەتتى. بانكتەردەگى ءتىزىمدى ايقىنداۋ, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ورگاندارىنىڭ تىزىمىمەن سالىستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. «بارلىق ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ ءتىزىمىن بانك مەكەمەلەرىنىڭ مالىمەتتەرىمەن سالىستىرىپ جاتىرمىز. سەبەبى ناقتى ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قارىزىن وتەيتىنىمىزدى ءبىلۋىمىز كەرەك», دەگەن ءا.سمايىلوۆ شىلدە ايىندا قارىزدى وتەۋگە بايلانىستى قاراجاتتى پىسىقتاۋ جۇمىسى پارلامەنتتە قارالاتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنەتىن 88 ملرد تەڭگەگە قوسىمشا 17 ملرد تەڭگە قوسۋ ءۇشىن پروبلەمالىق كرەديتتەر قورىنىڭ وبليگاتسيالارى شىعارىلماق. پارلامەنتتەن وتكەننەن كەيىن ايقىنداۋ, پىسىقتاۋ جۇمىستارىن 10 شىلدەدە اياقتاپ, بىردەن نەسيەنى جابۋ بويىنشا جۇمىستار باستالادى. جالپى, جۇمىس الداعى 2 ايدا بىتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرگە قاتىستى قالىپتاسىپ وتىرعان كۇردەلى جاعداي قايتالانباۋى ءتيىس. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مۇنداي احۋالدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ۇلتتىق بانك رەتتەۋ سيپاتىنداعى قاتاڭ شارالار قابىلداپ, شەكتەن تىس تاۋەكەلگە بارعانى ءۇشىن قارجى ۇيىمدارىنا جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋى ءتيىس. قارجىلىق احۋالىن ودان ءارى ناشارلاتپاۋ ءۇشىن تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىندەگى ازاماتتارعا زايمدار بەرۋگە زاڭ اياسىندا تىيىم سالىناتىن بولادى. ۇلتتىق بانك كەپىلسىز تۇتىنۋ زايمدارىن بەرۋ كەزىندە قوسىمشا رەتتەۋ شارالارىن قابىلدايدى. ءا.سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىقتاردىڭ نەسيەلەرى بويىنشا ايىپپۇلدار مەن وسىمدەردى الىپ تاستاۋ بانكتەرگە سالماق تۇسىرمەيدى.
− ايىپپۇلدار مەن وسىمدەر بويىنشا 75 پايىزى راسىندا دا قارجى ۇيىمدارى تاراپىنان وتەلەدى. بۇل جۇمىستى ۇلتتىق بانك بانكتەرمەن جانە شاعىن قارجىلىق ۇيىمدارمەن بىرگە كەلىسىم بويىنشا جاسايدى. ايىپپۇل, بۇل – پايىز. بانكتەردىڭ وزدەرى قويعان پايىزدارى. بۇل بانكتەرگە ەشقانداي سالماق ءتۇسىرمەيدى, – دەدى ءا.سمايىلوۆ. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن قارجىلىق ۇيىمداردا قارىز نەسيەسى وتەلەتىن ازاماتتاردىڭ ءتىزىمى بار.
جيىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا ازاماتتاردىڭ بورىش جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ جۇمىسى جارلىقتا كورسەتىلگەن ناقتى كريتەريلەرگە سايكەس بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
− اتالعان شارالارمەن كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرى بار ازاماتتاردىڭ بارلىعى قامتىلمايدى, مەملەكەتتىڭ كومەگىنە اسا مۇقتاج جاندار عانا قامتىلادى. 18 جاسقا دەيىنگى 4 جانە ودان كوپ بالاسى بار وتباسىلار كوپ بالالى وتباسى رەتىندە ەسەپتەلەدى. بازالار بويىنشا وسىنداي وتباسىلاردىڭ نەسيەلەرى بار ما ەكەنى قارالادى. ەكىنشى – اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايىنا بايلانىستى تولەم الاتىن وتباسىلار. بۇگىندە مەملەكەتىمىزدە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان 600-گە جۋىق وتباسى بار. بازا بويىنشا بانكتەرمەن كەلىسىلگەن تۇردە وسى وتباسىلاردىڭ قانشاسى نەسيە تولەپ وتىرعانى قارالادى, – دەپ ءتۇسىندىردى ۆيتسە-پرەمەر. سونداي-اق ول بانكتەر وسىنداي وتباسىلاردىڭ نەسيەسىنىڭ بار-جوعىن انىقتاۋ ءۇشىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار بازاسىن قارايتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە 240 مىڭعا جۋىق وتباسى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الادى.
− ولاردىڭ بارلىق دەرەكتەرى تىركەلگەن. سوندىقتان دا اتالعان ماسەلە بويىنشا ءبىز ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن كەزدەسەمىز. ارينە, ولاردىڭ بارلىعى نەسيە الماعان. بىزگە ولاردىڭ ىشىنەن نەسيە تولەپ وتىرعاندارى ءمالىم بولادى, تاعى دا تەكسەرىستەر جۇرگىزىلەدى. الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا, مەملەكەت كومەگىنە اسا مۇقتاج ءارى نەسيەلەرى بار ازاماتتار سانى 443 مىڭدى قۇرايدى, – دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى. سونداي-اق ول وسى قارجىلاي كومەكتى كورسەتۋ كەزىندە نەسيەنىڭ قانداي ماقساتتا الىنعانىنا قاتىستى ەشقانداي دا تەكسەرىس جۇمىستارى جۇرگىزىلمەيتىنىن ايتتى.