سونىڭ وزىندە جىل سايىن 12 مىڭ توننا ءونىم وندىرۋدە. الايدا, بۇگىنگى تاڭدا اۋداندا كاسىپورىن جۇكتەمەسىن تولىق قۋاتىنا كوتەرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىندە تۇر. ەگەر اتالعان زاۋىت تولىق جۇكتەمەسىمەن جۇمىس اتقارعان جاعدايدا جىل سايىن 109 مىڭ توننا مال ازىعىن دايىنداي الادى. سونىمەن قاتار بۇگىندە 5 ادام مۇندا زاۋىتتىڭ جۇمىسىن قاشىقتىقتان باسقارۋ ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسشىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 92 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. دەي تۇرعانمەن, اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاتىستى كەيبىر ماسەلەلەر دە بار. ايتالىق, جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتار ءتيىستى مال ازىعىن وزدەرى قامتاماسىز ەتەتىندىكتەن, ساۋىن سيىرلاردىڭ سۇتىندەگى مايلىلىق كورسەتكىشى 2,8 پايىزدان اسپايدى. ال ءسۇت ونىمدەرىن قابىلداپ الاتىن كاسىپورىنداردىڭ تالابى بويىنشا ءسۇت مايلىلىعى 3,6 پايىز بولۋ كەرەك. ەندىگى جەردە اۋدان باسشىلىعىنىڭ تاراپىنان وسى ماسەلە شەشىمىن تابۋى ءتيىس.
جالپى, بۇگىنگى تاڭدا ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تىنىس-تىرشىلىگى تۇراقتى. اۋدان اكىمى ەربولات سادىرقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدى مەكەندەرگە اۋىز سۋ تارتۋ, تۇرعىنداردى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋ جۇمىستارى ءجۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا اۋدان حالقىنىڭ 68 پايىزى گازبەن قامتىلعان. اۋداندا كوگىلدىر وتىن ماسەلەسى كوپتەن بەرى شەشىلمەي كەلە جاتقان 19 ەلدى مەكەن بار. مۇندا 14 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرادى. دەگەنمەن, تۇرعىنداردىڭ تىلەگى ەسكەرىلىپ, قازىرگى كەزدە 7 ەلدى مەكەنگە گاز كىرگىزۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىندالۋ ۇستىندە. جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ ءمالىمەتىنشە, ەگەر بۇل جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالعان جاعدايدا اۋدان حالقىنىڭ 78 پايىزى كوگىلدىر وتىنمەن قامتىلادى.
اۋداننىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جىل سايىن العا ىلگەرىلەۋ بولعانىمەن, ءالى دە شەشىمىن قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەر بار. ماسەلەن, ءا.بوكەيحان اتىنداعى 730 ورىندىق مەكتەپتە بۇگىندە 1600 بالا ءبىلىم الۋدا. اۋدانداعى مەكتەپ جەتىسپەۋشىلىگى تۋرالى ماسەلە ءوتكەن جىلى جان-جاقتى قارالىپ, ءتيىستى شەشىمدەر دە قابىلدانعان. الايدا, بۇل ءماسەلەنى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى دەر كەزىندە كوتەرمەگەن. مۇنى جامبىل وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحيا تۇرماحانبەتوۆا بالا سانىنىڭ ارتۋىمەن ءتۇسىندىردى. ياعني, بىلتىرعى وقۋ جىلىندا 7 مىڭعا جۋىق بالا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان. سوندىقتان دا اۋداندا مەكتەپ ماسەلەسىندە وسىنداي قاجەتتىلىكتەر تۋىنداپ وتىر. دەگەنمەن, بۇرىنعى جىلدارى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىمەن بالالاردى قامتۋ كورسەتكىشى 79 پايىزدان اسپاعان بولسا, بۇگىندە 1-6 جاس ارالىعىن قامتۋ ۇلەسى 82,8, ال 3-6 جاس ارالىعىن قامتۋ ۇلەسى 98,8 پايىزعا ارتقان.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدەگى كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرى مەملەكەت نازارىندا. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان مۇمكىندىگىنشە ءتيىستى جاعدايلار دا جاسالۋدا. قازىرگى كەزدە ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىندا 3 492 كوپ بالالى وتباسى بار. ال اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانى 527 وتباسىنى, ياعني 1350 ادامدى قۇراپ وتىر. ونىڭ 250-ءى كوپ بالالى انالار. اۋدان اكىمى ەربولات سادىرقۇلوۆ مەملەكەت قامقورلىعىنىڭ نەگىزىندە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىنە ءالى دە نازار اۋدارىلا بەرەتىنىن جەتكىزدى. جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ اۋدانعا جۇمىس ساپارى بارىسىندا دا اۋدان اكىمىنە ءبىرىنشى كەزەكتە كوپ بالالى انالاردىڭ ماسەلەسىن شەشۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاعانى بەلگىلى. وسى ورايدا اسىرەسە اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتۋ, ولاردى كاسىپكەرلىككە تارتۋ ماڭىزدى. ماسەلەن, بۇگىندە اۋداندا 64 443 حالىق بولسا, ونىڭ 14 453-ءى, ياعني 22 پايىزى – جاستار. بۇل رەتتە اۋداندا جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ جۇمىستارى باستى نازاردا. اعىمداعى جىلى 718 جاستى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ جوسپارلانسا, العاشقى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 192 جاس جۇمىسپەن قامتىلعان. ەندىگى جەردە اۋىلداردا دا مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە كاسىبىن اشۋعا نيەتتى جاستاردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى.
جامبىل وبلىسى