«اق جەلكەن» قوناقۇي كەشەنىندە بولعان كەزىندە وبلىس اكىمى ە.مارجىقپاەۆ قالانىڭ باس جوباسىنا بايلانىستى قوپا كولىن جاعالاي سالىناتىن زاماناۋي قۇرىلىس جوسپارىمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىستىردى. كول جاعالاۋى اباتتاندىرىلىپ, كوپقاباتتى ۇيلەرمەن قاتار, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتەتىن سان الۋان نىساندار بوي كوتەرمەك. كەنەسارى كوشەسىنەن باستاۋ الاتىن كەڭ داڭعىل جاعالاۋدى جاناي ءوتىپ, «ۆاسيلوۆكا» شاعىن اۋدانىنا دەيىن سوزىلادى. بۇل جوبا قالا كوركىن كىرگىزۋمەن قاتار, باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە وڭ اسەر ەتپەك.
جەرگىلىكتى جەردە ءونىم ءوندىرۋ وتە ماڭىزدى. قالاداعى «دۆا كيتا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جيھاز جاساۋمەن اينالىسادى. 2003 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كاسىپورىن 2015 جىلى وسى زامانعى وزىق تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الىپ, جاڭعىرۋ ساتىسىنان وتكەن بولاتىن. بۇگىندە كاسىپورىننىڭ بۇيىمدارى ەلىمىزدە جانە رەسەيدىڭ ساۋدا نۇكتەلەرىندە سۇرانىسقا يە.
مۇنان سوڭ پرەمەر-مينيستر ا.مامين «كاماز-ينجينيرينگ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. ەلىمىزدەگى كولىك شىعارۋ وندىرىسىنە قوماقتى ۇلەس قوسىپ وتىرعان كاسىپورىننىڭ جىلدىق قۋاتى 3 مىڭ كولىككە تەڭ. ءوندىرىس قۋاتىن بارىنشا ارتتىرىپ وتىرعان كاسىپورىن 2005 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىن شىعارعان كولىكتەردى قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن جەرىنەن كەزدەستىرۋگە بولادى. ءبۇگىندە 700-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىنداعى ورتاشا جالاقى – 150 000 تەڭگە.
كاسىپورىندا پرەمەر-مينيسترگە قازاقستاننىڭ ءوندىرىس وشاقتارىندا ءبىرىنشى رەت شىعارىلىپ وتىرعان مۇگەدەكتەر ارباسىنىڭ تانىستىرىلىمى وتكىزىلدى. بۇل ەندىگى ارادا ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ قاجەتتىلىگىن وتەيتىن بولادى. ادەتتە مۇنداي بۇيىمدار رەسەي مەن قىتايدان, ەۋروپا ەلدەرىنەن جەتكىزىلەدى. بۇل جولعى اربا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا دايىندالعان. زاۋىت قازىر العاشقى پارتيانى پىسىقتاۋ ۇستىندە.
– بۇل ەلەكتر قۋاتىمەن جۇرەتىن كولىك, سالماعى 70 كيلوعا تاياۋ. ارباعا ەكى اككۋمۋلياتور ورنالاستىرىلادى. ونىڭ ارقايسىسىنىڭ قۋاتى 15 شاقىرىم جول جۇرۋگە ابدەن جەتكىلىكتى. ەكى اككۋمۋلياتورمەن وتىز شاقىرىم جەر جۇرە الادى. جىلدامدىعى ساعاتىنا 6 شاقىرىمعا تەڭ,– دەپ اتاپ ءوتتى «تىنىس» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ كونسترۋكتورلار بيۋروسىنىڭ باسشىسى سەرگەي يۋدين.
ءسوز اراسىندا مۇگەدەكتەر ارباسىنا قاجەتتى قوسالقى ءبولشەكتەردىڭ بارلىعى وسى كاسىپورىننان شىعارىلاتىنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. «تىنىس» اكتسيونەرلىك قوعامىندا ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ جابدىقتاۋشى بولشەكتەرىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كۇشتىك قۇرىلىمدارىنا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار دا دايىندالادى. بروندى كەۋدەشەلەر ەكسپورتقا شىعارىلادى. ازاماتتىق باعىتتاعى ءونىم ءتۇرلەرى دە از ەمەس. ماسەلەن, كاسىپورىننىڭ ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىنا, پوليەتيلەن قۇبىرلارىنا سۇرانىس كوپ. سونداي-اق مۇناي ونەركاسىبى مەن تاۋ-كەن بايىتۋ سالالارى, «قازاقستان تەمىر جولى» اكتسيونەرلىك قوعامى تاراپىنان دا تاپسىرىستار تۇسۋدە.
«كاماز-ينجينيرينگ» اكتسيونەرلىك قوعامى وبلىس ورتالىعىنداعى اسا ءىرى قازاقستان-رەسەي بىرلەسكەن كاسىپورنى ساناتىندا. بۇل جەردە جۇك كولىكتەرى, ارنايى تەحنيكالار جينالۋدا.
– ەگەر ءوندىرىس كولەمى تۋرالى ايتاتىن بولساق, اۆياتسياعا قاجەتتى زاتتار 30-40 پايىز ءتوڭىرەگىندە. قالعانى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ وتىنىمدەرى, – دەيدى ماركەتينگ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەردەن ايۋپوۆ.
ساپار سوڭىندا وبلىستىق اكىمدىكتە ءوڭىردىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن جان-جاقتى تالقىلاعان كەڭەس وتكىزىلدى.
كوكشەتاۋ