• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 14 ماۋسىم, 2019

شىڭعا بىتكەن شىنارداي شىڭعىس ەدى!..

1440 رەت
كورسەتىلدى

وسىدان تۋرا ەكى جىل بۇرىن ماۋسىم ايىنىڭ 21 جۇلدىزىندا تسەلينوگراد اۋدانىنا قاراستى ورازاق اۋىلىندا وقىس وقيعا ورىن العان بولاتىن. اۋىل ماڭىنداعى سۋ ايدىنىندا شومىلىپ جۇرگەن ەكى بالا سۋعا باتىپ بارا جاتقاندا قۇتقارىپ قالعان بوزبالا شىڭعىس تيىشتىق وپات بولدى. ارتىندا ەرلىك ونەگەسى قالدى. تاياۋدا ءبىز شىڭعىستىڭ اناسى الفيا قابىلقىزىمەن تىلدەسىپ, وتكەن وقيعا سورابىن تاعى ءبىر ەسكە العانبىز. كوكتەي قيىلعان مارقۇمنىڭ اتى وشپەسىن, جاس جۇرەكتىڭ جالىندى جارقىلى سونبەسىن دەپ.

– قۇرمەتتى الفيا قابىلقىزى, ەسكى جارانىڭ اۋزىن تىرنادى دەپ وكپەلەمەڭىزشى. ءبىزدىڭ نيەت جارىق دۇنيەدەن اققان جۇلدىز ىسپەتتى جارق ەتىپ وتە شىققان, تال بويىنداعى باتىرلىق, ەرلىك مىنەزىمەن ەل ەسىندە قالعان ۇلىڭىز شىڭعىستىڭ سوڭعى ارەكەتى جايىندا سىزدەن ءبىلۋ.

– ءالى كۇنگە دەيىن, شىنىن ايتايىن, كوكىرەگىم تۇز قۇيعانداي اشيدى. ازامات بولىپ ءوسىپ قالعان بالا. استاناداعى №53 ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن شاعى, 17 جاستا بولاتىن. استانانىڭ ىرگەسىندەگى ورازاق اۋىلىنداعى تۋىستارىمىزعا قوناق بولىپ كەتكەن. مۇنداي وقيعا بولادى دەگەن وي قاپەرىمىزگە دە كىرىپ شىقپاعان. توبەمىزدەن جاي تۇسكەندەي بولدى.

– قارالى وقيعا قالاي وربىگەن ەكەن؟    

– كەيىن ەستىدىك قوي. سوندا دا كوڭىل سەنبەيدى. شىڭعىستىڭ ءوزى سۋدان جۇزۋمەن شۇعىلدانعان, مالتۋدى جاقسى مەڭگەرگەن بالا ەدى. ءتىپتى جۇزۋمەن كاسىبي تۇردە اينالىستى دەسەم دە بولادى. سول مىقتىلىعىنىڭ ارقاسىندا ەكى بالانى اجالدىڭ اۋزىنان ج ۇلىپ الدى. ال, ءوزى بولسا, جازمىش قوي, قازاعا ۇشىرادى. قانشا ۋاقىت وتسە دە ۇلىمنىڭ كوكتەي سولعانىن ەسكە الۋ, ايتۋ مەن ءۇشىن وتە اۋىر. ءبىر شىبىق تامىرىمەن ج ۇلىندى. داتكە قۋاتى ەكى بايتەرەك ءوسىپ جەتىلەدى. مەنىڭ نە تۋرالى ايتىپ وتىرعانىمدى ءتۇسىنىپ وتىرعان شىعارسىڭ. اينالايىن ق ۇلىنىم, ەكىندىگە دەيىن ۇيىقتاپ, سودان سوڭ ەت جاقىن اعايىن-تۋىستىڭ بالالارىن ىزدەپ شىققان عوي. تۋىسقان بالالارمەن بىرگە بالاپاندارعا قورا سالماقشى بولىپتى. باتقان جەرى كولكىگەن كول دە, الاسۇرعان وزەن دە ەمەس, انشەيىن ويىققا ۇيمەلەگەن قارا سۋ. تاعدىردىڭ ايداپ اپارعانى دا. بالالاردىڭ سۋعا باتىپ بارا جاتقانىن كورگەن سوڭ الگى ايدىنعا سەكىرگەن. ءبىرىنشى بالانى وڭاي الىپ شىققان كورىنەدى. قيىندىق ەكىنشىسىندە تۋسا كەرەك. الگى بالانىڭ قورقىنىشتان ەسى شىعىپ كەتكەن عوي. يە بولا المادى دەسەدى. بىلەتىندەر سۋعا كەتىپ بارا جاتقان ادام قولىنا ىلىككەندى بوساتپايدى دەيتۇعىن.  بۇرىنعىلاردىڭ «سۋعا كەتكەن تال قارمايدى» دەيتىنى ىپ-راس. بۋلىققان بالانىڭ قارماعان تالى شىڭعىس بولعانى دا. ءوزى دە ابدەن شارشاعان, ونىڭ ۇستىنە سۋ جۇتقان, ءالى قۇرعانى عوي, اجالدىڭ وسى جەردەن كەلگەنى.

– وقۋشى كەزىندە قانداي بالا بولدى؟

– كوگەرشىنىم كوپشىل ەدى. قاراپايىم, كەز-كەلگەن ادامعا قولىنان كەلسە جاقسىلىق جاساۋعا ۇمتىلاتىن. وسى ءبىر جىبەكتەي ەسىلگەن جاقسى مىنەزىنە وراي قورشاعان ورتاسى ونىڭ دا سىنىق مىنەزىن قاتتى ۇناتاتىن. دوس-جاراندارى كوپ. ءتىپتى, ءبىر كورگەن ادامنىڭ وزىمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي جاقىنداسىپ كەتەتىن. ارينە, وقۋدا وزات بولدى دەپ ايتا المايمىن. باۋىرمالدىعىمەن, ازاماتتىق مىنەزىمەن وزات ەدى. بالالاردى جاقسى كورەتىن. ءوزىمىزدىڭ اعايىن-تۋىستىڭ بالالارىن عانا ەمەس, كورشى-قولاڭنىڭ دا كىشكەنتايلارىن ەركەلەتىپ, ايالاپ جۇرەتىن. ومىردە نە بولمايدى؟ ەكىنشى رەت تۇرمىس قۇراردا ەسەيىپ قالعان بالامەن اقىلداستىم. قارسى بولعان جوق.  شىڭعىس مارات ۇلى مەنىڭ تۇلا بويى تۇڭعىشىم عوي. ودان كەيىن ومىرگە ەكى قىز كەلدى. جارىق دۇنيەگە كىشكەنتاي قارىنداستارى كەلگەندە, قۋانعانىن كورسەڭىز.

– وكىنىشتىڭ ورنى تولۋى قيىن. انا كوكىرەگىندە نە بار؟

– قازىر مەن بويىمداعى بار كۇش-قۋاتىمدى جيناپ بالامنىڭ تالايلى تاعدىرى تۋرالى تولعانا ايتقىم كەلەدى. باتىر بالا تاربيەلەدىم دەپ ەمەس, باسقانىڭ باقىتىن قورعايىقشى دەپ. قايعىلى وقيعا ورىن العان سۋ كوزى اجالدىڭ اپانىنداي بولىپ ءالى جاتىر. ءاربىر ەلدى مەكەندە كىشكەنتايلارعا قاۋىپتى وسىنداي جەرلەر جابىلسا ەكەن. ال, اتا-انا بولسا, باۋىر ەتى بالالارىن كوزىنەن تاسا قىلماسىنشى! وزگەنىڭ ءومىرى ءۇشىن جاس جانىن قيىپ كەتۋ ەرلىك. بىراق, تىرلىككە نە جەتسىن؟! انشەيىندە ءبىز جازا باسپاعان سوڭ جانىمىزداعى قاۋىپ-قاتەردى اڭداي بەرمەيمىز. جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى حالىقپەن بىرلەسە وتىرىپ, بار بالانىڭ اماندىعى ءۇشىن كەشەندى شارۋا اتقارۋى كەرەك شىعار. ەلىنىڭ ەر مىنەزدى ۇلىن جوقتاعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە راحمەت. ايتپەسە, مەنىڭ بالامنىڭ ەرلىك ءىسىن بايانداعان اۋداندىق گازەتكە شىققان جالعىز حاباردان باسقا ەشتەڭە قالعان جوق.    

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. شىڭعىستاي شۇرايلى ۇلدىڭ جانى ءجانناتتا بولسىن!

سۇحباتتاسقان مەنشىكتى ءتىلشىمىز بايقال ءبايادىل        

سوڭعى جاڭالىقتار