• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 14 ماۋسىم, 2019

مەرەيى تاسىعان وتباسى

551 رەت
كورسەتىلدى

وتباسىلىق سۋرەتتەردىڭ ارقايسىسىنا ەرەكشە ءبىر سۇيىسپەنشىلىكپەن ۇڭىلگەن تولەگەن اقساقال كوكەيدەگى ساۋالىمىزدى ۇعىنعانداي, بىزدەرگە جىلى شىرايمەن بۇرىلىپ, اڭگىمەسىن ارىدەن باستادى.

«سوناۋ ءبىر جىلداردا اۋىلدا وسكەن ارقايسىسىمىز تاعدىرلاس ەدىك. مايدانعا كەتكەن اكەنىڭ ورنىن قايسار انالار باسىپ, ءۇيدىڭ دە, ءتۇزدىڭ دە تىرلىگىن ءبىر كىسىدەي اتقاردى. سونداي اۋىرتپالىقتى جىلداردا بالا تاربيەسى نازاردان تىس قالمادى. انالارىمىزدىڭ, ەڭبەككە جاراپ قالعان باۋىرلارىمىزدىڭ ارقاسىندا قاناتىمىز قاتايىپ, شىڭدالىپ, بۇگىنگى كۇنگە جەتتىك. اكە الاقانىنىڭ جىلۋىن, مەيىرىمىن كورمەي وسكەن بىزدەر سول جىلۋدى, مەيىرىمدى جانارىنداعى جاسىن جاۋلىعىمەن بۇركەي ءجۇرىپ, بەلىن بەكەم بۋعان, قيىندىققا مويىماي وسىرگەن انالارىمىزدان الدىق. اكەم ابدىقالىق مايدانعا اتتانعاندا جاسقا تولار-تولماس كەزىم ەكەن. اپكەم جۇماكۇل, باۋىرىم سەمەتاي ۇشەۋىمىز بالالىقتىڭ كەرمەك ءدامىن تاتا ءجۇرىپ, وقىپ جەتىلدىك, انامىزعا قولقانات بولدىق»,- دەيدى تولەگەن ابدىقالىقوۆ.

بۇگىندە ۇلكەن شاڭىراقتىڭ ۇيىتقىسى بولىپ وتىرعان تولەگەن اقساقال بالالارىن دا تىرلىك تاۋقىمەتىنە مويىماۋعا, ادال ەڭبەكپەن جەتىستىككە جەتۋگە باۋلىعاندىعىن ايتادى. ءار بالاسىنىڭ وسكەنى, ءبىلىم الىپ, ەڭبەك ەتكەن جىلدارداعى قىزىعى مەن قۋانىشى قاتار ورىلگەن ساتتەرىنە توقتالىپ ءوتتى. بۇگىندە ەكى ۇل, ءۇش قىز تاربيەلەپ ءوسىرىپ, ون ءۇش  نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان ارداقتى اتا مەن اجەنىڭ تۇڭعىشتارى ادىلەت مەملەكەتتىك قىزمەتتە بولسا, ساماتى مەن گۇلزيرا, لاۋرا قىزدارى  كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ ءجۇر. ال ءۇيدىڭ كەنجەسى دانا ەسەپ مامانى. نەمەرەلەرىنە ۇلكەن اتالارى جايىندا عيبراتتى اڭگىمەلەرىن ايتىپ وتىراتىن تولەگەن اقساقالدى كەۋدە تۇپكىرىندە بۇعىپ جاتقان اكەگە دەگەن ساعىنىش رەسەي  جەرىمەن دە تابىستىردى. قر قورعانىس مينيسترلىگىنە ىزدەۋ سالا ءجۇرىپ, جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى قارساڭىندا سەرپۋحوۆ  قالاسى ماڭىندا جەرلەنگەن ابدىحالىق تولعاباەۆتىڭ رۋحىنا بالالارى, نەمەرەلەرى  تاعزىم ەتىپ, رۋحىنا قۇران باعىشتاپ قايتتى.

سوناۋ 60-جىلداردىڭ اياعىندا تالعار قالاسىندا تابىسىپ, وتباسىن كوتەرگەن تولەگەن ابدىحالىقوۆ پەن ايگۇل توسەكباەۆا رايىمبەك اۋدانىنىڭ اباي كولحوزىندا ەڭبەك ەتىپ, اۋىلدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنىڭ كۋاسى بولعان جاندار. قاتارداعى مەحانيزاتورلىقتان باستاپ, ەڭبەك جولىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا ءبىر كىسىدەي ارناعان تولەگەن اعامىز ءاردايىم ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, ەڭبەككەرلەر ءۇشىن بىلىكتىلىك ساباقتارىن جۇرگىزىپ, كاسىپتىك ءبىلىم يگەرۋگە اتسالىستى. ال جەتپىسىنشى جىلداردىڭ سوڭىن الا الماتى ماڭىنا ارنايى جولدامامەن ات باسىن تىرەگەن وتباسى قاراعايلى اۋىلىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ, وسى وڭىردە ءوسىپ-ءوندى. باس ينجەنەر, كولحوز باسشىلىعىنداعى جىلدار ارينە ۇلكەن ومىرلىك تاجىريبەنىڭ مەكتەبىندەي ەدى. «تۇلپار» مەردىگەرلىك ۇيىمىن جولعا قويىپ, اۋىل ازاماتتارىمەن قويان-قولتىق شاعىن ولكەنىڭ تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى جىلدارداعى وركەندەۋىن دە كوز الدىنان وتكەردى. ال كولحوز تاراپ, ەل ەلەڭ-الاڭ كۇي كەشە باستاعان تۇستا كاسىپكەرلىكتىڭ الىپپەسىن يگەرگەن ابدىحالىقوۆتار حالىققا قىزمەت كورسەتۋ قىزمەتىن جولعا قويدى.

ون ەكى جىل اۋداندا  بالالار دارىگەرى بولىپ ەڭبەك ەتكەن ايگۇل اپايىمىز بابالارىنىڭ تاربيەسىندە ايتىقان اجەلەرىنىڭ ەڭبەگى زور ەكەندىگىن ايتادى. دارىگەرلىك جۇمىستان قول ۇزبەي, بالا تاربيەسىنە الاڭداماۋىنا جاعداي جاساپ وتىرعان. «ەنەم سونداي پاراساتتى جان بولدى. تىپتەن, مەن ەركە كەلىن بولدىم-اۋ دەيمىن. قاتارىڭنان قالما دەپ, بالالاردى باعىپ-قاعۋدى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە الدى. الماتى ماڭىنا كوشىپ كەلگەن كەزدە دە ءبىر جاعىمىزعا بولىسىپ, وتباسىنىڭ بەرەكەسىن ساقتاپ وتىرعان انامىز ەدى. سونىڭ ارقاسىندا بولار بالالارىمىز ۇلكەنگە ىزەتتى, كىشىگە مەيىربان بولىپ ءوستى» دەپ ەسكە الادى ايگۇل اپاي.  «بۇل كىسى اۋىلدىڭ جەدەل جاردەمى سياقتى بولدى عوي» دەپ ءازىل-قالجىڭىمەن اڭگىمەگە ورتاقتاسقان تولەگەن اقساقالدىڭ ءسوزىن قۇپ كورگەن تاجىريبەلى دارىگەر-انا اڭگىمەسىن جالعاپ, كاسىبي دارىگەرلىكتىڭ تاجىريبەمەن كەلەتىندىگىن ايتادى. مامان تاپشى سول ءبىر ۋاقىتتا دەرتى جانىنا باتقان تالاي جاننىڭ ساۋابىن الىپ, ايەل بوساندىرىپ, بۇگىندە وسى اۋىلداعى مەيىربان جان رەتىندە زور قۇرمەتكە بولەنىپ وتىر. ابدىحالىقوۆتار وتباسىن بۇگىندە اۋىل ۇلگى ەتەدى. بيىلعى جىلى مامىر ايىندا الماتىدا وتكەن «مەرەيلى وتباسى» مارتەبەسىنە لايىق دەپ تانىلىپ, جەڭىمپاز وتباسى اتاندى. جارتى عاسىر ءبىر شاڭىراق استىندا تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشكەن اكە مەن شەشە بالالارىن زامانۋي شارۋاعا دا يكەمدەپ, زەينەتكە شىقتىق دەپ قول قۋسىرىپ وتىرماي, وتباسىلىق كاسىپتىڭ جۇگىن جەڭىلدەتىپ ءجۇر. «داۋلەتىنە-داۋلەت قوسىلىپ, باسىنا باق قوندى» دەپ قۇرمەتپەن قارايتىن شاڭىراق بالا تاربيەسىنىڭ باستاۋى ەڭبەكتە, وسكەلەڭ ۇرپاققا دەگەن قامقورلىقتا دەپ بىلەدى. بۇگىندە بەينەتىنىڭ زەينەتىن كورىپ وتىرعان قامقور اكە مەن مەيىرىمدى انا ەلدىڭ بىرلىگى مەن تۇششىمدى تىرلىگىنىڭ تىلەۋشىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار