• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 03 ماۋسىم, 2019

قازاقستان مەن ەۋروپانىڭ بايلانىسى بەرىك

1361 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزگە ساپارمەن كەلگەن ەۋروپالىق كەڭەس ءتور­اعاسى دونالد تۋسكپەن كەلىس­سوز جۇرگىزدى. اقوردا رەزيدەنتسيا­سىندا ەۋرو­پالىق كەڭەس باسشى­سى­نا بارىنشا سالتاناتتى قۇر­مەت كورسەتىلدى. بۇل ساپار جۋىر­دا ەۋروپانىڭ ساياسي باعدارىن, ۇيىمنىڭ ءارى قارايعى تاعدىرىن انىقتايتىن سايلاۋدىڭ وتۋىمەن جانە ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى پرەزيدەنتتىك سايلاۋمەن تۇسپا-تۇس كەلۋىمەن دە ماڭىزدى بولىپ وتىر.
تاراپتار مۇددەلەستىك تانىتتى

كەلىسسوز بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ەۋروپالىق كەڭەس توراعاسىنىڭ ساپارى قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن ايتتى.

– ءسىزدىڭ بۇل ساپارىڭىزدىڭ ءمانى زور. ءبىزدىڭ ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىعى­مىز تەك كەڭەيە بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. ەكى تاراپ تا كوزدەگەن ماقساتقا جەتۋگە مۇددەلى بولعاندىقتان, ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ بولاشاعى جارقىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

دونالد تۋسك قازاقستانعا ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.

– قوناقجايلىق تانىتقاندارىڭىز ءۇشىن كوپ راحمەت. ءبىزدىڭ سىزدەرمەن ءتاجى­ريبەمىز بەن ءوزارا قارىم-قاتى­ناس­تارىمىزدىڭ تاريحى ورتاق. گەوگرافيالىق اراقاشىق­تىقتىڭ ۇلكەن بولعانىنا قاراماستان, قازاقستان ءبىز ءۇشىن وڭىرلىك تۇرعىدان عانا ەمەس, سونداي-اق جاھاندىق دەڭگەيدە دە ماڭىزدى ءارى تۇراقتى سەرىكتەس سانالادى, – دەدى ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى.

اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا تاراپتار ءارتۇرلى سالاداعى قازاقستان مەن ەۋرو­پالىق وداق ىنتىماقتاستىعىنىڭ پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلادى. ارينە, بۇل كەلىسىمدەر الدىمەن ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلگەن دوستىق قارىم-قاتىناستاردى قامتيدى. ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى كوش­باسشى رەتىندە قازاقستان تاراپى تاۋەل­سىز­دىك جىلدارىندا ەۋروپانىڭ اۋقىم­دى جوبا­لارىن ابىرويمەن جۇزەگە اسىر­عان بولسا, ەكىنشى تاراپ تا قاشاننان قازاق­ستاننىڭ وتىنىشتەرىن جەردە قال­دىر­عان ەمەس. ايتالىق, ەۋروپاداعى قاۋىپ­­سىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىنا ەلىمىزدىڭ تا­بىستى جەتەكشىلىك ەتۋى – وسىنىڭ جار­قىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى. 

كەدەرگىسىز كەلىسسوزدەر

الەمگە بەلگىلى ساياساتكەر د.تۋسكتىڭ ءومىربايانىندا ونىڭ ءۇش ءتىلدى – اعىلشىن, ورىس جانە پولياك تىلدەرىن ەركىن بىلە­تىن­دىگى كورسەتىلگەن. ال قازاقستان پرە­زي­دەنتى­نىڭ كەمى بەس ءتىلدى بىلەتىندىگى انىق. سون­­دىقتان دا تۋمىسىنان ديپلومات ق.تو­­قاەۆتىڭ ءاربىر كەلىسسوزى ۇستەلدىڭ ار­عى بەتىندەگى قوناعىمەن وڭاي ءوربيتىنى راس. مىنە, كەزەكتى تابىستى كە­لىسسوزدەردەن كە­يىن مەملەكەت باسشىسى مەن ەۋروپالىق كە­ڭەس توراعاسى ەكەۋارا ايتىل­عان اڭگىمە­لەردىڭ ءمان-مازمۇنى­نا بايلانىستى بۇ­قارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى الدىنا شىعىپ مالىمدەمە دە جاسادى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءما­لىم­دەمەسىن تولىق مەملەكەت­تىك تىلدە جاساپ, سوڭعى تۇجى­رىم­دارىن اعىلشىنشا قورىتتى. 

مەملەكەت باسشىسى اۋەلى قازاق­ستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەنى ءۇشىن ەۋروپالىق كەڭەس توراعاسىنا ريزاشىلىق ءبىل­دى­رىپ, ساپاردىڭ ساياسي قۋعىن-ءسۇر­گىن جانە اشارشىلىق قۇر­بان­دارىن ەسكە الۋ كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بارىن ايتتى.

– ەۋروپالىق كەڭەستىڭ قا­بىلداعان جاڭا ستراتەگياسى مەن ءسىزدىڭ ساپارىڭىز ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ساياسي-ەكونوميكا­لىق ورنىقتى جانە قاۋىپسىز دامۋى ءۇشىن ەۋروپالىق تاراپتىڭ مۇددەلى ەكەنىنىڭ دالەلى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ دو­نالد تۋسكتىڭ ساپارى نۇر-سۇلتان مەن بريۋسسەل ارا­سىنداعى ديالوگقا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

– قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەۋرو­پا­لىق وداقپەن «ەكىنشى بۋىن» كەلىسىمىنە قول قويعان ءبى­رىنشى ەل بولدى. بۇل ءبىزدىڭ باي­لا­نىس­تارىمىزدىڭ بە­رىك ەك­ەنىن كورسەتەدى. ءبىز ەۋ­روپا ەل­دەرىنىڭ بارىمەن سترا­تەگيالىق, سەرىك­تەستىك قاتىناس­تارىمىز­دى نى­عاي­تۋعا بەلسەندى اتسالىسامىز. قازاق­ستان­نىڭ «ەۋرو­پاعا جول» باعدارلا­ماسى مەن ەۋرو­­پا­لىق وداقتىڭ ورتالىق ازيا­­عا ارنالعان ستراتەگياسى ءارت­ۇرلى سالاداعى تابىس­تى ءىس-قي­مىلد­ارىمىزدىڭ ۇلگ­ىسى بو­لىپ تابىلادى. وسى جەتى­س­تىك­­تەردى ەسكەرە وتىرىپ, ەۋرو­پا­لىق وداق­پەن ىنتىماق­تاس­تىعى­مىز­دىڭ كە­ل­ە­­شەگى جاقسى بولاتىنىنا سەنىم­­دىمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

ءداستۇرلى ديپلوماتياعا ءتان ۇدەرىس بويىنشا دونالد تۋسك تە قازاقستان پرەزيدەنتىنە قو­ناقجايلىقپەن قابىلداعانى جانە نۇر-سۇلتانعا رەسمي ساپارمەن العاش كەلۋگە ءمۇم­كىن­دىك تۋعىزعانى ءۇشىن تاعى دا ري­زاشىلىق ءبىلدىردى.

– ەۋروپالىق وداق ورتالىق ازيامەن سەرىكتەستىكتى تەرەڭ­دەتۋ ءۇشىن ءوز ستراتەگياسىن اي­قىن­­دادى. قازاقستان – وڭىردەگى ەۋ­رو­­پالىق وداقتىڭ نەگىزگى سەرىك­­­تەسى. ەلدەرىڭىز باتىس پەن شى­­عىس­تىڭ, رەسەي مەن وڭتۇستىك ازيا­ن­ىڭ اراسىنداعى كوپىر بولىپ سا­نالادى. ەۋروپالىق وداق – قازاق­­ستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا جانە ينۆەس­­تيتسيالىق سەرىكتەسى, – دەدى د.تۋسك. 

مارتەبەلى مەيمان ەڭ باس­تىسى, ەۋروپالىق وداق ەل­دەرى قازاقستانمەن سەرىكتەستىك­تى جانە ىنتىماقتاستىقتى كە­ڭەي­تۋ تۋرالى كەلىسىمدى جۋىردا راتيفيكاتسيالايتىنىن جەتكىزدى.  بريفينگ بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن دونالد تۋسك جۋرناليستەرگە كەلىسسوز بارىسىندا جاھاندىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەر جونىندە, سونداي-اق ەنەرگەتيكا, كولىك جانە تسيفرلى كوممۋنيكاتسيا سالالارى بويىنشا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ تۋرالى كەڭ كولەمدە جەمىستى پىكىر الماسقاندارىن ايتتى.

جالپى, بۇل ساپاردىڭ ما­ڭىز­دىلىعى ەۋروپالىق وداق­تىڭ الەۋەتىمەن دە انىق­تالا­تىنى راس جانە ول الەمدەگى ەڭ ءىرى ەكونوميكاسى بار الەمنىڭ 80 ەل ءۇشىن باستى ساۋدا سەرىكتەسى ەكەنى دە بەل­گىلى. ايتالىق, بىلتىر تاۋار اينالىمى 37 ملرد اقش دول­لارىن, سونىڭ ىشىندە قا­زاق­ستاننان ەكسپورت كولەمى 31 ملرد دوللاردى قۇراسا, يم­پورت 6,7 ملرد دوللارعا جەت­كەن.  بۇل 2017 جىلعى دەڭ­گەيدەن 23 پايىزعا جوعارى جانە ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساۋدا­سى­ن­ىڭ جالپى كولەمىنىڭ 40,3 پايىزىنا سايكەس كەلەدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ەۋرو­پالىق كەڭەستىڭ توراعاسى دونالد تۋسك, سونداي-اق «الجير» مەموريالدى-مۋزەي كەشەنىنە باردى. مەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ەۋروپالىق كەڭەستىڭ توراعاسى دونالد تۋسك قاسى­رەت قاقپاسىنىڭ الدىندا باس ءيىپ, ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇربان­دارىنىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتتى. 

قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ەۋروپالىق كەڭەس باسشىسى «الجير» مەموريالدى-مۋزەي كەشەنىندەگى ەسكەرتكىش تاقتاعا گۇل شوعىن قويىپ, ساياسي قۇربانداردىڭ ءومىرى جايلى مالىمەتتەر جيناقتالعان مۋزەي كەشەنىن ارالاپ كوردى.

سوڭعى جاڭالىقتار