ميتينگتە ءسوز العان وبلىس باسشىسى ەرلان قوشانوۆ قاسكوي جۇيەنىڭ جازىقسىز قۇرباندارىن ەسكە الۋ ءۇشىن قاراعاندى جەرىنە ارنايى كەلگەن قاۋىمعا العىس سەزىمىن جەتكىزدى.
– ادامزات تاريحىنداعى ايتىپ جەتكىزگىسىز قاسىرەتتىڭ وسىندا تۇرعان ءاربىر ادامعا قاتىسى بار, سول سەبەپتى دە ءبىزدىڭ تاريحىمىزداعى بۇل قايعىلى كەزەڭدى ۇمىتۋعا ەش قاقىمىز جوق. سول كەزدەگى زۇلماتتان قازاقستاننىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرى دە جازىقسىز جاپا شەكتى, قۇربان بولدى. ولاردىڭ اراسىندا بيىل تۋعانىنا 125 جىل تولاتىن ءبىزدىڭ جەرلەسىمىز ساكەن سەيفۋللين دە بار. اقىننىڭ جانە سول قاسىرەتكە تولى ءداۋىردىڭ بارلىق قۇرباندارىنىڭ رۋحى ماڭگى ەستە ساقتالادى, – دەدى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق, ميتينگتە ءسوز سويلەگەن وڭتۇستىك كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى كيم دەسيك جىل سايىن وسى جەرگە كەلىپ, قۇربانداردى ەسكە الۋ شاراسىنا قاتىسۋدى داستۇرگە اينالدىرعانىن ايتتى.
– ارينە, زۇلمات جىلداردىڭ ءورتى كورەي حالقىن دا شارپىپ ءوتتى. 1937 جىلى قازاقستانعا 500 مىڭعا جۋىق كورەيلەر زورلىقپەن كوشىرىلگەن ەكەن. سول كەزدە ولار قۇرعان كورەي دياسپوراسى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جۇمىس ىستەپ تۇر. مەن ولارمەن بايلانىستى ۇزگەن ەمەسپىن جانە ولاردىڭ اراسىندا ماقتان ەتۋگە تۇرارلىق ادامدار كوپ, – دەدى ەلشى مىرزا.
ميتينگتە ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتارى دا اتا-بابالارى تۋرالى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. سولاردىڭ ءبىرى, زۇلمات قۇربانى زياۆد دوساەۆتىڭ ۇرپاعى ايتقان اڭگىمە جۇرتتى بەي-جاي قالدىرمادى.
– مەنىڭ اتا-انامدى وساكاروۆ اۋدانىنىڭ پيونەرسكوە اۋىلىنا جەر اۋدارعان. ول ۋاقىتتا ەلدى مەكەندە تۇراتىن گرەكتەر, كۋبان كازاكتارى, نەمىستەر, شەشەندەر, ينگۋشتاردىڭ ءبارى قۋعىنعا ۇشىراعاندار ساناتىنان بولاتىن. 1952 جىلى مەن مەكتەپكە باردىم. ءالى ەسىمدە, ستالين قايتىس بولعان كەزدە جىلاماعانىم ءۇشىن مەكتەپتە مەنى تاياقپەن ساباعان ەدى. مۇنىڭ ءبارى, ارينە, وتكەن كۇندەر. قۇدايدان ەندى ونداي قاسىرەت قايتالانباسىن دەپ تىلەيمىز. مەن قازىر بەيبىت قازاقستاندا تۇرىپ ءومىر ءسۇرىپ, اشىق اسپان استىندا بالالار مەن نەمەرەلەرىمىزدى تاربيەلەپ جاتقانىمىزعا قۋانىشتىمىن, – دەدى ول.
ەسكە الۋ شاراسىنا قاتىسقان وبلىستىڭ باس يمامى, قاراعاندى جانە شاحتينسك ەپارحياسىنىڭ حاتشىسى, گرەك-كاتوليك ەپارحياسىنىڭ باس ۆيكاريى ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىن كەزىندە قازا تاپقان ادامداردىڭ رۋحىنا دۇعا ەتتى. ميتينگتىڭ سوڭىنا تامان مەموريالدىق كەشەندەگى 28 مەملەكەتتىڭ اتىنان ورناتىلعان ەسكەرتكىشتەرگە گۇل شوقتارىن قويۋ ءراسىمى ءوتتى.
ەسكە سالساق, سپاسسك كەنتىندە 1930-50 جىلدارى كسرو ىشكى ىستەر حالىق كوميسسارياتىنىڭ بولىمشەلەرى, اسكەري تۇتقىندارعا جانە قاماۋعا الىنعاندارعا, سونىمەن قاتار كسرو-نىڭ قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ازاماتتارىنا ارنالعان لاگەر ورنالاستى. مۇراعات مالىمەتتەرى سپاسسك زيراتىندا 50-دەن استام ۇلت وكىلىن قۇرايتىن 5 مىڭنان استام ادام جەرلەنگەن دەگەن دەرەكتى العا تارتادى.