تاس تۇعىرداعى تاريحي تۇلعالار قالاداعى قۇنانباي قاجى سالدىرعان مەشىتتىڭ الدىنا ورىن تەپتى. بالاسىنىڭ يىعىنا قولىن سالىپ كەلە جاتقان قۇنانباي وسكەنباي ۇلى ءمۇسىنىنىڭ بيىكتىگى 4,15 مەتر بولسا, قولتىعىنا كىتابىن قىسقان اباي بەينەسىنىڭ بويى 2 مەتر 70 سانتيمەترگە جەتەدى. ەسكەرتكىش سارى مىستان قۇيىلعان.
قازاقتىڭ قادىرلىلەرىنە ەسكەرتكىش قويۋ يدەياسىنا اۋدان اكىمى حالەل ماقسۇتوۆ مۇرىندىق بولعان ەكەن. ءمۇسىننىڭ ەسكيزى جەرگىلىكتى سۋرەتشى ساكەن داۋلەتباەۆتىڭ قيالىنان تۋىپتى. ال ەسكەرتكىشتىڭ ءوزىن لەنينگرادتىڭ (سانكت-پەتەربۋرگ) ي.رەپين اتىنداعى كەسكىندەمە, ءمۇسىن جانە ساۋلەت ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى, ەسىمى ءماشھۇر ءمۇسىنشى تالعات بايورازوۆ كومەكشىلەرىمەن بىرگە جاساپ شىعارعان.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ راسىمىندە اۋدان اكىمى حالەل ماقسۇتوۆ جيىلعان قاۋىمدى ايتۋلى وقيعامەن قۇتتىقتاپ, ەسكەرتكىشتى ورناتۋعا قاتىسى بار ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا العىس ايتتى. سالتاناتتى شاراعا ابايدىڭ ۇلى باباسى ىرعىزبايدىڭ تىكەلەي ۇرپاعى قوسمان عيمران ۇلى ارنايى كەلىپ قاتىستى.
قارادان حان شىققان قۇنانبايدىڭ دا, حاكىم ابايدىڭ دا ءومىرتاريحى قارقارالىنىڭ قاسيەتتى توپىراعىمەن تىعىز بايلانىستى. ۇلى اقىننىڭ اكەسى قازاقتىڭ وتكەنىنە قانىق وسى قالادا مەشىت سالدىرسا, ابايدىڭ ءوزىنىڭ دە ناعاشى ءھام قايىن جۇرتى قارقارالى جەرىنە تالاي مارتە ات شالدىرعانى تاريحتان بەلگىلى. قازىرگى تاڭدا قالاداعى قۇنانباي قاجى سالدىرعان اعاش مەشىت پەن اباي توقتاعان ءۇي تاريحي ەسكەرتكىش رەتىندە مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنا الىنعان.
قاراعاندى وبلىسى