• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 24 مامىر, 2019

ساۋاپتان قۇر قالماڭىز

1550 رەت
كورسەتىلدى

...1957 جىلى جاڭادان سالىنعان كەڭشار ورتالىعىنان قاشىقتاۋ قونىس تەپكەن ءبىزدىڭ كەرەگەلى اۋىلىندا سۋ قات بولىپتى. قىز-كەلىنشەك 3-4 شاقىرىم جەردەن يىناعاشپەن شەلەكتەپ سۋ تاسيدى. مالدىڭ جايىمەن وتىرعان شاعىن اۋىلدى ءتۇبى ورتالىققا كوشىرۋ جوسپارى بولعاندىقتان سۋ ماسەلەسى شەشىلمەيدى.
كانالدى بۇرۋعا رۇقسات جوق. ماسەلەنى ساپارباي اعامىز ەپتەپ قۋلىقپەن شەشەدى. تۇبىندە اعىس الىپ, ۇلكەن ارناعا اينالاتىنىنا كوز جەتكەن ول, باسشىلاردان ماقتالىق, جۇزىمدىك سۋىنا دا نۇقسان كەلمەيتىن كىشكەنە «قۇلاق-جىلعا» جىرۋعا رۇقسات الىپتى. تۋمىسىنان ديقان, گيدروتەحنيك اعامىز ءتيىستى تۇسىنان بەس-التى كەتپەن تاستاعاننان سۋ اتقاقتاپ ەڭىسكە, اۋىلعا قاراي اققان ەكەن. «ساپارباي قۇلا­عى» ۇلكەن بەلارىققا اينالىپ, اۋىل حالقى باسىن وگەم-شىر­شىق­تان الاتىن تۇششى اۋىز سۋعا دا, اياق سۋعا دا قارىق بولادى. سول سۋمەن ەسىك الدارىندا باۋ-باق­شا جايقالىپ, تىرشىلىك تۇلەپ سالا بەرەدى. اۋىلعا تارتىلعان بەلارىق باياعىشا, «ساپارباي قۇلا­عى» دەپ اتالادى.ۇزدىكسىز ساۋاپقا كەنەلگەن جاننىڭ ءبىرى مار­قۇم ساپارباي اعامىز شىعار دەي­مىن, ىشتەي.

ساۋاپ دەمەكشى, ساداقا بەرۋ دە ۇلكەن ساۋاپ. ساداقانى ساۋىڭدا بەر. ساداقا بالەنى كوتەرەدى, قاۋىپ-قاتەردىڭ الدىن الادى. بۇل ءجو­نىندە ءجيى ەستيمىز. بىراق تا ءمان بەرە بەرمەيمىز. كەرىسىنشە, ءبىر قيىندىققا تاپ بولعاندا, تىعىرىققا تىرەلگەندە عانا سادا­قا بەرەمىز. ابزالى الدىن الا بەرگەن.

ساداقانى كىمگە بەرۋ كەرەك؟ ادەتتە, ساداقانى بەرۋ ءۇشىن جۇما كۇنىن كۇتەمىز. سوسىن مەشىت جاعا­لاپ, كەمتار, قايىرشى ىزدەي­مىز. البەتتە, جۇما ىزگى امالدار مەن قۇلشىلىقتىڭ ەسەلەنەتىن كۇنى. بىراق ساداقانى مىندەتتى تۇردە قايىرشى-تىلەنشىگە بەرۋ شارت ەمەس. اينالامىزداعى كەز كەلگەن ادامعا, ارينە ءبىرىنشى كەزەكتە مۇقتاج جاندارعا بەرگەن دۇرىس. ەڭ باستىسى نيەت. ءناپسىڭىزدى جەڭىپ كوڭىلىڭىز قالاعان قارجىنى بەرگە­نىڭىز. «مۇسىلماننىڭ ءبىر قۇرمانىڭ نە ءبىر ءتۇيىر ءجۇزىم كولە­مىندەي بولسا دا قايىر قىل­عانى ساۋاپ» دەگەن بار حاديس­تەر­دە. ساداقانى مىندەتتى تۇردە قارجى­لاي بەرۋ شارت ەمەس. قول قايىر, ءسوز جاردەم, جىلى ءسوز, ءتىپتى كۇ­لىم­سىرەي قاراپ, كىسىنىڭ كوڭىلىن ءوسى­رىپ, شۋاققا بولەۋ­دىڭ ءوزى – سا­دا­قا. باستىسى – نيەت, اللانىڭ رازىلىعى. سادا­قاڭىزدى بەرگەندە (مەيلى جاشىككە, مەيلى قولعا) ىشتەي دۇعا ەتىڭىز: «اللام, سەنىڭ رازىلىعىڭ ءۇشىن ساداقا جاساۋدى ءناسىپ ەتە گور».

ساداقا جاريا جانە جاسىرىن بولادى. ابزالى, قۇپيا ساداقا. سەبەبى ساداقا اللا مەن پەندەنىڭ اراسىنداعى سىر دەيدى يسلام تاپسىرشىلەرى. جاسىرىن بولعان ساداقانىڭ ساۋابى مول بولماق. سەبەبى ريا مەن ماقتان اللا تاعا­لانىڭ ەڭ ءبىر سۇيمەيتىن مۇع­جي­­زالارىنان ءدۇر.

وزىڭە قاتتى ۇنايتىن مۇلكىڭدى, كيىمىڭدى, قىمبات تەلەفونىڭدى, استىڭداعى اتىڭدى ءبىر مۇسىلمان قالاپ سۇرادى دەلىك, ءسىز سونى قيىپ بەرۋىڭىز كەرەك. قيىنداۋ سىناق, البەتتە... بىراق بەرگەن ساۋاپ.

ومىردەن وتكەن جاقىن ادام­دا­رى­مىزدىڭ اتىنان ساداقا بەرۋگە بولادى. «قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا عۇمىرىندا مول ساداقا بەرىپ ۇلگەردى مە, جوق پا؟ اكەم, انام ءۇشىن قىرشىن كەتكەن باۋى­رىم ءۇشىن» دەپ ارناپ بەرسەڭىز ول مارقۇمعا دا, سىزگە دە ساۋاپتى ىزگى امال­داردان بولماق.

ال مەشىت, مەدرەسە سالۋ, جول, كوپىر قۇرىلىسىنا ۇلەس قوسۋ, قۇدىق, سۋ كوزى, باۋ ەگۋ سان عاسىر­لىق ۇزدىكسىز ساۋاپقا كەنەل­تەتىن ساداقانىڭ تۇرىنەن سانا­لادى.  اللا تاعالا كامىل مۇسىلمان قاتارىنان ەتىپ, قاي-قايسىسى­مىز­دى دا «الۋشى قولدان ەمەس, بەرۋشى قولدان ەتە گور» دەپ تىلەيىك, سەبەبى ءبىزدىڭ رۋحىمىز بەرگەننەن ءلاززات الاتىن, ساۋاپتان ازىقتاناتىن بولمىس ەكەنى ايان.

اتىرگۇل ءتاشىم,

جۋرناليست

سوڭعى جاڭالىقتار