ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى جان-جاقتى جۇرگىزىلۋدە

قاۋلىدا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديدات شىعىس­تارىنىڭ مولشەرى 7 331 200 (جەتى ميلليون ءۇش ءجۇز وتىز ءبىر مىڭ ەكى ءجۇز) تەڭگە كولە­مىندە بەل­گىلەندى. بۇعان سايكەس پرەزي­دەنت­تىككە كانديداتتىڭ سايلاۋ قو­­رىن­­داعى ءوز قاراجاتى جانە ونى ۇسىن­عان رەسپۋبليكالىق قو­عام­­دىق بىرلەستىك كانديداتقا ءبولىن­­گەن قاراجاتتىڭ جالپى سوما­سى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن ءمول­شەرى­نەن اسپاۋى كورسەتىلدى. ەگەر بەل­گى­لەنگەن مولشەردەن ار­تىق ءتۇس­كەن اقشا قاراجاتى بول­سا, ول ساي­لاۋ قورلارىنا ەسەپ­ت­ەلۋگە جات­پاي­دى جانە ول ولار­دى ەنگىز­گەن ازا­مات­تار مەن ۇيىم­دارعا قايتا­رى­لادى. سول سياقتى انو­نيمدى قايىرمالدىقتار رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەت كىرىسىنە اۋدارى­لا­دى. سوندىقتان سايلاۋ قور­لارى­نا تەك زاڭدى جولمەن الىنعان قاراجات عانا جىبەرىلۋى مۇمكىن. جانە بۇل سايلاۋ قورىنىڭ قارا­جا­تى­نا بيلىك ەتۋ قۇقىعى قازاق­ستان رەس­پۋ­بليكاسىنىڭ پرەزي­دەنت­تىگىنە كاند­يداتتارعا عانا تيەسىلى.

مىنە, ەندى ەلىمىزدىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ سايلاۋ قورىنا تۇسكەن قاراجاتتار مەن ولاردىڭ جۇمسالۋى تۋرالى 2019 جىلدىڭ 17 مامىرىنداعى جاعدايى بو­يىنشا ەسەپتى دە جاريالادى. بۇل ەسەپكە قىسقاشا توقتالىپ وتەر بولساق, ماسەلەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 58-بابى 1-تارماقشاسىنا سايكەس قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوز قاراجاتى جانە ونى كانديدات رەتىندە ۇسىنعان رەسپۋبليكالىق قوعام­دىق بىرلەستىك بولگەن قارا­جات 510 ملن تەڭگەنى قۇراعان. ال اتال­عان زاڭنىڭ 58-بابى 2-تارماق­شاسىنا ساي رەسپۋبليكا ازاماتتارى مەن ۇيىمداردىڭ ەرىكتى قايىرمالدىقتارى 514 ملن 457 مىڭ 970 تەڭگە بولعان. كورسەتىلگەن كەزەڭگە دەيىن اتالعان سومانىڭ 185 ملن 593 مىڭ 069,46 تەڭگەسى جۇمسالعان. ولار باسپا, دىبىس-بەينە جانە وزگە دە ۇگىت ماتەريال­دارىن شىعارۋعا, تارا­تۋعا, زاڭدى جانە جەكە تۇلعا­لار­دىڭ ۇگىت-ناسيحات جۇ­مىس­تارىن ۇيىم­داستىرۋعا بايلانىستى قىز­مەتتەرىنە اقى تولەۋ, سە­نىم بىلدىرگەن ادامدارىنىڭ كولىك پەن سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋ ءۇشىن ءۇي-جايلاردى جالعا الۋ شى­عىن­دارىن جابۋعا جۇمسالعان. سول سياقتى سادىبەك تۇگەلدىڭ سايلاۋ قورىنا ءوز اقشاسى جانە ونى ۇسىنعان رەسپۋبليكالىق قوعام­دىق بىرلەستىك ەسەبىنەن 200 مىڭ تەڭ­گە تۇسكەن. رەسپۋبليكا ازاماتتارى مەن ۇيىمدارى ونى قول­داۋ­عا ەرىكتى تۇردە 75 ملن 872 مىڭ تەڭگە اۋدارعان. جۇمسالعانى – 76 ملن 053 مىڭ تەڭگە بولعان كورىنەدى. ال پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە ۇسىنىلعان جامبىل احمەتبەكوۆتىڭ ءوز قاراجاتى جانە رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ءبىر­لەستىك بولگەن قارجى كولەمى 250 ملن تەڭگەنى قۇراعان. وعان قوسا 88 ملن 320 تەڭگەنى رەسپۋبليكا ازاماتتارى مەن ۇيىمدار بەرگەن. ءسويتىپ اتالعان ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا 289 ملن 770 مىڭ 683,72 تەڭگە جۇمسالعان.

اتالعان ەسەپتە دانيا ەسپاەۆا­نى ۇسىنعان رەسپۋبليكالىق قوعام­دىق بىرلەستىكتىڭ سايلاۋ قورىنا اقشا اۋدارىمى كورسەتىلمەگەن. بىراق رەسپۋبليكا ازاماتتارى مەن ۇيىمدارىنىڭ ەرىكتى قايىرمالدىقتارى كانديداتتىڭ قورىن 112 ملن 967 مىڭ تەڭگەگە تولتىرعان. د. ەسپاەۆا بۇل سومانىڭ 109 ملن 495 مىڭ 277 تەڭگەسىن جۇمساعان. پرەزيدەنتتىككە كانديدات امانگەلدى تاسپيحوۆتىڭ دە سايلاۋ قورىنا ونى ۇسىنعان رەسپۋب­ليكالىق قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ سوم­اسى كورسەتىلمەگەن. دەگەنمەن ونىڭ شوتىنا تۇسكەن ەرىكتى اۋدا­رىم­داردىڭ كولەمى 101 ملن 850 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. ول باس­پا جانە وزگە دە ۇگىت ماتەريالدا­رىن شىعارۋ جانە تاراتۋ جۇمىستارىنا 75 ملن 216 مىڭ 780 تەڭگە جۇم­ساعان. سول سياقتى كانديدات تولەۋ­تاي راقىمبەكوۆتىڭ ءوز قارا­جاتى جانە رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىك بولگەن قارجى كولەمى – 108 ملن 007 مىڭ تەڭگە بولدى. بىراق ت.راقىمبەكوۆتىڭ شوتىنا ازاماتتاردىڭ جانە ۇيىمداردىڭ اتىنان ەرىكتى اقشا اۋدارىلماپتى. ونىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىنگى شىعىسى – 77 ملن 502 مىڭ 977,85 تەڭگەنى قۇرايدى. ال پرەزيدەنتتىككە كانديدات ءامىرجان قوسانوۆقا ونى ۇسىنعان رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنەن سايلاۋ قورىنا 76 ملن تەڭگە تۇسكەن. جانە ونى قولداعان ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ ەرىكتى قايىرمالدىعى 643 مىڭ 600 تەڭگەنى قۇراپتى. ءسويتىپ كانديدات ءامىرجان قوسانوۆ باسپا جانە وزگە دە ۇگىت ماتەريالدارىن شىعارۋعا جانە تاراتۋعا, باق-قا شىعۋعا, زاڭدى جانە جەكە تۇلعالاردىڭ ۇگىت جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋعا بايلانىستى 52 ملن 999 مىڭ 706,88 تەڭگە جۇمساپ ۇلگىرگەن.