«شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ اكەسى تورەقۇلدى كەزىندە كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى تۇرار رىسقۇلوۆ تاشكەنت قالاسىنا وقۋعا ءتۇسىرىپ, تىكەلەي ءتالىم-تاربيە بەرگەنىن بىلەسىزدەر, بولاشاق جازۋشى ەڭبەك جولىن جامبىل وبلىسىندا باستاعان. بۇل سايكەستىكتەر كەيىنىرەك جازۋشىنىڭ ادەبي قورجىنىن كوركەم وبرازدارمەن بايىتىپ, شىعارماشىلىق جولى مەن ىزدەنىستەرى قازاق حالقىمەن تىعىز بايلانىستا وربىگەن», دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى.
ءوز كەزەگىندە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى جەەنبەك كۋلۋباەۆ بىلتىر ەلوردامىزداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن «ايتماتوۆ تاعىلىمى» اتتى حالىقارالىق فورۋمدى تىلگە تيەك ەتىپ, نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ قاق تورىنەن ايگىلى جازۋشىعا ەسكەرتكىش ورناتىلاتىن ورىننىڭ بەلگىلەنگەنىن اتاپ ءوتتى. «قازاق ەلى قىرعىز جازۋشىسىنىڭ شىعارماشىلىعىن جوعارى باعالاپ, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى اتاعىن بەردى. قازىرگى ساتتە نۇر-سۇلتان قالاسىندا شىڭعىس ايتماتوۆ اتىنداعى كوشە دە بار», دەدى ەلشى مىرزا.
اتى اڭىزعا اينالعان ادامزاتتىڭ ايتماتوۆى ءومىر بويى قازاق جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆتى ءپىر تۇتىپ, زامانداستارى قالتاي مۇحامەدجانوۆ, ولجاس سۇلەيمەنوۆ, زەينوللا قابدولوۆ, شەرحان مۇرتازا, مۇحتار شاحانوۆپەن دوستىق قارىم-قاتىناستا ەتەنە ارالاسقانى بەلگىلى.
اتالعان جيىندا قازاقستانعا ارنايى شاقىرىلعان جازۋشىنىڭ قارىنداسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوعام قايراتكەرى روزەتتا ايتماتوۆا اعاسى جايلى جىلى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ, قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆپەن كەزدەسكەن ساتتەرىن اڭگىمەلەپ بەردى.«مۇحتار ومارحان ۇلى شىڭعىسقا شىعارماشىلىقتا كوپ شاراپاتىن تيگىزدى. ۇنەمى قولداپ, كوركەم دۇنيەلەرىنە جاقسى پىكىرلەرىن ءجيى جازىپ ءجۇردى. شىڭعىستى قازاق پەن قىرعىزعا ورتاق تۇلعا دەيتىنىمىز دە سول – اعامىزدىڭ تۋىندىلارى بويىنشا ساحنالانعان العاشقى سپەكتاكلدەر دە قازاقستاندا قويىلدى. ونىڭ ءار شىعارماسىندا قازاق دۇنيەتانىمى, كوشپەلى تۇركى دۇنيەسى مىندەتتى تۇردە ورىن الاتىن. بۇگىنگى باسقوسۋ سول ىشكى رۋحاني بايلانىستىڭ ءبىر كورىنىسى دەپ ويلايمىن», دەدى ر.ايتماتوۆا.
اتالعان دوڭگەلەك ۇستەلدە دەپۋتات ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, ونىڭ ىشىندە نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ جاقسى ءبىر جاڭاشا ءۇردىستى قولعا العانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. «جاقىندا «ناۋاي – شىعىس جۇلدىزى» اتتى كەشكە كۋا بولىپ, وزبەك اعايىندارمەن ايگىلى الىشەر ناۋاي جايلى كەلەلى كەڭەس قۇرساق, بۇگىن ادامزاتتىڭ ايتماتوۆىن ۇلىقتاپ, قىرعىز باۋىرلارمەن كەزدەسىپ وتىرمىز. بۇل – اسسامبلەياعا وتە جاراساتىن شارا. ءبىز قازاقستانداعى بارلىق حالىقتى وسىلاي ۇلى ادەبيەتى, ۇلى ءداستۇرى ارقىلى جاقىنداستىرۋىمىز كەرەك. شىڭعىس اعانىڭ مەنىڭ ومىرىمدە الار ورنى ەرەكشە. اعامىزدان العان ءبىر عانا سۇحبات – ومىرىمە كەڭ ءورىس اشتى دەۋىمە بولادى. ايتماتوۆتىڭ قازاق ورتاسىندا قادىر-قاسيەتى وتە ەرەكشە. قازاقتىڭ بارلىق جاقسى قاسيەتىن, قانشاما ۋاقىت ايتا الماي كەلگەن قايعى-قاسىرەتىن الەمگە كورسەتكەن بىرەگەي تۇلعا», دەدى س.ابدراحمانوۆ.
دوڭگەلەك ۇستەلدەن بولەك «تاۋ مەن دالا كەزدەسۋى» اتتى سۋرەتشىلەر كورمەسىنىڭ اشىلۋى, «شىڭعىس ايتماتوۆ. ءداۋىر. تۇلعا. گۋمانيزم» اتتى حالىقارالىق ەسسە بايقاۋى مەن «ماناس االامى» اتتى جاس ماناسشىلار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. سونداي-اق نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى №79 مەكتەپ-ليتسەيىندە ش.ايتماتوۆ مۇراجايى اشىلىپ, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى ش.ايتماتوۆ شىعارماسى بويىنشا «قىزىل ورامالدى شىنارىم» سپەكتاكلىن ۇسىندى.