«قۇنىسكەرەي – ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندە ەسىمى ەلگە كەڭىنەن ءماشھۇر, قىزىل وكىمەتپەن جان اياسپاي قيدالاسىپ, كۇللى عۇمىرىن قۋعىن-سۇرگىندە وتكىزگەن تراگەديالىق تۇلعا. رەسمي بيلىك ونى باندى دەپ ماڭدايىنا قارعىس تاڭباسىن جاعىپ, ۇرپاق ساناسىنان باتىر تۇلعاسىن وشىرمەك بولعانىمەن, ونىڭ اسقاق رۋحى, اياۋلى ەسىمى اۋىزدان-اۋىزعا اڭىز بولىپ تاراعان», دەيدى جازۋشى ت.ساۋكەتاەۆ.
ماسەلە, وسىناۋ ۇشى-قيىرى جوق توم-توم تاريحي وقيعالاردى شاتاستىرماي, اقيقاتىن ارشىپ الىپ, كوركەم شىعارما ەتىپ قالىڭ وقىرمانعا ۇسىنۋ – وڭاي ەڭبەك ەمەس. قۇيما قۇلاق بالا مارات كىشكەنتايىنان وسى جىر-اڭىزداردىڭ ورتاسىندا ءجۇزىپ ءوسىپ, قاريالاردىڭ تاڭدايىن ساۋىپ, قۇنىسكەرەي تۋرالى ەستەلىك-اڭگىمەلەردى كوكىرەگىنە توقي بىلگەن.
رومان مازمۇنى بىرجاقتى ەمەس, كەشەگى مەن بۇگىنگىنى, ەسكى مەن جاڭانى سالىستىرا وتىرىپ, قيلى-قيلى شەگىنىستەرگە بارادى, سان الۋان «تار جول تايعاق كەشۋدى» ساراپتاپ, ەلەكتەن وتكىزەدى. ستيل ەرەكشەلىگى, ءتىل بايلىعى كولەمدى شىعارمانى كورىكتەندىرىپ تۇر. رومان جەلىسى تارتىمدى, جەڭىل وقىلادى, جازۋشى جەرگىلىكتى جەردى, وقيعانىڭ شيەلەنىسكەن تۇستارىن ەرەكشە سيپاتتايدى. اۆتوردىڭ بۇل روماندى جازۋدا كوپ ىزدەنگەنى شىعارماداعى شىم-شىتىرىق وقيعالاردان بايقالادى.
جالپى بۇل شىعارما 2012 جىلى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى اقپارات جانە مۇراعات كوميتەتى «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن باسىپ شىعارۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن «قۇنىسكەرەي» رومانىنىڭ زاڭدى جالعاسى, ياعني ەكىنشى كىتابى دەۋگە بولادى. روماننىڭ ءبىز بۇگىن ءسوز ەتىپ وتىرعان ەكىنشى كىتابىندا قۇنىسكەرەيدىڭ ءتۇرىكمەن ەلىندەگى ءومىر جولى تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ, دالمە-ءدال سۋرەتتەلەدى. قىم-قيعاش تارتىسقا قۇرىلعان شىعارما سيۋجەتى وقىرماندى قىزىقتىرا ءارى كۇرسىندىرىپ, كۇردەلى وقيعالاردى تىزبەكتەپ, ءولىم مەن ءومىر اراسىنداعى قاندى ايقاستارعا اكەپ سوقتىرعان نەبىر ارپالىستاردى اڭگىمەلەيدى. ال رومانداعى ايبالا زاكيرقىزىنىڭ قيىن دا كۇردەلى تاعدىرى تۋرا شىنايى شىندىقتان الىنعان. كەيىپكەر بولمىسى – جازۋشىنىڭ جانىنان شىعارىلعان قيال جەمىسى ەمەس, ومىردە بولعان وقيعا ەكەنىن ساۋاتتى وقىرمان بىردەن اڭعاراتىن شىعار دەپ ويلايمىز.