وبلىستىق تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ جانە پايدالانۋ ورتالىعى «حالىق قازىناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىمەن بىرلەسە شىعارعان بۇل ەڭبەككە 199 ساۋلەت ەسكەرتكىشى ەنگىزىلىپ وتىر. «حالىق قازىناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ماماندارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇعان دەيىن اۋدان اۋماعىنداعى وتىزدان استام تاريحي-ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى بەلگىلى بولعان ەكەن. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ», « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالالارىنان كەيىن تىڭ سەرپىن العان ىزدەۋ-جيناقتاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە باعزى زامانداعى 160 ەسكەرتكىش تابىلىپ انىقتالعان. سونىڭ بارلىعىنىڭ باسى قوسىلىپ, سارالانىپ, ءبىر جيناققا توپتاستىرىلىپ وتىر. جالعىز دەرەك-ماعلۇمات قانا ەمەس, كوركەم فوتوسۋرەتتەرمەن كومكەرىلىپ سيپاتتالعان.
– بۇل كوپ جۇمىستىڭ باسى عانا. الداعى ۋاقىتتا وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان قولداۋ تابىلسا, اتقارار جۇمىس ۇلان-عايىر,–دەيدى ينستيتۋت ديرەكتورى اقان وڭعار ۇلى, – وتكەننىڭ سورابىمەن سوقپاق تارتىپ, ەندىگى جۇمىستى تسەلينوگراد اۋدانىندا جالعاستىرماقشىمىز.
زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ جاڭالىعى تۋرالى ايتاتۇعىن بولساق, گەو اقپاراتتىق قۇرالدارى ارقىلى ەسكەرتكىشتەر شوعىرىنىڭ ناقتى كارتاسى جاسالدى. ەندى سپۋتنيكتىك جۇيە ارقىلى جيناققا ەنگەن ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ جانە قورعاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى. ءسال تاراتىپ ايتقاندا, ەگەر بىرەۋ ەسكەرتكىشتەرگە قيانات جاسايتىن بولسا, مۇنداي فاكتىلەر اقپاراتتىق جۇيەنىڭ مول مۇمكىندىگى ارقىلى انىقتالىپ, قاسيەتتى جەرگە كاساپارلىق تانىتقاندار قاتاڭ جازالانادى.
– گەو اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى, قاشىقتىقتان زونتتاۋ ادىستەرى. ياعني, كارتوگرافيالىق نەگىزىن الماستىرىپ وتىرۋعا, كوسموستىق تۇسىرىلىمدەردى پايدالانۋعا بولادى. ءارى ۋاقىت وتكەن سايىن قانداي وزگەرىستەرگە ۇشىراعاندىعىن دا سالعاستىرا ساراپتاۋعا مۇمكىندىك زور,–دەيدى ينستيتۋتتىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى قاليبەك اسىلبەكوۆ.
مۇنداي ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ جيناعى ەلىمىز بويىنشا جاسالۋدا. ەڭ العاش جامبىل وبلىسىنىڭ جادىگەرلەرى جيناقتالعان ەكەن. ەندى مىنە, ەجەلگى ەرەيمەن دە ەلدىك مۇرانى ەكشەپ وتىر.