بۇل ماڭىزدى باسقوسۋعا تۇركيا, ءازىربايجان, قىرعىزستان, وزبەكستان, ۆەنگريا سياقتى 15-تەن استام مەملەكەتتەن رەكتورلار, ديپلوماتتار, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, ەكسپەرتتەر, عالىمدار, ستۋدەنت جاستار, قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى قاتىستى.
ايتا كەتۋ كەرەك, تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى وداعىنىڭ نەگىزى تۇرىك كەڭەسى ءىس-شارالارى اياسىندا 2013 جىلى قالاندى. قازىرگى تاڭدا ءازىربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان جانە تۇركيانىڭ جالپى سانى 19 جوعارى وقۋ ورنى اتالمىش وداقتىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلادى.
تۇرىك كەڭەسى تۇركى ۋنيۆەرسيتەتتەرى وداعىنىڭ IV باس اسسامبلەياسى ءماجىلىسى تۇرىك كەڭەسىنىڭ باس توراعاسى ب.امرەەۆ, قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتى كەڭەس توراعاسى پروفەسسور مۋسا يىلدىز جانە ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى پروفەسسور بولاتبەك ابدراسيلوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىنەن كەيىن ءوز جۇمىسىن باستادى.
ءماجىلىس بارىسىندا, تۇرىك كەڭەسى تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى وداعى شەڭبەرىندە جالپى تۇرىكتىك ءبىلىم جانە عىلىمنىڭ بىرىڭعاي جەلىلىك كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ, «رۋحاني جاڭعىرۋ», « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» سياقتى جالپى تۇرىكتىك رۋحاني قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ۇيلەسىمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي اق, «تۇركىستان پروتسەسى» دەپ اتالاتىن جوعارى ءبىلىم تۋرالى ديپلومداردى ءوزارا تانۋدىڭ وڭتايلاندىرىلعان مەحانيزمدەرىن ەنگىزۋ تۋرالى يننوۆاتسيالىق جوبا ماسەلەلەرى تالقىلانادى. سونىمەن قاتار پيلوتتىق جوبا بولىپ كەلگەن «ورحۋن» اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسىنىڭ كەڭ كولەمدى ۇتقىرلىق باعدارلاماسىنا اينالدىرۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزىلدى.
جيىندا ءسوز العان تۇركى كەڭەسى باس حاتشىسى ب. امرەەۆ «تۇگەل تۇركى جۇرتىنىڭ رۋحاني ورتالىعى, ءتورت قاقپالى تۇركىستان قالاسىندا وتكىزىلىپ جاتقان بۇل باستامالار مۇشە مەملەكەتتەر مەن بارلىق تۇركى حالىقتار ءۇشىن وڭ ناتيجەلەر بەرەدى دەپ ويلايمىن. تۇركى كەڭەسى تۇركى ۋنيۆەرسيتەتتەر وداعىنىڭ ءتورتىنشى باس اسسامبلەياسى بارىسىندا ەلدەرىمىز ءۇشىن وڭدى شەشىمدەرگە قول جەتكىزەمىز دەپ ۇمىتتەنەمىن» دەدى.
ماجىلىسكە قاتىسۋشىلار تاراپىنان «ۇلتتىق شەكارالارسىز ساپانى باقىلاۋ» ۇلگىسىندە (الەمدىك اككرەديتاتسيالاۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ مىسالىندا) جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جالپىتۇركىلىك اككرەديتاتسيالاۋ اگەنتتىگىن قۇرۋ ۇسىنىسى قولداۋ تاپتى.
سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ب.ابدراسيلوۆ «ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ ساپا جۇيەسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا, كەلەشەكتە دۇنيەجۇزىلىك ترەندتەرگە سايكەس وقۋ ۇدەرىستەرىن ستاندارتتاۋعا كەپىلدىك بولا الاتىن, جوعارى وقۋ ورىندارىمىزدىڭ بەدەلىنىڭ كۇشەيۋىنە سەپتىگىن تيگىزەتىن جالپىتۇرىكتىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە قىزمەت ەتەتىن تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىن قۇرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن», - دەپ اتاپ ءوتتى.
اسسامبلەيا وتىرىسىندا ءسوز سويلەگەن حالىقارالىق Elsevier كومپانياسىنىڭ ورتالىق ازيا جانە ازىربايجانداعى ايماقتىق باسشىسى ا. وسپانوۆا جانە تۇركيا رەسپۋبليكاسى بويىنشا وكىلى ايحان ساراجوعلى وقۋ جانە عىلىمي جۇمىستاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا جوو جانە مەملەكەتتەردىڭ اتقارىپ وتىرعان ارەكەتتەرىن بىرلەستىرۋ ارقىلى تۇركى الەمىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەيتينگ دارەجەسىن كوتەرۋ مۇمكىندىگى جانە وسى باعىتتا كومپانيا تاراپىنان جوو الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قاجەتتى قىزمەتتەردى كورسەتۋگە دايىن ەكەندەرىن اتاپ ءوتتى.
IV باس اسسامبلەيا ماجىلىسىندە تۇركيانىڭ كاپادوكيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, تۇركيانىڭ نيگدە ومەر حاليسدەمير ۋنيۆەرسيتەتiنىڭ, تۇركيانىڭ گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, ءازىربايجان مەملەكەتتiك ەكونوميكا ۋنيۆەرسيتەتىنiڭ جانە ۆەنگريانىڭ سەگدە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇركi ۋنيۆەرسيتەتتەر وداعىنا مۇشەلىگى رەسمي تۇردە بەكىتىلدى.
بيىلعى جىلى قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى وداعىنىڭ كەزەڭ توراعاسى بولىپ تابىلادى. باس اسسامبلەيا ءىس شارالارى اياسىندا تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگى مەن قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن كەشە سالتاناتتى اشىلۋى بولعان تۇرىك كەڭەسى جاس كوشباسشىلارىنىڭ ءىى فورۋمى جانە قازاقستاندا جاستار جىلىنىڭ جاريالانۋىنا بايلانىستى تۇركى الەمىنىڭ مادەنيەت جانە ونەر فەستيۆالى جوعارى دارەجەدە ءوتتى. ەكى كۇن بويى قازاقتىڭ ءتول ونەرى – ايتىس پەن تۇركى حالىقتارى جاستارىنىڭ مادەنيەت جانە ونەر فەستيۆالى تۇركىستاندىقتاردىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىردى.
بۇل ءىس شارالاردىڭ بارلىعى تۇرىك الەمىنىڭ التىن بەسىگى - تاريحي تۇركىستان قالاسىندا ءوتىپ جاتقانى ەرەكشە نازار اۋداراتىن جاعداي. قازىرگى تاڭدا تۇركىستان كۇن وتكەن سايىن الەمدىك ارەنادا يننوۆاتسيالىق, تەحنولوگيالىق, حالىقارالىق, مادەني جانە رۋحاني بايلانىستاردى بىرلەستىرەتىن ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىراتىن حاب رەتىندە العا ۇمتىلۋدا.