جەڭىس ىسقابايدى كوزى قاراقتى وقىرمان قازاق فوتوجۋرناليستيكاسىنىڭ وكىلى رەتىندە تانيدى. ونىڭ قىراعى كوزى مەن قىرلى وبەكتيۆىنە ىلىنگەن بەينە مەن كورىنىس شىنايى قالپىنان اينىعان ەمەس. قازىر تالدىقورعان قالاسىندا تۇراتىن ءفوتوتىلشى ۇلتتىق قولونەردىڭ دامۋىنا دا ۇلەسىن قوسىپ ءجۇر.
– ماعان قولونەر اتامنان قونعان بولۋى كەرەك. ول كىسى اعاشتان ءتۇيىن تۇيگەن شەبەر بولعان. بالا كەزىمدە قۇرداستارىم دوپ قۋىپ, شىبىق ءمىنىپ, ەرمەك ەتىپ جۇرگەندە مەن وزەن جاعاسىنان قۋراعان اعاشتىڭ تامىرىن جيناپ اكەلەتىن ەدىم. الگى اعاشتاردان ءتۇرلى اڭ-قۇس, جاندىكتەردىڭ بەينەسىن جاسايتىنمىن. شىعارماشىلىققا بەيىمىم سول كەزدە قالىپتاسسا كەرەك, كەيىن كاسىبي سۋرەتشى بولۋدى ارمانداپ, ءبىلىم الدىم عوي, – دەيدى جەڭىس.
بۇگىندە ارىپتەسىمىزدى قازاق بالالارىنىڭ قولىندا جۇرگەن قىتايدىڭ ساپاسىز ويىنشىقتارى الاڭداتادى. بىردە بالاسىنا ساتىپ اپەرگەن ويىنشىق ق ۇلىننىڭ تەز سىنىپ قالعانىن ءارى ونىڭ قۇرامىنداعى سوياۋداي تەمىرىنىڭ قاۋىپتى ەكەنىن كورگەننەن كەيىن «وسىنداي ويىنشىقتى تازا اعاشتان جاساۋعا بولماس پا ەكەن؟» دەگەن ويعا كەتەدى. از كۇندە اعاشتان ادەمى ق ۇلىن جاساپ شىقتى. قازاق بالاسىنىڭ تاقىمىنان تاي كەتپەگەن عوي, ءونىمىنىڭ اتاۋىن «جورعاتاي» دەپ قويدى. ەندى جەڭىستىڭ «جورعاتايىنا» ءبىر ءمىنىپ كورگەن بالا مىندەتتى تۇردە ونى ساتىپ الادى ەكەن. ويىنشىق وتە ىڭعايلى, ارتىق-اۋىس جاپسىرماسى جوق, سىرتتان كەلگەن ءونىم سياقتى شۇبەرەكپەن قاپتالىپ, اراسىنا قالدىق, قوقىس سالىنباعان. باستىسى, تابيعي اعاشتان جاسالعان ءارى قاۋىپسىز.
جەڭىستىڭ بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتقان تاعى ءبىر ءونىمى «قۋانىش» دەپ اتالادى. ونى العاش كورگەندە بالالاردىڭ ءتىلى كەلمەي «قۋا-قۋا» دەپ كەتىپتى. ەندىگى وسى اتاۋى تانىمال بولىپ ۇلگەردى. ءوزى امبەباپ ويىنشىق بولىپ شىققان. وتباسىنىڭ ۇلكەن-كىشىسىنە دە قولدانىسقا ىڭعايلى. ءارى تەربەلەتىن توسەك, ءارى ورىندىق, ءارى كوپىر, قاقپا سياقتى بىرنەشە قىزمەتتى اتقارا بەرەدى. يدەيانى ينتەرنەتتەن ىزدەپ تاۋىپ, ۇلتتىق تانىمعا لايىقتاپ قايتا قورىتتى. ناتيجەسىندە باقا باستى امبەباپ ويىنشىق دۇنيەگە كەلدى.
ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىندا جەڭىس قازاقتىڭ قايقىباس توسەگىن جاساپ شىقتى. تازا اعاشتان شاۋىپ, ويالاپ, سىرلاپ دايىندادى. ءبىر جەردەن «قازاقتىڭ ەجەلدەن قولدانعان قايقىباس توسەگى ادام دەنساۋلىعىنا پايدالى ەكەن» دەگەندى وقىعانى بار ەدى. شىندىعىندا, ۇيقىداعى ادامنىڭ قان اينالىسى قالىپتى ءجۇرۋى ءۇشىن باس پەن اياقتىڭ ءبىر دەڭگەيدە ورنالاسۋى مەديتسينادا مويىندالعان. دەمەك, قازاق بۇرىننان دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ جولىن بىلگەن...
– قازاقتىڭ ءتول زاتتارىن قولدانىسقا ەنگىزۋدى ويلايمىن. اتتەڭ, قول قىسقا. بۇل كوپ ۋاقىت پەن ءبىراز قارجىنى قاجەت ەتەدى. سول قارجىلىق قولداۋدان قيىندىق كورەمىز. ءوز ءىسىمدى باستاپ, «بيزنەس باستاۋ» ارقىلى كاسىپكەرلىكتىڭ جولىن مەڭگەردىم. بىراق ناقتى قولداۋ بولماعاندىقتان تالدىقورعاندا قولونەر ءوندىرىسىن اياققا تۇرعىزۋ مۇمكىن بولماي تۇر. مىسالى, ونىمگە قاجەتتى اعاشتى رەسەيدەن, باسقا دا ەلدەن الدىرامىز. بۇل قىمباتقا ءتۇسىپ تۇر. بولاشاقتا قالتالى ازاماتتار قولداپ جاتسا, «جورعاتاي» مەن «قۋا-قۋانى», قازاقتىڭ قايقىباس توسەگىن الەمگە تانىتقىم كەلەدى, – دەيدى قولونەرشى, سۋرەتشى, فوتوجۋرناليست جەڭىس ىسقاباي.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى وبلىسى