«قورعاس» شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالىق ورتالىعى – ەلىمىزدىڭ شىعىس قاقپاسى عانا ەمەس, ساۋدا سورەسى ەكەنى بۇل كۇندە ەجەلدەن كورشى قازاقستان مەن قىتايعا عانا ەمەس, رەسەي, ۋكراينا, گرۋزيا ەلدەرىنىڭ كاسىپكەرلەرىنە دە ابدەن بەلگىلى.
قازىرگى تاڭدا اي سايىن قورعاسقا قىتاي ەلىنىڭ 100 مىڭنان استام ازاماتىنىڭ جولى تۇسەدى. كورشىلەرىمىز قازاقستاننان قانداي تاۋارلار الاتىنىن جاقسى بىلەدى. ويتكەنى «قازاقستاندا جاسالعان» دەگەن اتاۋدىڭ ءوزى – برەند, حيمياسىز, قوسپاسىز ەكولوگيالىق تازا ءونىم دەگەندى بىلدىرەدى. الايدا, ۇلكەن سۇرانىستىڭ بارىنا قاراماستان, ءبىزدىڭ تاراپ ۇسىناتىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ تۇرلەرى ءالى دە از. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا الداعى كۇندەرى قۇرىلىسى جاڭادان اياقتالعان «Qaz Lumiere» ساۋدا ورتالىعىندا وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن جارتى ايعا سوزىلاتىن ۇلكەن جارمەڭكە وتپەك. وتاندىق كاسىپكەرلەرىمىزدىڭ قىزمەتىنە سەرپىن بەرەتىن بۇل باستاماعا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مۇرىندىق بولىپ وتىر.
«قورعاس» شىحو قازاقستاندىق بولىگىندە ورنالاسقان «Qaz Lumiere» گيپەرماركەتىنىڭ قۇرىلىسى تولىعىمەن اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. وسىدان 7 جىل بۇرىن باستالعان «قورعاس» جوباسىندا قازىر قوزعالىس بار دەپ ايتۋعا بولادى. ال الماتىلىق باق وكىلدەرى كەزەكتى رەت شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى حالىقارالىق ورتالىعىنداعى وزگەرىستەردى كورۋگە كەلدىك.
بۇل جەردە تۋريستىك قىزمەت تۇرلەرىن دامىتۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋ قاجەتتىگى بۇرىننان دا ايتىلىپ كەلەدى. ويتكەنى ۆيزاسىز ايماقتا ەكى ەلدىڭ ازاماتتارى دا جەكە كۋالىكپەن-اق ەمىن-ەركىن قىدىرىپ, ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىسىپ, ەمدەلىپ, دەمالا الاتىن مۇمكىندىگى بار.
ءبىزدىڭ ازاماتتاردىڭ دا قىتايدان قانداي تاۋار تاسيتىنىن تىزە بەرۋ ارتىق بولار, بىراق كورشىلەرىمىز قازاقستاننىڭ ونىمدەرىن ىقىلاسپەن ساتىپ الادى. ولار ازىق-ت ۇلىك, كامپيت, ۇننان جاسالعان ونىمدەردى جوعارى باعالايدى.
ساياساتپەن دە, ۇلكەن ەكونوميكانىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىمەن دە ءىسى جوق قاراپايىم حالىققا دا كەرەگى وسى. بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس ۇزىلمەسە بولعانى. ءبىر كەزدە ەكى ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان ينۆەستيتسيالىق ارىپتەستىكتىڭ ساۋدا-ساتتىق, تۋريستىك, ەكونوميكالىق كەشەندەرى كوپشىلىككە قاجەتتى قىزمەتىن كورسەتىپ وتىر. سالىق تۇرلەرىنەن بوساتىلعان, Duty Free ۇلگىسىندەگى ايماقتا ۇتىلىپ وتىرعان ەشكىم جوق.
قازاقستان – قىتاي جارمەڭكەسى وتەدى
قازاقستاندىق ىسكەرلەر قازىردىڭ وزىندە بۇكىل قىتايدى شارلاماي-اق, ءوندىرىس ورىندارىمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ, كەلىسىمشارتتار جاساي الادى. قورعاستىڭ ارنايى ەكونوميكالىق مارتەبەسى قازاقستاندىق تاراپتىڭ دا جان-جاقتى دامۋىنا قارقىن بەرە الادى.
جالپى اۋماعى 6500 شارشى مەتردى قۇرايتىن «Qaz Lumiere» گيپەرماركەتى بيىلعى 1 مامىردا رەسمي تۇردە اشىلادى. وسى ايتۋلى وقيعا وراي, 1-15 مامىر ارالىعىندا قازاقستان – قىتاي جارمەڭكەسىن وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قازىر پايدالانۋعا بەرىلگەن قازاقستاندىق ورتالىقتا گرۋزيا (اراق-شاراپ ءونىمى), ۋكراينا (بىلعارى ونىمدەرى), قحر (كوسمەتيكا) كاسىپكەرلەرى ورنالاسىپ ۇلگەرگەن. ءوز ونىمدەرىن قىتاي نارىعىنا شىعارۋدى كوزدەيتىن وتاندىق كاسىپكەرلەرىمىزگە جالعا الۋدىڭ ايرىقشا شارتتارى الداعى جارمەڭكە كۇندەرى ءتۇسىندىرىلىپ, جۇزەگە اسىرىلادى. وسى كەزەڭدە كاسىپكەرلەر ءوز برەندى قويىلعان كورمە ستەندىن الۋعا عانا قارجى شىعىندايدى, دەيدى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وكىلدەرى.
«بۇل كورمە كاسىپكەرلەرگە «قورعاس» شىحو مۇمكىندىكتەرىن كورىپ, بايقاۋ ءۇشىن وتكىزىلىپ جاتىر. كاسىپكەرگە نارىقتى تالداۋعا, ياعني قاي نارىققا باعدارلانۋ كەرەكتىگىنە جانە جەكە تاۋارلارعا سۇرانىستى بايقاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. ەندى كورمەنى جارنامالاۋ ماقساتىندا قىتاي تاراپىنان دا جارناما اگەنتتىگىن جۇمىلدىرامىز. كورمە اياسىندا كاسىپكەرلەرىمىز ءۇشىن وقىتۋ سەمينارلارى وتكىزىلىپ, قىتايعا تاۋار ەكسپورتتاۋدىڭ جولدارى كورسەتىلەدى. وندىرۋشىلەر «قورعاس» شىحو-عا تاۋارلارىن جەتكىزىپ, كورمە ستەندىن ساتىپ الۋدان باسقاعا شىعىندالمايدى. جالعا الۋشىلارعا كەلەتىن بولساق, ولاردىڭ جاعدايلارى جەكە قاراستىرىلىپ, ورىن كولەمىنە قاراي جەڭىلدىكتەر مەن جەڭىلدىك كەزەڭدەرى بەرىلگەن. بارلىق وندىرۋشىلەرمەن, ۇيىمدارمەن ىسكەرلىك قارىم-قاتىناس ورناتۋعا دايىنبىز», دەيدى «Qaz Lumiere» ساۋدا ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ناريمان زاكيريانوۆ.
كورمەگە قازاقستان, تمد ەلدەرى جانە جاقىن شەتەل تاۋار وندىرۋشىلەرى قاتىسۋعا شاقىرىلىپ وتىر. «Qaz Luimiere» گيپەرماركەتىنىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا ورنالاسۋى قازاقستاندىق بيزنەسكە – ارنايى سالىقتىق مامىلەگە سايكەس, سالىق تولەمدەرىن جاساماي كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
تاۋارلاردى جارنامالاۋ قاراستىرىلادى
حالىقارالىق جارمەڭكە قازاقستان مەن قىتاي ەلدەرى بىرلەسىپ 1,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالعان «Qaz Luimiere» ساۋدا ورتالىعىنىڭ رەسمي اشىلۋىنا ورايلاستىرىلعان.
حالىقارالىق جارمەڭكە كۇندەرى وتاندىق كاسىپكەرلەرگە شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىق ايماعىنا «جاسىل ءدالىز» ۇيىمداستىرىلىپ, تاۋارلارىن تاسۋعا بارىنشا قولايلى جاعداي تۋعىزۋعا كۇش سالىنادى.
– ەكى بىردەي مەملەكەت جۇزەگە اسىراتىن جوبا قازاقستاندىق جانە ەۋروپالىق تاۋارلاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى ءارى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا سەپتەسەدى, – دەيدى حالىقارالىق جارمەڭكەنى ۇيىمداستىرۋعا اتسالىسىپ وتىرعان «قۋان-شىڭعىس» ينۆەستيتسيالىق كومپانياسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۇلان ارەنوۆ.
قازىر وتاندىق تاۋارلاردى وندىرەتىن 300-گە تارتا كاسىپكەردىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن قاۋىمداستىقپەن ارنايى كەلىسىمشارت جاسالىنعان. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ساۋدا ورتالىعى ىسكەرلىك كەزدەسۋلەرگە, قازاقستان مەن تمد ەلدەرىنە شىعارىلاتىن ونىمدەرمەن تانىستىرۋ, ساۋدا-ساتتىق جانە بوس ۋاقىتتى وتكىزۋگە ارنالعان ءتيىمدى ءىس-شارالاردىڭ الاڭىنا اينالادى. بۇل جاقىن جانە الىس شەتەلدەردىڭ ىسكەر توپتارى مەن تۋريستەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى ءسوزسىز. قازاقستاندىق كاسىپكەرلەرگە ءبىرىنشى كەزەكتە قىتايدىڭ كوپميلليوندى نارىعىنا شىعۋ, حالىقارالىق ساۋدانى دامىتۋدىڭ مۇمكىندىگى اشىلادى.
كورمەدە الكوگول ونىمدەرى, سيگارەتتەر, سيگارالار, تەمەكى, كيىم-كەشەك, اياق كيىم, كونديتەرلىك ونىمدەر, قۇرعاق ءسۇت, ۇن ونىمدەرى (ۇن, ماكارون ونىمدەرى جانە ت.ب.), جيھاز, ىدىس-اياق, داستارقان, پەردەلەر, جارىق قۇرىلعىلارى, شاعىن-بۇرقاقتار, فيتوديزاين, ەكوديزاين بۇيىمدارىنا ورىن بولىنگەن.
الايدا, جاڭا اۋلانعان بالىق, جۇمىرتقا, شۇجىق ونىمدەرىنە, ۋىلدىرىق, جەمىس-جيدەك, ءسۇت ونىمدەرى مەن وسىمدىك تۇقىمدارى (كوكونىس, گۇلدەردىڭ تۇقىمى جانە ت.ب.), التىن سياقتى تاۋارلاردى كورمە-جارمەڭكەگە شىعارۋعا تىيىم سالىنىپ وتىر.
وسى ساپارىمىزدا دا تمد ەلدەرىنەن كەلگەن تۋريستەردى, ىرگەمىزدەگى قىرعىزداردى, ەجەلدەن كورشى ورىستاردى از كەزدەستىرگەن جوقپىز. ءبىر قىزىعى, «قورعاستا» ءتىلماش تابۋ, ساۋدا-ساتتىق جاساۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە كورشىلەرىمىزدىڭ قازاق ءتىلىن جاقسى مەڭگەرە باستاعانى قۋانتادى. دوللارعا قاراعاندا, تەڭگە ءوتىمدى.
ەكى ەلگە دە ورتاق, ءوز ءومىرى وزىندەگى «بازار-قالا» تۇساۋىن كەسكەندە بۇل ايماققا جولى تۇسكەندەر سودان بەرى ايتارلىقتاي ۇلكەن وزگەرىستەردىڭ جۇرگىزىلگەنىن بىلەدى. ءبىرى ىلگەرىلەپ, ءبىرى كەشەۋىلدەپ بوي كوتەرىپ جاتقان ءاربىر عيماراتتىڭ, الىپ كەشەندەردىڭ اتقاراتىن ءوز قىزمەتى بار. 2012 جىلى وسى حالىقارالىق ورتالىق اشىلعان كەزدە 2018 جىلى تولىق اياقتالادى دەگەن مامىلە بولعان-دى. دەگەنمەن, قورعاستا ءالى بىتپەگەن جوبالار دا جەتكىلىكتى.
ايناش ەسالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى وبلىسى, پانفيلوۆ اۋدانى