ەلەستەتىپ كورىڭىز, ءسىز بارلىق ەستەلىكتەرىڭىزدى «ينستاگرام» لەنتاسى سەكىلدى وڭاي اينالدىرىپ كورە الاسىز... ولاردى سۇرىپتاپ, جادىڭىزدا تەك قالاعان ساتتەردى ساقتاي الاسىز... دەگەنمەن ونىڭ انتيۋتوپيالىق نۇسقاسىن ەلەستەتۋ قورقىنىشتى, سەبەبى بولاشاقتا حاكەرلەر ءسىزدىڭ جادىڭىزعا كىرىپ, ەستەلىكتەرىڭىزدى جويىپ جىبەرەمىن دەپ اقشا تالاپ ەتۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى BBC جازدى.
قازىر بۇل ءسىز ءۇشىن قيال بولىپ كورىنگەنىمەن, مۇنداي بولاشاقتىڭ «اۋىلى الىس ەمەس» ەكەنى انىق.
نەيروتەحنولوگيانىڭ جەتىستىكتەرى جادىمىزدىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتىپ, ونى باسقارۋعا تاعى ءبىر قادام جاقىنداتتى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بىرنەشە ونجىلدىقتان كەيىن ءبىز ءوز ەستەلىكتەرىمىزدى باسقارىپ, وڭدەپ, قايتا جازامىز.
مۇنداي توڭكەرىس جاساۋعا نەيروستيمۋلياتور دەپ اتالاتىن ەلەكتروندى يمپلانتاتتار (چيپتەر) مۇمكىندىك بەرگەن. ولار ادام ميىنا اسەر ەتىپ, نەيروحيرۋرگيادا كەڭىنەن قولدانىلىپ كەلەدى.
مۇنداي يمپلانتاتتار اۋىر سىرقاتى بار ادامداردىڭ ميىندا تەرەڭ ستيمۋلياتسيا جاساۋعا كومەكتەسەدى. نەيروستيمۋلياتوردىڭ كومەگىمەن ديابەت سياقتى اۋرۋلاردى باقىلاۋدا ۇستاي الامىز.
«10 جىلدان كەيىن نارىقتا العاشقى كوممەرتسيالىق يمپلانتتار پايدا بولسا ەش تاڭ قالمايمىن» - دەيدى وكفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فۋنكتسيونالدىق نەيروحيرۋرگيا زەرتتەۋ توبىنىڭ مۇشەسى لوري پايكروفت.
20 جىلدان كەيىن تەحنولوگيالار دامىپ, مي سيگنالدارىن ەلەكتروندى جازىپ الۋىمىز مۇمكىن. ال XXI عاسىردىڭ ورتاسىنا قاراي ءتىپتى ءبىز ەلەستەتىپ كورمەگەن جەتىستىكتەر ورىندالۋى ىقتيمال.
«بىراق جادىمىزدى باقىلاۋ قاۋىپتى ادامداردىڭ قولدارىنا تۇسسە, جاعداي قيىن بولماق» - دەيدى پايكروفت. ماسەلەن پاركينسون دەرتى بار ناۋقاستىڭ نەيروستيمۋلياتورىن حاكەرلەر «بۇزىپ», جۇيەنى وزگەرتىپ كەتسە, ول ناۋقاستىڭ ويىنا, ءىس-ارەكەتىنە اسەر ەتىپ, ۋاقىتشا سال اۋرۋىن تۋدىرۋى مۇمكىن.
«ەگەر بۇل تەحنولوگيا پايدا بولسا, دەمەك ءبىز ادامداردىڭ ءىس-ارەكەتىن باسقارا الامىز. ولاردىڭ ارەكەتى ۇناماعان جاعدايدا, ميىنىڭ نەگاتيۆتى ەموتسيالار تۋدىرىپ تۇرعان بولىگىنە اسەر ەتىپ, دەرەۋ توقتاتا الامىز» - دەيدى «كاسپەرسكي زەرتحاناسىنىڭ» ۆيرۋستار اناليتيگى گالوۆ.
قازىرگى تاڭدا عالىمدار مەن ساراپشىلاردى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى الاڭداتىپ وتىر. ولاردىڭ ايتۋىنشا, ءبىز بۇل يمپلانتاتتاردىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىگىن ءبىرىنشى تولقىننان قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. سەبەبى قاۋىپسىزدىككە بىردەن كىرىسپەسەك, ەكىنشى, ءۇشىنشى تولقىنمەن كەلگەن يمپلانتاتتار دا قاۋىپتە بولادى.
قارلىعاش قۇرامىس,
«ەگەمەن قازاقستان»