يپوتەكا نەسيەسى ءوسىپ, ەكونوميكاداعى كرەديتتەر پورتفەلى تومەندەپ بارادى

قارجىگەرلەر بولسا  بانكتەردىڭ ەكونوميكاداعى كرەديتتەر پورتفەلى تومەن دەڭگەيدە – 3 پايىز عانا ەكەنىن ايتىپ جاتىر.  ۇلتتىق بانك سايتىندا جاريالانعان مالىمەتتەرگە سەنسەك, يپوتەكالىق نەسيە رەسىمدەۋ ايىنا 2018 جىلدىڭ سوڭعى توقسانىندا ءار اي سايىن   1,8 پايىزعا وسكەنىن, 2019 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا 1,3 ترلن تەڭگەگە جەتكەن.

  وڭىرلەر اراسىندا بۇل كورسەتكىشتى 3 پايىزدان اسىرعان ءۇش وبلىس بار: قوستاناي (+5,8 پايىز –  40,6 ملرد تگ), اقتوبە (+3,3 پايىز –  73,7 ملرد تگ) جانە باتىس قازاقستان (+3 پايىز – 44,9 ملرد تگ).

باسپانا ساتىپ الۋعا بەرىلگەن زايمداردىڭ جارتىسىنان كوبىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى قامتاماسىز ەتكەن.

 اتالعان قارجى ينستيتۋتىنىڭ ەلدەگى يپوتەكالىق پروتفەلدەگى ۇلەسى 2018 سوڭىندا 51,4 پايىزدى كورسەتىپ تۇر.   2017 جىلى بۇل كورسەتكىش 42,4 پايىز بولعان ەدى. تقجب قىزمەتىنە باتىس قازاقستان وبلىسى تۇرعىندارىنا تاراپىنان سۇرانىس جوعارى. سوندىقتان بانك 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا وسى ايماقتان  جاڭا فيليال اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىر سول وبلىستىڭ   70 مىڭ تۇرعىنى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكتە شوت اشىپتى. تۇتاستاي العاندا بىلتىر ەلىمىزدە 12,5 ملن شارشى مەتر باسپانا پايدالانۋعا بەرىلىپتى. بىلتىر بۇل كورسەتكىش 11,2,  ملن شارشى مەتر بولدى. ال   2014 جىلى 7,5 ملن شارشى مەتر بولاتىن.  

 ۇلتتىق بانك جانىنان تۇرعىن ءۇيدى قارجىلاندىرۋمەن اينالىساتىن جاڭا يپوتەكالىق كومپانيانىڭ اشىلادى دەگەن حابار 2017 جىلدىڭ باستى جاڭالىعى بولدى.

 «قازاقستان حالىق بانكى» اق باسشى­سى ءۇمىت شاياحمەتوۆا  وتكەن اپتادا جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە  يپوتەكە ارقىلى باسپانالى بولعىسى كەلەتىندەر  «7 – 20 – 25» باعدارلاماعا ءۇمىت ارتاتىنىن, ونىڭ  وتە كۇر­دەلى جوبا ەكەنىن, ونى قولدانىسقا ەنگىزۋ مەن باقىلاۋدىڭ قيىنعا سوعاتىنىن ايتتى.  «بۇل ارزان يپوتەكانى 25 جىلعا الۋ مۇم­كىندىگىن بەرەدى. بۇل   حالىق­تى قولداۋ ماقساتىنان تۋىپ وتىر. باعدارلاما تۋرا­لى  تۇسىندىرمە جۇمىستارى ەل اراسىندا جۇرگىزىلگەن جوق. تەك قانا  ۇلت­تىق بانكتىڭ ەنشىلەس كومپانياسى پاي­دا بولاتىنى عانا بەلگىلى», –دەيدى ءۇمىت شاياحمەتوۆا.

ونىڭ پايىمداۋىنشا بۇل  سحەمانى جۇزەگە اسىرۋ ازىرگە  قيىنداۋ. ء «بىز  ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە 3 پايىزدىق ايىرىم () اقشا بەرۋ جانە قارىز الۋشى ءۇشىن تۇپكىلىكتى مولشەرلەمە – 7 پايىزبەن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزدىك. «بۇل اتالعان باعدارلاما اقشانى تەز يگەرىپ كەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سەبەبى  بانكتەر پايىزسىز جۇمىس ىستەي ال­مايدى. وندا مەملەكەت ۇنەمى بانكتەرگە كو­مەكتەسىپ, كاپيتال سالىپ وتىرادى. ءبىز سۇيە­نىپ وتىرعان ورتاشا مارجا – وپە­راتسيا­لىق شىعىندار, جەلىنى قولداۋ, قىز­مەتكەرلەرگە جالاقى بەرۋ دەگەن سياقتى قىز­مەتتەرگە كەتەدى. مەمل­ە­كەت تاراپىنان 3-4 پايىز بانك مارجالارى بولسا دەپ ايتىپ وتىرمىز», – دەيدى ءۇمىت شاياحمەتوۆا.

ۇكىمەت باعدارلامانىڭ ءسات­تى جۇزەگە اسۋى «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس­ جيناق ­بانكى» قىزمەتىمەن شەكتەلىپ قالعىسى كەلمەيتىنى 2018 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا بەلگىلى بولدى.

 يپوتەكا نارىعىندا  قازاقستان يپوتەكالىق كومپا­نيا­سى (قيك) جانە «تۇرعىن ءۇي  قۇرىلىس­جيناق­  بانكى» ءوز قىزمەتتەرىن جالعاستىرا بەرەدى. العاشقىسىنىڭ جارعىلىق كاپيتالى  ۇلتتىق بانك قاراجاتى نەگىزىندە قالىپتاسادى.  سەبەبى «7 – 20 – 25» فورمۋلاسى بويىنشا ۇسىنىپ وتىرعان جاڭا يپوتەكالىق كرەديتتەردى ساتىپ الۋ ءۇشىن وعان كاپيتال كەرەك.

 ەكىنشى كەزەڭ – اتالعان كومپانيالاردىڭ قارجىلىق اگەنتتىك رەتىندە قالىپتاسا باستاۋى. كومپانيالاردىڭ وبليگاتسياسى ءۇشىن – مەملەكەتتىك قۇندى قاعازدارعا سالىنعانداي سالىق جۇيەسى سالىنادى. بۇل تۇرعىدا ۇلتتىق بانك ءتيىستى زاڭ جوباسىن ۇكىمەتكە جولدايدى. ءۇشىنشى كەزەڭ – تۇرعىن ءۇي باستاماسى ۇسىنىپ وتىرعان جاڭا مۇمكىندىك – ءار ادامعا بەرىلەتىن جەڭىلدىك شارتى. ساراپشى انتون سميرنوۆ باعدارلامانىڭ  «ۇزىن ارقان, كەڭ تۇساۋعا» سالىنىپ كەتۋ قاۋپى وسى جەردە تۋىپ تۇرعانىن ايتادى.  سەبەبى بۇل ينستيتۋتتىڭ بولاشاق سالىمشىلارى  قارجىلىق تۇرعىدا تولەم قابىلەتتىلىگىن راستاۋى ءتيىس. ازىرگە باعدارلاماعا رەسمي تابىسى بار قازاقستاندىقتاردىڭ عانا قاتىسۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلىپ جاتىر. ال رەسمي تابىستىڭ مولشەرىنىڭ قانداي بولاتىنى ازىرگە بەلگىسىز.  «بۇل كورسەتكىش قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ قانداي ماتەريالداردى قولداناتىنىنا بايلانىستى بولماق. ەگەر, بارشاعا بىردەي قول جەتىمدى دەگەن تالاپپەن بولسا,  ول تۇرمىسى ورتادان تومەن, الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن الەۋمەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىنەن اسا المايدى. بۇل جوبا بويىنشا سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇيلەردىڭ كوتەرمەيتىنى جايلى باق بەتتەرىندە ايتىلىپ ءجۇر. سوندىقتان, ماماندار الداعى ۋاقىتتا وسى باعدارلاما شەڭبەرىندە جالعا بەرىلەتىن  الەۋمەتتىك جاتاقحانالار سالۋدى قاپەرگە الىپ ءجۇرۋى ءتيىس» , –دەيدى ساراپشى انتون سميرنوۆ

قازىر الەۋمەتتىك باعدارلاما بويىنشا نەسيەلەندىرۋگە قۇقى بار   بانكتەر سالىمشىلارعا قاتىستى  ناقتى تالاپتاردى قايتا قاراپ جاتىر. ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆ  سوڭعى جىلدارى يپوتەكالىق نەسيەلەردىڭ سۇيكىمىن كەتىرىپ جىبەرگەن كەيبىر تالاپتار مىندەتتە تۇردە قايتا قارالادى ەكەن.

تقجب -ءنىڭ جۇگىن جەڭىلدەتەتىن قارجى ينستيتۋتىنىڭ قانداي بولاتىنى 2019 جىلدىڭ العاشقى جارتى جىلدىعىندا بەلگىلى بولىپ قالادى.

گۇلبارشىن ساباەۆا,

 «ەqemen Qazaqstan»