تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىندا جاستار جىلى اياسىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. وندا ساراپشىلار ءار تاراپتان كەلگەن قاتىسۋشىلارمەن بىرگە قازاقستاندىق جاستاردىڭ الەۋمەتتىك احۋالى, قۇندىلىقتارى مەن ومىرلىك ۇستانىمدارىن تالقىلادى.
شارا مودەراتورى, ينستيتۋت ساراپشىسى سەرىك بەيسەمباەۆ بيىل جاستار ءۇشىن ماڭىزدى جىل ەكەنىن ەسكە سالىپ, وسى وتىرىستا ايتۋلى جىلدا عانا ەمەس, وسىعان دەيىن دە جاستارعا مەملەكەتتىڭ لايىقتى كوڭىل ءبولىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. «رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 2018 جىلى ەلىمىزدە جاستار ساياساتىن قولداۋعا 7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بيىل شىعىن بۇدان دا كوپ بولادى. مۇنداي قوماقتى قارجى جاستاردىڭ شىنايى, ماڭىزدى ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالۋى كەرەك», دەدى ول.
جيىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءسوز العان سپيكەر, ينستيتۋت ساراپشىسى كاميلا كوۆيازينا جاستار ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاستار ساياساتىنىڭ يدەولوگياسى مەن تەتىكتەرىن جاڭارتۋ كەرەك. بۇل الەۋمەتتىك ليفت جاساۋعا ىقپال ەتىپ, سۋيتسيد پەن جاستاردىڭ كوشى-قون جاعدايىن شەشۋگە اسەر ەتۋى ءتيىس. ساراپشى بۇدان بولەك جاستار اراسىنداعى وتباسىلىق ماسەلەنى دە نازاردان تىس قالدىرمادى. «قازاقستاندىق جاستاردىڭ باسىم بولىگى ءالى وتباسىن قۇرماعان. تەك 45 پايىز جاستار وتباسىلى, ال 35 پايىزى اجىراسقان», دەدى ك.كوۆيازينا.
اقپاراتتىق قوعامداعى جاستاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتى دا, ونداعى قۇندىلىقتار دا بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر وزگەرىسكە ۇشىرعان. وسى تۇرعىدا «كازكونتەنت» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى دۋمان قوجاحمەتوۆ ءوز بايانداماسىندا مەديا سالاسىنىڭ جاس بۋىنعا ارنالعان جوبالارىن تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىنە ءمان بەردى. ول: «قازىر ينتەرنەت قولدانۋشىلاردىڭ 35 پايىزى كۇنىنە كەمىندە 1 رەت «You Tube» ارناسىنا كىرەدى ەكەن. سوندىقتان ءبىز دە «You Tube»-تەگى تانىمدىق جوبالارعا باسىمدىق بەرىپ كەلەمىز. سونىڭ ءبىرى – «History.kz» پورتالىنداعى «تاريح اعاي» ۆيدەو-جوباسى», دەپ, ونىڭ ءبىر سانىن قاتىسۋشىلارعا ۇسىندى. ول بۇل جوبادا جاستاردىڭ كوپ بولىگى ءالى وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ەكەنىن ەسكەرىلىپ, ۇبت-دا, سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ العاشقى كۋرستارىنداعى ەمتيحانداردا كەزدەسەتىن سۇراقتار اياسىندا ازىرلەنگەنىن ايتتى.
«جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ توراعاسى دانيار سۇندەتباەۆ اكە رەتىندە جاس وتباسىنداعى قۇندىلىقتار مەن جاس اتا-انالار اراسىنداعى پروبلەمالارعا توقتالدى. ونىڭ ويىنشا, قازىرگى جاس اتا-انالاردا بالالارىنىڭ ءتىل تازالىعىنا الاڭداۋشىلىق بار. ويتكەنى بالالارعا ارنالعان قازاق ءتىلدى كونتەنت از نەمەسە ساپاسى سىن كوتەرمەيدى. ونىڭ ۇستىنە بالالار دا شەت تىلىندەگى مۋلتفيلمدەرگە قۇمار, سوندىقتان جاس انالار مەن اكەلەر ۇرپاعىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلىپ وسۋىنە ءمان بەرۋى قاجەت.
دوڭگەلەك ۇستەل سوڭىندا قاتىسۋشىلار مەن سپيكەرلەر اراسىندا ەركىن پىكىرتالاس بولدى, ولار جوعارىدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ شەشۋ جولدارىن قاراستىرىپ, ويلارىن ورتاعا سالدى.
ايدانا شوتبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»