حالقىمىزدىڭ مادەنيەتىمەن ۇندەسىپ, تاريحىمەن ساباقتاسىپ جاتقان زەرگەرلىك ونەرگە اۋەستەنگەن جاستاردى بۇل كۇندە كوپ كەزدەستىرە بەرمەيسىز. الايدا الماتىلىق سايات سەيسەنحان ۇلىنىڭ شەبەرلىكتى عانا ەمەس, اسقان توزىمدىلىكتى قاجەت ەتەتىن وسىناۋ دەگدار سالاعا دەگەن قۇشتارلىعى مەكتەپ جاسىنان ويانىپتى.
ءوز ءۇيىنىڭ ءبىر بۇرىشىن شاعىن شەبەرحاناعا اينالدىرعان 22 جاستاعى سايات قولى قالت ەتكەندە, جۇمىس ۇستەلىنە وتىرا قالىپ سۇيىكتى ىسىمەن اينالىسادى. القا, بىلەزىك, جۇزىك, قاپسىرما, تۇمار سىندى ساندىك بۇيىمداردى ەشقانداي ستانوكتاردىڭ كومەگىنسىز, قول قۇرالدارىمەن زەرلەپ قالاعان پىشىندە بەزەندىرەدى. اسىرەسە قازاقى ويۋ-ورنەكتەردى زامانعا ساي تۇرلەندىرىپ, بىلەزىك جاساعاندى جانى سۇيەتىنىن ايتادى. سۇيىكتى ىسىمەن اينالىسۋ ەڭ الدىمەن كوڭىلگە قۋانىش سىيلاسا, ەكىنشى جاعىنان قوسىمشا تابىس كوزى. «باستى ماقساتىم – ۇلتتىق ونەردىڭ ءباسىن بيىكتەتۋ» دەگەن جاس زەرگەر ءوز ويىمەن ءبولىستى.
– و.تاڭسىقباەۆ اتىنداعى ساندىك قولدانبالى ونەر كوللەدجىنىڭ اعاشتى كوركەمدەپ وڭدەۋ ماماندىعىندا ءبىلىم الا ءجۇرىپ, جانىما جاقىن ماماندىقتاردى قوسا ۇيرەنىپ شىقتىم. سونىڭ ىشىندە زەرگەرلىككە ەرەكشە ىنتام اۋدى. بۇل عاسىرلار بويى دامىپ كەلە جاتقان ونەر تۋىندىسى. زەرگەرلەرگە اسا قاجەتتى قاسيەت – سۋرەتشىلىك, يكەمدىلىك پەن دالدىك. ءتۇرلى تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى ادامنىڭ قول ەڭبەگىنە دەگەن قاجەتتىلىكتى جىل ساناپ تومەندەتۋدە. سول ءۇشىن دە قولدان جاسالاتىن بۇيىمدارعا دەگەن سۇرانىس ازايا باستادى. كوپشىلىك باعاسى ارزان بولعان سوڭ شەكارا اسىپ كەلگەن كوشىرمە بۇيىمدارعا قىزىعادى. مۇنداي اشەكەي بۇيىمداردىڭ بارلىعىن كەزىندە ءوز جەرىمىزدە قازاقتىڭ زەرگەرلەرى دايىندادى ەمەس پە؟ وسى ونەردىڭ تاريحىن تانىپ, سىرىنا تەرەڭ بويلاعىم كەلدى. بالا كۇنىمدە كوپ سۋرەت سالاتىنمىن. اسىرەسە ويۋلاردىڭ سۋرەتىن. اتا-بابامىزدان دارىعان تەكتى ونەردى جالعاپ, قازاق زەرگەرلىك ونەرىندە ءوزىمنىڭ قولتاڭبامدى قالدىرسام دەگەن ارمانىم بار. عالامتورداعى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى شاما-شارقىما قاراي تاپسىرىس قابىلدايمىن. بولاشاقتا ءوز شەبەرحانامدى ۇلكەيتسەم دەيمىن, – دەيدى سايات سەيسەنحان ۇلى.
كونە تاريحتىڭ كومبەسى قازاق دالاسىندا مىس, التىن سىندى باعالى مەتالداردى يگەرۋ ءىسىنىڭ تىم ارىدە جاتقانىن, زەرگەرلىك ونەردىڭ تىنىسى ەجەلگى زامانداردان-اق ءورىس العانىن ايعاقتايدى. سوندىقتان بولار, «زەردىڭ جايىن زەرگەر بىلەر, اڭنىڭ جايىن مەرگەن بىلەر» دەيتىن حالقىمىز بۇل ونەردى يگەرگەن جانداردى ايرىقشا قۇرمەتتەگەن. ساياتتىڭ تالانتىنا تامسانىپ, اسەرلى اڭگىمەسىن تىڭداپ, شىن مانىندە تىلسىم ونەردىڭ تۇڭعيىعىنا بويلاۋعا بەل بايلاعان ازامات ەكەنىن اڭداعانداي بولدىق. ۇلت مۇراسىن ۇلىقتاعان زەردەلى جاسقا تولاعاي تابىس تىلەدىك.
ارمان وكتيابر,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى