استانادا قورعانىس سالاسىنا قاجەتتى ونىمدەردىڭ كورمەسى ءوتتى. قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن شارادا ەلىمىزدەگى ءتۇرلى كاسىپورىندار مەن كومپانيالار ءوز ونىمدەرىن ۇسىندى.
كورمەدە قازاقستاندىق 23 كومپانيا اەروعارىش, اسكەري-تەحنيكالىق, اۆياتسيالىق سالالارى مەن ماشينا, اۆتوموبيل جاساۋ بويىنشا زاماناۋي ءارى ءتيىمدى جوبالارىن تانىستىردى. ولاردىڭ اراسىندا وسى قورعانىس سالاسىنىڭ ماماندارىنا ارنايى كيىم تىگۋمەن اينالىساتىن, سونداي-اق اقپاراتتىق قورعانىستى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا جۇمىس اتقاراتىن ءىت-كومپانيالار دا كورمەنىڭ تورىنەن تابىلدى.
كورمەگە كەلگەن «قازينجەلەكترونيك» جشس ديرەكتورى مارات ەسمۇراتوۆ دۋبايدان ماتەريالدار الىپ, قازاقستاندا دەربەس كومپيۋتەرلەر قۇراستىراتىن كومپانياسىنىڭ ونىمدەرى تۇتىنۋشىلارىن قاناعاتتاندىرىپ وتىرعانىن ايتادى. كومپانيا ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن 1999-2000 جىلدارى قارقىن العان رەسپۋبليكاداعى مەكتەپتەردە ينتەراكتيۆتى سىنىپتار اشۋعا اتسالىسقان. ء«بىز تەك كومپيۋتەرلەر عانا ەمەس, پلانشەت, نوۋتبۋك قۇراستىرامىز. كومپانيا جىلىنا 30 مىڭ كومپيۋتەر شىعارۋعا قاۋقارلى. بىراق تاپسىرىس قولدى بايلايدى. سوڭعى ون جىلدا ەڭ كوبى جىلىنا 4 مىڭ تاپسىرىس ءتۇستى», دەيدى م.ەسمۇراتوۆ. بۇدان بولەك, كومپانيا جۇك كولىكتەرىنىڭ ىشكى ماتەريالدارىن دايىنداۋمەن دە اينالىسادى.
ال 2016 جىلى 7 كومپانيادان قۇرالعان «جاسامپاز» وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ كونسورتسيۋمى بۇگىندە 50-دەن استام كاسىپورىنداردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىر. جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ۇيىم كورمەگە قورعانىس سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان كيىم, ماتا, جىلى ماتەريالدار, ارنايى لوگوتيپ جازۋمەن اينالىساتىن, سونداي-اق توسەك-ورىن, جۇمساق جيھاز, ۇيىقتايتىن سومكەلەر شىعاراتىن كاسىپورىنداردىڭ ونىمدەرىن ۇسىندى. ء«بىز كيىمدەرگە ارنايى شتريح كود دايىندادىق. ول كيىمنىڭ قوزعالىسىنان اقپارات بەرەدى, ياعني زات كاسىپورىننان شىقتى, ساتۋشىنىڭ قولىنا ءتۇستى, ساتىلدى دەگەندەي. ونىڭ قانشاسى قولدانىستا ەكەنىن بىلە الامىز. بۇل بىزگە ونىمدەرىمىزدىڭ ناقتى ەسەبىن جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى كونسورتسيۋم وكىلى.
كيبەرقۇپيالاردى زەرتتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعى ءوزىنىڭ قازاقشا «بۇلاق» دەگەن اتاۋدى يەلەنگەن IP قۇپيالاندىرۋ اپپاراتىن ۇسىندى. «شەتەلدە ءبىزدىڭ ەلشىلىكتەرىمىز بار. وندا ءتۇرلى قۇپيا كەلىسسوزدەر نەمەسە اڭگىمەلەر بولادى. بۇل اپپارات اقپاراتتى كوشىرىپ, ساقتاي الادى. شەتەلدەردەگى ونىمدەردەن ساپاسى جاعىنان ءبىر دە كەم ەمەس, كەرىسىنشە, ارزان. سوندىقتان دۇنيەجۇزىلىك نارىققا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قازىردىڭ وزىندە ۋكراينادان تاپسىرىس ءتۇسىپ ۇلگەردى», دەيدى ورتالىق ديرەكتورى ارمان ءابدراسىلوۆ. اپپارات – 4 ادامنىڭ ورتاق ەڭبەگى. ءونىم تولىعىمەن (ماتەريالدارى, قۇراستىرىلۋى) قازاقستاندا جاسالعان. اۆتورلار «بۇلاق»-قا ەلىمىزدىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسىن الۋعا ءۇمىتتى.
ال «كيبەركونترول» ءىت كومپانياسى كومپيۋتەرگە ارنالعان قۇپيالىقتى انىقتايتىن باعدارلاما ازىرلەگەن. ء«بىر مەكەمەدە 1000 ادام جۇمىس ىستەيدى دەلىك. بۇل باعدارلاما سول قىزمەتكەرلەردىڭ كومپيۋتەرىندە قانداي ارەكەت بولىپ جاتقانىن, اقپاراتتىڭ قايدا جىبەرىلگەنىن, تەحنيكانىڭ قاي ۋاقىتتا قوسىلىپ, قاشان وشىرىلگەنىن انىقتاپ وتىرادى. قورعانىستىڭ بۇل ءتۇرى كوپ كومپانيالاردىڭ جۇمىسىن ىلگەرىلەتەدى ءارى قاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك بولادى», دەيدى باتىرجان شاقمانوۆ وسى ورايدا, جوعارىداعى «بۇلاق» اپپاراتىن ۇلگى ەتىپ, «قازاقستاندىق ءونىم ەكەنىن بىلدىرەتىندەي اتاۋ بەرۋگە بولماس پا؟» دەگەن ۇسىنىس-ساۋالىمىزعا كومپانيا وكىلى: «الداعى ۋاقىتتا جۇرگىزىلەتىن رەبرەندينگتە وسى جاعىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. ويتكەنى شەتەلدىك نارىققا شىعۋ جوسپارىمىزدا بار, سوندا اتاۋدىڭ قازاقشا «سويلەپ» تۇرعانى قازاقستاندى تانىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى», دەپ جاۋاپ بەردى. ايتا كەتەيىك, كومپانيانىڭ اقپاراتتىق قورعانىس باعدارلاماسىن 20-دان استام مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك مەكەمەلەر ورناتقان.
ايدانا شوتبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»