اۋعان سوعىسى كەڭەس وداعى كەزىندەگى قايعىلى تاريحي وقيعالاردىڭ ءبىرى. بيىل اقپاننىڭ 15-ءى كۇنى كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ اۋعانستان جەرىنەن تولىقتاي شىققانىنا 30 جىل تولماق. وسىعان وراي سەمەيدەگى اباي اتىنداعى كىتاپحانادا «ۋاقىت ءسىزدى تاڭدادى...» اتتى اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىمەن كەزدەسۋ كەشى ءوتتى.
- كەشتىڭ ماقساتى اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنە قۇرمەت كورسەتۋ, جات جەردە كوز جۇمعان جەرلەس ازاماتتاردى ەسكە الۋ جانە جاستارعا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ بولىپ تابىلادى,-دەدى اباي اتىنداعى كىتاپحانانىڭ دامىتۋ ءبولىمىنىڭ ادىسكەرى سۆەتلانا ساياگۋب.
كەزدەسۋگە ءومىرىنىڭ ولشەۋلى ءبىر بولىگىن, جالىنداعان جاستىق شاعىنىڭ جارتىسىن وق پەن وت اراسىندا وتكىزىپ, ەلگە امان-ساۋ ورالىپ, تۋعان جەرىمەن قاۋىشقان ينتەرناتسيوناليست-جاۋىنگەرلەر, اتاپ ايتقاندا بورانباي بەگاتوۆ, سوۆەت ايتباەۆ, ۆيكتور كازاكوۆ, ەدىل ومىرتاەۆتار قاتىستى. شارا ەڭ الدىمەن 71 جاسىندا دۇنيەدەن وتكەن, سسسر كەزىندە اۋعانستاندا سوۆەت كۇشتەرىنىڭ ارنايى ماقساتتاعى توبىن باسقارعان, «قارا مايور» لاقاپ اتىمەن ايگىلى بولعان بوريس كەرىمباەۆتى جانە اۋعان سوعىسىندا ەرلىكپەن قازا تاپقان بوزداقتاردى 1 مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الۋمەن باستالدى.
كەش شىمىلدىعىن جاستار مەن وسكەلەڭ ۇرپاققا اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن كورسەتىپ جۇرگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى وفيتسەرلەرىنىڭ ءبىر بۋىنىن تاربيەلەگەن اسكەري وفيتسەر الەكساندر مارتىنوۆ اشتى.
- اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى اۋعانستانداعى اسكەري قىزمەتى تۋرالى ەستەلىكتەرمەن ءبولىستى. ءاربىر جاۋىنگەر-ينتەرناتسيوناليستىڭ اڭگىمەسى مەن دەمبەل البومىنان الىنعان فوتوسۋرەتتەرى كورسەتىلگەن بەينەروليكتەر قاتىسۋشىلارىمىزعا يگى اسەر ەتتى,-دەدى اباي اتىنداعى كىتاپحانانىڭ دامىتۋ ءبولىمىنىڭ ادىسكەرى سۆەتلانا ساياگۋب,- ءىس-شارامىزعا قاتىسۋشى گەولوگيالىق بارلاۋ كوللەدجى, «قاينار» كوللەدجى مەن «راديوتەحنيكا جانە بايلانىس» كوللەدجدەرىنىڭ ستۋدەنتتەرى دەرەكتى وچەركتەرمەن دە تانىستى. فوتوالبومداردى پاراقتاپ كورىپ, اۋعان سوعىسى جاۋىنگەرلەرى تۋرالى مەرزىمدى باسىلىمداردان ۇسىنىلعان جازبالاردى وقىپ كوردى. اۋعان جولدارىمەن وتكەن جەرلەس جاس ساربازداردىڭ ەرلىكتەرى تۋرالى باياندايتىن «اۋعان سوعىسى تاريحىنىڭ بەتتەرى» اتتى كىتاپ كورمەسى دە جاستارعا ەرەكشە اسەر ەتتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى «جاس ۇلان» ەرلەر ليتسەيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى, تاتار ونەر مەكتەبىنىڭ, «كازاكي پريرتىشيا» حالىق حورىنىڭ ورىنداۋلارىندا بەيبىتشىلىك, دوستىق تۋرالى پاتريوتتىق اندەر شىرقالدى.
كورمەنى سەمەي قالاسىنىڭ اسكەري داڭق مۇراجايى ۇسىنعان جاۋىنگەر-ينتەرناتسيوناليستەردىڭ جەكە قۇجاتتارىنان, زاتتارىنان ارنايى اكەلىنگەن ەكسپوزيتسيا تولىقتىردى.
-اۋعان سوعىسى – جۇرەكتە جازىلمايتىن, تاريحتا ورىن الاتىن ەرەكشە بەتتەر,-دەيدى سۆەتلانا ساياگۋب,- وق پەن وتتىڭ ورتاسىنان ورالعان ارداگەرلەر ءۇشىن اۋعانستان جازىلماس جان جاراسىنا اينالدى. اۋعان سوعىسى ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماعان بوزداقتاردىڭ قانىمەن جازىلعان تاريح دەپ بىلەدى كەيىنگى جاس بۋىن وكىلدەرى. جىلدار جىلجىپ وتكەنىمەن, ەرلىكپەن قازا تاپقان ەرجۇرەك جاۋىنگەرلەرىمىزدىڭ ەرلىگى ەل ەسىندە ماڭگى ساقتالادى. سوندىقتان دا جاس بۋىنعا اۋعان ارداگەرلەرىنىڭ وجەتتىگىن ۇلگى ەتۋ, اۋعان سوعىسىندا وپات بولعان جاۋىنگەرلەردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋگە, ەسىمدەرىن قاستەرلەۋگە تاربيەلەۋ ارقايسىمىزدىڭ قاسيەتتى بورىشىمىز.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
سەمەي