​براتيسلاۆادا قازاقستان مەن سلوۆاكيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى تالقىلاندى

2018 جىل قازاقستان مەن سلوۆاكيا قارىم-قاتىناستارى تاريحىندا ەلەۋلى ورىن العانى تۋرالى اتاپ وتكەن ءجون. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قاتىناستاردىڭ ورناتىلۋىنىڭ 25 جىلدىعىن اتاپ وتۋىنە وراي, سلوۆاكيا پرەمەر-ءمينيسترى پەتەر پەللەگرينيدىڭ استاناعا العاشقى رەسمي ساپارى جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسى جانە ساياسي كونسۋلتاتسيالار ءوتتى.

تاراپتار قازاقستاندىق-سلوۆاكيالىق قارىم-قاتىناستارىنىڭ سەنىمدى سيپاتىن قاناعاتتانۋشىلىقپەن اتاپ ءوتىپ, وعان سلوۆاك ۇكىمەتى باسشىسىنىڭ قازاقستانعا ساپارى, ونىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسۋى جانە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆپەن كەلىسسوزدەرى جاڭا سەرپىن بەردى. سونداي-اق كەلىسىمدەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ جانە ورناتىلعان ساياسي-ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ قارقىنىن قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.

تاراپتار جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەردىڭ وڭ ديناميكاسى اعىمداعى جىلى دا جالعاساتىنىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, ر. ۆاسيلەنكو ەقىۇ-نىڭ قازىرگى توراعاسى – سلوۆاكيانىڭ سىرتقى جانە ەۋروپالىق ىستەر ءمينيسترى ميروسلاۆ لايچاكتىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا ايماقتىق تۋرنەسى شەڭبەرىندە استاناعا الداعى ساپارىنىڭ مازمۇندى اسپەكتىلەرىن تالقىلادى.

ر. ۆاسيلەنكو سلوۆاكيالىق ارىپتەستەرىن ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋىمەن قۇتتىقتادى. «قازاقستان سلوۆاكيا توراعالىعىنىڭ باسىمدىقتارىن قولدايدى, بۇل, ارينە, ۇيىمنىڭ بەدەلىن ودان ءارى نىعايتا تۇسەدى. ەقىۇ-مەن ىنتىماقتاستىق وسى بەدەلدى ۇيىمدى 2010 جىلى باسقارعان مەملەكەت رەتىندە جانە ۇيىمدا 27 جىل بويى بەلسەندى تۇردە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان قازاقستان ءۇشىن وتە ماڭىزدى», - دەدى ر. ۆاسيلەنكو. م. لايچاكپەن جەكە قىسقاشا اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ەقىۇ-نىڭ قازىرگى توراعاسى قازاقستادىق تاراپىنا ۇيىمداعى سلوۆاك توراعالىعىن قولداعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, جان-جاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلداردى نىعايتۋ نيەتىن راستادى.

قازاقستان ديپلوماتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەقىۇ اياسىنداعى ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە كەشەندى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, اتاپ ايتقاندا, ەقىۇ-نىڭ سلوۆاك توراعاسى تاراپىنان قولداۋ تاپقان حەلسينكي قورىتىندى اكتىسىنىڭ قابىلدانعانىنا 45 جىل تولۋىنا وراي, 2020 جىلى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسيانى وتكىزۋگە باعىتتالعان باستامالارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. تاراپتار ساياسي دەڭگەيدەگى ديالوگتى جانداندىرۋعا جانە حالىقارالىق الاڭداردا ءوزارا قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرۋعا كەلىستى.

ساپار بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ جونىندەگى جوسپارلارعا باستى نازار اۋدارىلدى. اتاپ ايتقاندا, ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جانە وتاندىق ەكسپورتتى دامىتۋ ماسەلەلەرى قازاقستاندىق-سلوۆاكيالىق بيزنەس-فورۋمىنىڭ جانە SARIO ينۆەستيتسيالار جانە ساۋدا جونىندەگى اگەنتتىكتىڭ سىرتقى ساۋدا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تيبور بۋچەكپەن جانە سلوۆاكيانىڭ ءسىم ەكونوميكالىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ۆيكتور بورەتسكيمەن كەزدەسۋلەرىندە نەگىزگى كۇن تارتىبىنە اينالدى.

بيزنەس-فورۋمدا سويلەگەن سوزىندە ر. ۆاسيلەنكو ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. «بۇگىندە قازاقستان الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىن العا قويىپ وتىر, ول ءۇشىن ءبىز ەل ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋ بويىنشا كەشەندى شارالار قولدانۋدامىز, ينۆەستيتسيالىق ساياسات جاقسارۋدا, وندىرىستىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمى جەتىلدىرىلۋدە, وسىعان بايلانىستى سلوۆاكيالىق بيزنەس ءۇشىن كەڭ پەرسپەكتيۆالار اشىلۋدا. ءبىز قازاقستاندا ەكسپورتقا جانە تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان قوسىلعان قۇنى جوعارى, باسەكەگە قابىلەتتى جوبالاردى قۇرۋعا, ساۋدا جاساۋعا جانە ينۆەستيتسيالاۋعا دايىن سەرىكتەستەردى تارتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتامىز», - دەپ ر. ۆاسيلەنكو.

قازاقستان مەن سلوۆاكيانىڭ ىسكەر توپتارىنىڭ ءوزارا مۇددەلەرىنىڭ ماڭىزدى ينديكاتورى رەتىندە قازاقستان نارىعىندا سلوۆاك كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 30-دان استام كاسىپورىننىڭ قىزمەتى اتاپ ءوتىلدى. اتاپ ايتقاندا, «Oftum s.r.o.» كوز لازەرلىك حيرۋرگياسىنا ماماندىرىلعان, «ELTECO ا.s.» - ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سەكتورى, «KANTO METAL s.r.o.» جانە «CSBC spol s.r.o.» - قورعانىس ونەركاسىبى ءۇشىن حيميالىق بارلاۋ ماشينالارىن ازىرلەۋ جانە ساتۋ ءۇشىن ماماندىرىلعان, «CME.Slovakia s.r.o.» - ەمدەۋ جانە دياگنوستيكا تەحنولوگيالارىن جەتكىزۋ, «Ish Pumps Olomuc» – ەلەكترستانتسيالارىنا ارنالعان سورعىلار مەن ارماتۋرا ءوندىرىسى, «PROGAST spol.s.r.o.» كومپانياسى ەت وڭدەۋ ونەركاسىبىن كەشەندى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا قىزمەت اتقارىپ كەلەدى.

براتيسلاۆاعا ساپار ەقىۇ-نىڭ انتيسەميتيزممەن كۇرەس جونىندەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋمەن ۇشتاستىرىلدى, ول ەقىۇ توراعاسى لاۋازىمىندا سلوۆاكيانىڭ ءبىرىنشى ءىرى ءىس-شاراسى بولدى. كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىندا ەقىۇ-نىڭ قازىرگى توراعاسى - سلوۆاكيا ءسىم باسشىسى م. لايچاكتىڭ, ەقىۇ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار جانە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى ينگيبيورگ گيسلادوتتيردىڭ جانە ەقىۇ-عا قاتىسۋشى 57 ەلدىڭ جوعارى وكىلدەرى الدىندا سويلەگەن ر. ۆاسيلەنكو قاتىسۋشىلاردى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قالىپتاسقان ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم مەن ءدىني توزىمدىلىكتىڭ بىرەگەي داستۇرلەرىمەن تانىستىردى.

ديپلومات اتاپ وتكەندەي, قازاقستان بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارى بولىپ تابىلاتىن ءدىني جانە ەتنيكالىق تولەرانتتىلىق قاعيداتتارىنا ادال ەكەنىن اتاپ كەتتى. «تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن باستاپ قازاقستان ەتنيكالىق جانە ءدىني ۇيلەسىمدىلىك مادەنيەتىن نىعايتۋعا تىرىسىپ كەلەدى, ونداعى ەڭ باستى قۇندىلىق – كەز كەلگەن سەنىم مەن ءداستۇردى ۇستاناتىن ادام بولىپ تابىلادى. بۇل ءبىزدىڭ مىقتى ءارى ماقتانارلىققا تۇراتىن باستى جەتىستىكتەرىمىزدىڭ ءبىرى», – دەدى ول. سونداي-اق, قازاقستاندىق ديپلومات ءوز سوزىندە قاتىسۋشىلاردى ءدىني سەبەپتەر بويىنشا كەمسىتۋشىلىك پەن كەمسىتۋدى جويۋ ءۇشىن بىرلەسىپ كۇش سالۋعا شاقىردى. سونىمەن قاتار, قازاقستان 100-دەن استام ءتۇرلى ەتنوستار مەن كونفەسسيالاردىڭ, سونىڭ ىشىندە ەۆرەي قاۋىمىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن ورتاق ءۇي بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار 2018 جىلى استانادا وتكەن ء«دىني كوشباسشىلار جانە قاۋىپسىز الەم» تاقىرىبىنداعى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ VI سەزىنىڭ قورىتىندىلارىنا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ديپلومات قاتىسۋشىلارعا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەزدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتىنا اينالاتىن كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ورتالىق قۇرۋ باستاماسى تۋرالى ايتىپ كەتتى.

سونداي-اق, ساپار بارىسىندا ر. ۆاسيلەنكو سلوۆاكيانىڭ جەتەكشى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا اشىق سۇحبات بەرىپ, وندا قازاقستاننىڭ قازىرگى زامانعى دامۋى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىرتقى ساياسي باستامالارى جانە ەكى ەل اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.