جۇما, 23 قاراشا 2012 7:05
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ باستى بايلىعى – دەنساۋلىق سالاسىنا اسا زور كوڭىل بولىنگەنى بارشامىزعا بەلگىلى.دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ادەتتەگىدەي ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جىل سايىن كەڭەيىپ كەلەدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ستاتسيونارلىق جانە ستاتسيونار الماستىرۋ كومەكتى قارجىلاندىرۋ بيۋدجەتى جىل سايىن وسۋدە. ماسەلەن, 2012 جىلى 22651,8 ملن. تەڭگەگە جەتتى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, 2009 جىلى 13413,8 ملن. تەڭگە بولاتىن.
جۇما, 23 قاراشا 2012 7:05
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ باستى بايلىعى – دەنساۋلىق سالاسىنا اسا زور كوڭىل بولىنگەنى بارشامىزعا بەلگىلى.دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ادەتتەگىدەي ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جىل سايىن كەڭەيىپ كەلەدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ستاتسيونارلىق جانە ستاتسيونار الماستىرۋ كومەكتى قارجىلاندىرۋ بيۋدجەتى جىل سايىن وسۋدە. ماسەلەن, 2012 جىلى 22651,8 ملن. تەڭگەگە جەتتى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, 2009 جىلى 13413,8 ملن. تەڭگە بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ بارلىق ءىس-شارالارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل باعدارلامادا ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋ ماقساتىنا جەتۋگە باعىتتالعان مىندەتتەر قويىلعان. مەملەكەتتىك باعدارلاما دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرەتىنىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر.
جالپى رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا بارلىق نەگىزگى كورسەتكىشتەردىڭ وڭ ءۇردىسى بايقالادى. 2012 جىلعى 10 ايدىڭ قورىتىندارى بويىنشا انالار ءولىم-ءجىتىمى 13 پايىز, ءنارەستەلەر ءولىم-ءجىتىمى 7,2 پايىزعا ازايىپ, قان اينالىمى جۇيەسى, تۋبەركۋلەز جانە وزگە دە الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋلار بويىنشا ءولىم-ءجىتىم, سىرقاتتانۋشىلىق كورسەتكىشتەرىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى.ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا ءسايكەس, بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا دا ەنگىزىلۋدە. بيىل ءۇشىنشى جىل ستاتسيونارلىق قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ءبىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قاعيداتتارىن جۇزەگە اسىرۋ ستاتسيونارلىق كومەكتىڭ ناقتى قاجەتتىلىگىن انىقتاۋعا, ەلىمىزدىڭ بارلىق جەرلەرىندە بىرىڭعاي تاريفتەردى جانە حالىقتىڭ مەديتسينالىق كومەككە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى, اسىرەسە, اۋىل تۇرعىندارى ستاتسيوناردى ەركىن تاڭداۋ قۇقىعىن پايدالانادى. ولار ءوز ەركىمەن وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيلەردەگى ەمدەۋ مەكەمەلەرىن تاڭداپ, ءتيىستى كومەك الىپ جاتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ستاتسيوناردى الماستىرۋشى جانە جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەكتى دامىتۋدى باسىم باعىت رەتىندە بەلگىلەگەن.ەڭ باستىسى – تۇرعىندار ءۇشىن جوسپارلى ستاتسيونارلىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلدى. ەمدەۋگە جاتقىزۋ بيۋروسى پورتالى ناۋقاسقا مەديتسينا ۇيىمىن ەركىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك ۇسىنادى. سونىمەن قاتار, جوسپارلى ەمدەۋگە جاتقىزۋ كەزىندە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. ءارينە, حالىق جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى اراسىندا دا ءالى دە ءتۇسىندىرۋ اقپاراتتىق-ساراپتامالىق ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جەتىلدىرۋ قاجەت. باسىندا ءتۇسىنبەۋشىلىك پايدا بولىپ, ءبىراز كەمشىلىكتەرگە حالىقتىڭ اراسىندا نارازىلىق بولعانى راس.بۇگىندە ناۋقاستاردىڭ سۇرانىستارىن نەعۇرلىم تولىق قاناعاتتاندىرۋعا, رەسۋرس ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالاردى بەلسەندى تۇردە دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. اۋرۋحانالار ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتكەنى ءۇشىن اقىنى بۇرىنعىداي توسەك-ورىن سانىنا قاراي ەمەس, كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر كولەمىنە جانە ناقتى شىعىندارىنا سايكەس الىپ وتىر.وسىنىڭ ناتيجەسىندە اقى ءتولەۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ەركىن تاڭداۋ قۇقىعى ارقىلى نارىقتىق قاتىناس قالىپتاستىرىلىپ, رەسۋرستاردى تيىمدى قولدانۋى قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋگە ىنتاسىن ارتتىردى جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن دامىتۋعا ىقپال ەتكەنى انىق.سونىمەن قاتار, ليزينگتىك ءتولەمدەر ارقىلى ءونىم بەرۋشىلەرمەن باعاسى 5 ملن. تەڭگەدەن 50 ملن. تەڭگەگە دەيىن نەگىزگى قۇرالداردى ءوز بەتتەرىمەن ساتىپ الۋ قاراستىرىلىپ, مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى كۇشەيىپ كەلەدى.بۇگىنگى تاڭدا ەمدەۋ مەكەمەسى باسشىسىنىڭ مەنەدجمەنت دەڭگەيى جوعارى بولۋى ءتيىس. قولدانىسقا وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, قىزمەتكەرلەردى ءتيىستى ەڭبەكاقى ۇسىنۋ ارقىلى ىنتالاندىرۋى تالاپ ەتىلەدى.2011 جىلدان باستاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «بۇگىن – سەن ۇزدىكسىڭ, ەرتەڭ – بارلىعى» جوباسىن باستاپ, ءىس جۇزىندە باسقارۋ تەحنولوگيالارىن بەرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكانىڭ ۇزدىك ۇيىمدارى انىقتالىپ, دايىندىقتان وتكىزدى. جوباعا بارلىق دەڭگەيدەگى 118 مەديتسينا ۇيىمى قاتىسىپ, ولاردىڭ 425 مامانى كاسىپورىنداردى ءتيىمدى باسقارۋ ماسەلەلەرى جانە باسقارۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى بويىنشا وقىتىلدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا 9 مەديتسينا ۇيىمى جوبانىڭ قاتىسۋشىلارى بولسا, ونىڭ ىشىندە وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسى بار. جوبانىڭ قاتىسۋشى-ۇيىمدارىنا جوسپارلى جانە قارقىندى تۇردە مەنەدجمەنتكە وقىتۋ ارقىلى زاماناۋي مەنەدجمەنتتى ەنگىزۋ جونىندەگى وزىق تاجىريبەنى ءارى قاراي وڭىرلەرگە تاراتۋ مىندەتتەلگەن.بۇل اتالعان جوبانىڭ ماقساتى – دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجمەنتىن جەتىلدىرۋ, مەديتسينا ۇيىمدارى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە قورعاۋ. سونىمەن قاتار, سىرقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ جانە ءومىر جاسىن ۇزارتۋ بولىپ تابىلادى.وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ «بۇگىن – سەن ۇزدىكسىڭ, ەرتەڭ – بارلىعى» جوباسىنا قاتىسۋشى-ۇيىم رەتىندە تاڭدالعانى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قولدانىپ, ىسكە اسىرۋ, مەكەمەنى ءتيىمدى باسقارۋىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك تۋعىزدى. وسى جوبانىڭ اياسىندا 2012 جىلدىڭ 30-31 قازان ارالىعىندا استانا قالاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جانە رەسپۋبليكالىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «مەنەدجمەنت سالاسىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ: دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجمەنتىن دامىتۋدىڭ ءجۇيەلى تاسىلدەرى» تاقىرىبىمەن II حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلدى.مۇندا مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىزدىڭ جانە شەتەلدەردىڭ ۇزدىك مەديتسينا مەكەمەلەرىمەن جانە حالىق دەنساۋلىعىن قاداعالاۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ادام يگىلىگىنە ءتيىمدى قولدانۋمەن تانىستى. سونىمەن قاتار, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باسقارۋداعى قازىرگى ماسەلەلەر تالقىعا سالىندى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆانىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا نەگىزدەلگەن وسى باعىتتاعى ساياساتىنا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى تولىق قولداۋ كورسەتىپ وتىر.2012 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكادا ونكولوگيالىق قىزمەتتى قارجىلاندىرۋى جەرگىلىكتى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بىرگە قوسىلىپ, «جاھاندىق» قاعيداتى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. «جاھاندىق» بويىنشا قارجىلاندىرۋ ەلەكتروندىق تىزىمدە تىركەلگەن پاتسيەنتكە ونىڭ باعىتى (ەمدەلۋ ساتىسى) بويىنشا اقى تولەۋدى كوزدەيدى. ول ونكوديسپانسەرلەردىڭ اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋعا مۇددەلىلىگىن جانە 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋدى ۇزارتۋعا ارنالعان حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ساپالى ەمدەۋدى قامتاماسىز ەتەدى. بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ونكولوگيالىق قىزمەتتى قارجىلاندىرۋ 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,2 ەسە ارتتىرۋعا ءمۇمكىندىك بەردى.قازىرگى تاڭدا اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ەكى كوزدەن قارجىلاندىرىلۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اۋىلدىق جەرلەردە مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن بىرىكتىرىپ, «جاھاندىق» بيۋدجەت قاعيداتى بويىنشا قارجىلاندىرۋدى ۇسىنىپ وتىر. بۇل قادامدى اۋىل تۇرعىندارىنا باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى جاقسارتۋ شارالارىنىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. مەملەكەتتىڭ تەگىن مەديتسينالىق كومەگىنىڭ كەپىلدىك كولەمىنىڭ شەڭبەرىندە جۇمسالاتىن شىعىستارىنىڭ قۇرىلىمىندا باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەككە باسا ءمان بەرىلىپ, 60 پايىز قاراجات قاراستىرىلعان. ال وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن, قاراجاتتىڭ باسىم بولىگى ستاتسيونارلىق كومەكتى تولەۋگە جۇمسالاتىن, باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەككە 30 پايىز كولەمىندە قالدىرىلاتىن.دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى س.قايىربەكوۆا اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قارجىلاندىرۋ تۋرالى ۇسىنىستارى ەلىمىزدىڭ مەديتسينا ۇيىمدارى اراسىندا جان-جاقتى تالقىلانىپ, مەديتسينا قوعامداستىعى اراسىندا بەلسەندى قولداۋ تاۋىپ وتىر. بۇل ءسوز جوق, مەديتسينا ۇيىمدارىنا جوسپارلاۋ مەن باسقارۋدا ۇلكەن ەركىندىك بەرىپ, قىزمەتتەرىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە شىعىندارىن قىسقارتۋعا ىنتالاندىرادى. بۇل ءوز كەزەگىندە توسەك قورىن وڭتايلاندىرۋعا, ەمدەلۋگە جاتقىزۋ قۇرىلىمىن وزگەرتۋگە, كادر ماسەلەلەرىن شەشۋگە, رەسۋرستاردى ساقتايتىن جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋگە, پروفيلاكتيكالىق باعىتتى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.قازاقستانداعى ەكونوميكالىق ءوسۋ بۇرىن توقمەيىلسىپ كەلگەن ءماسەلەلەرگە باسقاشا قاراۋعا ءمۇمكىندىك بەرۋدە. وتاندىق مەديتسينا قارقىندى دامىپ, جاڭا بيىكتەردى باعىندىرا باستادى. ءبىز مۇنىڭ جاقسى مىسالىن ءوز وبلىسىمىزداعى وڭدى وزگەرىستەردەن كورىپ وتىرمىز. ەلباسىمىز ء“بىزدىڭ ەڭ باستى بايلىعىمىز – حالقىمىزدىڭ امان ساۋلىعى” دەگەندى ءجيى ايتىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە زامان تالاپتارىنا ساي تاپسىرمالار بەلگىلەپ بەرىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءاردايىم قولداۋ كورسەتۋى رەسپۋبليكامىزدا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋدە. ادام جانىنىڭ اراشاسىسى دارىگەرلەر قاۋىمى وسى سەنىمگە ساي الەمدىك وزىق ءتاجىريبەلەردى ەركىن يگەرىپ جاتىر.ءانۋار مايماقوۆ,وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى.شىمكەنت.