تاربيە باسى – تالبەسىك دەيدى قازاق. تالبەسىككە تەربەلىپ, اجەنىڭ ءالديىن, اڭىز-ەرتەكتەرىن ەستىپ وسكەن, ۇرپاعىنا ۇلتىنىڭ ۇلكەن ءۇمىتىن ارقالاتقان اعا بۋىندى بۇگىندە قولدارىنداعى گادجەتتەن كوز ايىرا الماي, بوبەگىنىڭ قولىنا دا پلانشەت ۇستاتىپ جۇباتاتىن جاڭا زامانعى جاستار الماستىرۋدا.
گادجەت تاربيەلەپ جاتقان كىشكەنتايلار دا ونى تىپتەن جاتسىنبايدى, ەڭبەكتەمەس بۇرىن پلانشەتكە ەلىتىپ, سونداعى مۋلتفيلمدەرگە الدانىپ ۋىلدەيدى. بىراق بارا-بارا سول ءۋىلدىڭ دە ءۇنى وزگەرەتىن ءتۇرى بار ءتارىزدى. بىزدەر ونى اڭداپ, لايىقتى مۋلتفيلمدەردى ءتۇسىرىپ, ولارعا ۇسىنعانىمىزشا كورشى ەلدەر بالا قيالىنا قاجەتتىنى الدەقاشان سايلاپ, الەۋمەت قولداناتىن جەلىلەرگە سالىپ تا قويعان.
You Tube جەلىسىندە «مالىشاريكي» اتتى ەڭ كىشكەنتايلار ءۇشىن دەپ باستالاتىن ارقايسىسى 150 سەريا شاماسىندا جانە ءۇستى-ۇستىنە قوسىلىپ جاڭالانىپ تۇراتىن, سودان بىرتە-بىرتە جاس ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى وزگەرىپ وتىراتىن تۇتاستاي مۋلتفيلمدەر سەرياسى بار ەكەن. بۇلارداعى كەيىپكەرلەر كىم دەيسىز عوي؟ قۇيتاقانداي بەس دومالاق, بەس دوس. ىشىندەگى ەڭ عاجابى نيۋشا اتتى تورايقىز, وعان جارباقتاپ, ايتقانىن ەكى ەتكىزبەي ورىنداپ جۇرەتىن كوجەك پەن قوشاقان, قولىنان كوپ نارسە كەلەتىن, كەيدە باسقالاردىڭ بويى جەتپەي قالعان جەرگە ورمەلەپ شىعىپ كەتەتىن پانداقىز جانە قاي-قايسىسىنا كوبىنە ۇناي بەرمەيتىن كىرپى بالاسى بار.
بايقاپ وتىرعانداي نيۋشەنكاعا شىق جۋىمايدى, قولدارىنان جەتەلەپ, ءجون كورسەتىپ, بەس دوس ويىن ويناسا دا ارقايسىسىنا ءرولىن ءبولىپ بەرىپ, قامقور بولىپ جۇرگەن نيۋشا, ارينە سۇيكىمدى. كورىپ وتىرعان كىشكەنتاي ءتىلى شىقپاي جاتىپ تورايعا ەلتيدى. ال كەيدە ءوز دەگەنىمەن قىرسىعىپ قالسا دا نيۋشانى تاستامايتىن, ءاردايىم نيۋشەنكا دەپ جۇرەتىن كوجەك پەن قوشاقاننىڭ كىمدەر ەكەنىن پايىمداپ وتىرعان بولارسىز؟ پاندانى دا تابۋ قيىنعا سوقپايدى, قاجەت بولسا مەديتسيناسىن العا توساتىن ەرەنقابىرعانىڭ ار جاعىنداعى كورشىنى كوزگە ەلەستەتەدى. ايتقانداي مۋلتفيلمدە پانداقىز دارىگەر رولىنە تەز تۇسە قالادى. كىرپىنى دە وڭاي تانۋعا بولادى. كوبىنە قوشاقانعا بۇيرەگى بۇرىپ, پانداقىزعا الاڭداپ, سونىمەن ۇندەس شىعىپ قالىپ جاتاتىن نيۋشاعا قىرىن قارايتىن كىم ەكەنى دە بەلگىلى. كىشكەنتايلارعا ارنالعان قاراپايىم ءمۋلتفيلمنىڭ وزىندە قانشاما ساياسات جاتىر دەسەڭىزشى؟!
ماقتاۋعا تۇرارلىق دۇنيە ەمەس پە؟ سانا جاۋلانسا الىنبايتىن قامال بار ما, ارينە ەڭبەكتەمەي جاتىپ جورگەگىنەن سونداي وي ءسىڭىپ, نيۋشانى اسپەتتەپ وسكەن بالاڭ مەن نەمەرەڭ ەرتەڭ وزگە تىلدە سويلەپ, وزگەنىڭ جىرتىسىن جىرتىپ, نامىسىن قورعاسا وعان كىم كىنالى؟ سۇيكىمدى نيۋشانى جاقسى كورىپ وسكەن بالا استە ودان بوي تارتار ما؟ سوندىقتان ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى – بالدىرعاندارعا دۇرىس مۋلتفيلم ءتۇسىرىپ بەرە الماي جاتقان ءوزىمىزدى كىنالاماساق كىمگە وكپە ارتامىز؟
راس, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە تالپىنىس بار, جوق دەپ اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتۋگە كەلمەس. بىراق ول ءبىرىزدى ەمەس جانە بەسىكتەگى بالانى ەلىتىپ اكەتەتىندەي ءار جاستاعى بالانىڭ پسيحولوگياسى ەسكەرىلىپ تۇسىرىلە بەرمەيدى. سوندىقتان اتا-انا لاجسىزدان نيۋشانىڭ كومەگىنە جۇگىنىپ, بالاسىن سونىمەن تاربيەلەپ جاتىر.
وتكەندە ۇيدەگى كىشكەنتايلار بىرنەشە مۋلتفيلمگە بارىپ كەلدى. العاشقىسى «رالف ينتەرنەتكە قارسى» ءمۋلتفيلمىن كورىپ سونداي قۋانىپ قايتتى. ەرتىپ بارعان اتا-اناسى: «اۋدارماسىنىڭ ءتىلى وتە جاتىق, ءارى قازاققا وتە ەتەنە ەكەن. «Ebau» اياق- استىنان ويبايعا اينالىپ شىعا كەلگەندە كۇلكىدەن ولدىك دەپ» ۇلكەندەرگە دەيىن ريزا بولدى. ال «كۇلتەگىن» كىشكەنتايلارعا ارنالماعان, ءسال ەرەسەكتەرگە باعىتتالعان ءتارىزدى, سوسىن ءاۋ دەگەندەگى مۋزىكاسىنىڭ ءوزى بالا قيالىنا لايىقتالعان دەپ ايتا المايسىڭ. اۋىرلاۋ, كىشكەنتايلاردى ەلىكتىرەتىن مۋلتفيلمدەردى ءالى تۇسىرە الماي جاتىرمىز. وتكەندەگى ءرالفتىڭ مۋزىكاسى دا, ديناميكاسى دا, بوياۋ, تۇستەرى دە قانداي؟ بالانى ەش جالىقتىرمايدى, نەگىزى وسى مۋلتفيلم ءبىزدىڭ اقساپ جاتقان تۇسىمىز-اۋ», دەپ كەلدى.
كينوتەاترعا بارماسام دا ولارعا ءۋاج ايتپاققا You Tube جەلىسىنەن مەن دە كىرىپ كورگەنمىن. بالالار ايتسا ايتقانداي «كۇلتەگىن» نەگىزىنەن مەكتەپ جاسىنداعى بالالار تۇسىنىگىنە لايىقتالعان تۋىندى ەكەن. ال سوندا كىشكەنتايلاردى قانداي مۋلتفيلمدەر تاربيەلەمەك؟
مەكتەپ جاسىنا دەيىنگىلەر ءۇشىن ءساتتى شىققان وتاندىق ءمۋلتفيلمنىڭ ءبىرىن «قوشقار مەن تەكە» دەپ ەسەپتەيمىن, الايدا ول دا ءدال كىشكەنتايلار ءۇشىن ەمەس جانە ونىڭ ءوزى باس-اياعى 10 سەرياعا جەتپەي, جالعاسىن تاپپاستان ءۇزىلىپ قالدى. ەسەسىنە ءتىلى ەندى-ەندى شىعىپ كەلە جاتقانداردى ۇلكەننىڭ ىعىرىن شىعاراتىن, ءتىلازار ماشا قىز تاربيەلەپ جاتىر. انا ماشانىڭ ىستەگەنىن كورگەن بالا اتا-اجەسىنە سونى قايتالاسا نە بولدىق؟ بالامەن بىرگە كورىپ, ماشانىڭ جامان قىلىعىن ايتىپ وتىرماساڭ, كوز جۇمىپ ماشا يەلىگىنە بالدىرعاندى بەرىپ قويۋ ناعىز ءوزىڭ وتىرعان اعاشتىڭ بۇتاعىن كەسكەنمەن بىردەي-اۋ.
ەرتەڭگى كۇنى ماشا مەن نيۋشا تاربيەلەگەن بالا قازاق ەمەس, باسقا بولىپ شىقسا ءوز وبالىمىز وزىمىزگە بولىپ شىقپاق؟!.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»