ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ 1499 ازاماتى حالىقارالىق, ال 1026 ادامى مەملەكەتارالىق ىزدەۋدە جۇرگەندىگى بەلگىلى بولدى. بۇل جونىندە ەلىمىز بەن يوردان حاشيميت كورولدىگى اراسىنداعى قۇقىقتىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەۋگە ارنالعان زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ كەزىندە ايتىلدى.
مۇراگەرلەر قۇقى شەكتەلمەيدى
جالپى, وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار ەلباسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ, تورەلىك, سوت جۇكتەمەسىن وڭتايلاندىرۋ جانە قىلمىستىق زاڭنامانى ودان ءارى ىزگىلەندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 1-بابى 2-تارماعىنىڭ 5) جانە 6) تارماقشالارى بويىنشا قارسىلىقتارىمەن كەلىستى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتالعان زاڭ بويىنشا كەلىسپەگەن نەمەسە بۇرىنعى كۇيىندە قالدىرۋعا بايلانىستى ۇسىنىستارىن دەپۋتاتتارعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا راقىشەۆا جەتكىزدى.
– وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, پارلامەنت 2018 جىلعى 27 جەلتوقساندا اتالعان زاڭدى قابىلداپ, ول 28 جەلتوقساندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول قويۋىنا ەنگىزىلدى. قابىلدانعان زاڭ 2017 جىلعى 31 قاڭتارداعى جانە 2018 جىلعى 5 قازانداعى پرەزيدەنتتىڭ جولداۋلارىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان. پرەزيدەنت تۇتاستاي العاندا بۇل زاڭعا قولداۋىن بىلدىرەدى, بىراق قابىلدانعان زاڭ الىپ تاستاعان ازاماتتاردىڭ م ۇلىكتىك قۇقىقتارىنىڭ كەپىلدىكتەرى تۋرالى زاڭنامانىڭ جەكەلەگەن قولدانىستاعى ەرەجەلەرىن ساقتاۋ قاجەت دەپ ويلايدى. باياندالعاندى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان كونستيتۋتسياسى 44-بابىنىڭ 2-تارماقشاسىنا سايكەس, مەملەكەت باسشىسى زاڭنىڭ 1-بابى 2-تارماعىنىڭ 5) جانە 6) تارماقشالارىن الىپ تاستاۋدى ۇسىندى, – دەدى ءا.راقىشەۆا.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ مۇراگەرلىككە قۇقىلى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن شەكتەمەۋ تۋرالى ۇسىنىسىمەن دەپۋتاتتار تولىق كەلىستى.
كورولدىك قىلمىسكەرگە پانا ەمەس
باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى اندرەي لۋكين ءماجىلىستىڭ مىنبەرىنە ءۇش رەت كوتەرىلىپ, قازاقستان مەن يوردان حاشيميت كورولدىگى اراسىنداعى ءوزارا قۇقىقتىق كومەك, ادامداردى ۇستاپ بەرۋ جانە سوتتالعان ادامداردى ۇستاپ بەرۋ تۋرالى 2017 جىلى 1 قاراشادا استانادا قول قويىلعان كەلىسىمدەردى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارىنا بايلانىستى بايانداما جاسادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان مەن يوردان حاشيميت كورولدىگى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار دەڭگەيى جوعارى. قازىرگى ۋاقىتتا ەكى ەل اراسىنداعى قورعانىس ونەركاسىبى, فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ەنەرگەتيكا سالالارىندا بايلانىس ارتا تۇسكەن. وعان قوسا, 2006 جىلدان بەرى ساۋدا-ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق قارىم-قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان ۇكىمەتارالىق كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى.
– بۇل كەلىسىمدەر حالىقارالىق تالاپتارعا سايكەس كەلەدى. اتالعان كەلىسىمدەر ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا قاتىستى بولعاندىقتان, راتيفيكاتسيالانۋى ءتيىس, – دەدى ا.لۋكين.
باس پروكۋرور ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قۇقىقتىق كەلىسىم جاسالماعان مەملەكەتتەر قىلمىسكەرلەردى ۇستاپ بەرۋدە ءوزارا بايلانىستى جانە سەنىمدى نەگىزگە الادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى گەرمانيا ىزدەۋدە جۇرگەن قازاقستاننىڭ ءۇش ازاماتىن قايتارعان.
باس پروكۋراتۋرا باستاماشى بولعان زاڭ جوبالارى تولىق ماقۇلداندى.
كاسىپكەرلەر تىنىسى اشىلادى
دەپۋتاتتار جالپى وتىرىستا بيزنەس-ورتانى دامىتۋ جانە ساۋدا قىزمەتىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعان زاڭ جوباسىن ەكى وقىلىمدا ماقۇلدادى. اتالعان قۇجاتتىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالعان ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيزنەس-ورتانى ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قابىلدانعان تۇزەتۋلەر كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. ويتكەنى بۇل ەڭ الدىمەن جاڭا كاسىپورىندار اشۋ, نەسيە الۋ, قۇرىلىسقا رۇقسات بەرۋ جانە سالىق سالۋعا جاعداي جاساۋدى كوزدەيدى.
– جاڭا وزگەرىستەر بيزنەس سالاسىن دامىتۋعا, ساۋدا قىزمەتىن نىعايتۋعا ەرەكشە ىقپال ەتەتىن بولادى. سونىمەن بىرگە كاسىپكەرلەر ءۇشىن دە وتە ءتيىمدى بولىپ تابىلادى. وسىنىڭ بارلىعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن كۇشەيتۋگە سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.
ماسەلەن, زاڭ جوباسىنا 2020 جىلدان باستاپ تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جانە ساۋدا-ساتتىق قىزمەتىندە كاسسالىق-باقىلاۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ەرەجەلەرى ەنگىزىلدى.
سونداي-اق دەپۋتاتتار قولما-قول اقشاسىز تولەمدەردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى وڭايلاتۋ, مۇگەدەكتەرگە الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ كەزىندەگى كىرىستەردى سالىق سالۋدان بوساتۋ, سالىنعان اكىمشىلىك ايىپپۇلدى مەرزىمىنەن بۇرىن تولە- گەن كەزدە شارتتى جەڭىلدىك بەرۋ, تولىق دەكلاراتسيا بەرۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ ارقىلى كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى وڭايلاتۋ, سونداي-اق حالىقارالىق پوشتا جونەلتىلىمدەرى كەزىندە كەدەندىك رەسىمدەردى جەڭىلدەتۋ, ەلەكتروندى ساۋدا الاڭدارىن دامىتۋ جانە ەلەكتروندى ساۋدانى جۇزەگە اسىرعان كەزدە ساتىپ الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا بايلانىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزگەن.
«جۋسان» وپەراتسياسى تۋرالى كينو قاجەت
جالپى, وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى قۋانىش سۇلتانوۆ ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا قاڭتار ايىنىڭ باسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن سيريادان 47 ادامدى ەلگە قايتارۋعا باعىتتالعان «جۋسان» وپەراتسياسىنىڭ ءساتتى وتكەندىگىن ايتا كەلە: «پرەزيدەنت مۇنداي قايىرىمدىلىق ءارى گۋمانيزم اكتىسىنە باستاماشى بولۋ ارقىلى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ قاي جەردە بولسا دا ولاردىڭ تاعدىرىنا دەگەن قامقورلىعى مەن الاڭداۋشىلىعىن كورسەتتى», دەدى.
وسىعان وراي وپەراتسياعا دايىندىق جانە ونى وتكىزۋدەگى قيىندىقتار مەن قاۋىپ-قاتەرلەردى باياندايتىن فيلم ءتۇسىرۋ قاجەتتىگىن مالىمدەدى.
«مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارنايى تاپسىرماسىمەن جوعارى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلعان قازاقستاندىق ازاماتتاردى قۇتقارۋ وپەراتسياسى سەكىلدى ەرەكشە وقيعالار وسكەلەڭ ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بەرەتىن جوعارى كوركەمدىك كينو تۇسىرۋگە تاماشا سيۋجەت بولار ەدى. وسىعان بايلانىستى, بىرىنشىدەن, مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا «جۋسان» وپەراتسياسى نەگىزىندە شىتىرمان وقيعالى, دەرەكتى, پاتريوتتىق تاربيەدەگى كوركەم فيلم تۇسىرۋگە تاپسىرما بەرۋىڭىزدى سۇرايمىن. ەكىنشىدەن, پرەزيدەنتتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋىنا بايلانىستى جاستاردىڭ رۋحاني جانە پاتريوتتىق تاربيەسى جالپى مەملەكەتتىك مۇددە بولعاندىقتان جاستاردىڭ پاتريوتتىق جانە رۋحاني تاربيەسىنىڭ كەشەندى جوسپارى مەن شارالارىن قاراستىرۋ ءجون بولار ەدى», دەدى ق.سۇلتانوۆ ءوز ساۋالىندا.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار – مەرۋەرت قازبەكوۆا, ماگەررام ماگەرراموۆ جانە ناتاليا جۇمادىلداەۆالار دا ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارىنا ساۋالدارىن جولدادى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»