تىنىق مۇحيتىنىڭ وڭتۇستىگىندەگى ۆانۋاتۋ حالقى مەكەندەگەن ەرومانگو ارالىنىڭ كۋك ايلاعىندا ورنالاسقان اۋىلداعى 1 ايلىق دجوي نوۆايعا گەپاتيت جانە تۋبەركۋلەز اۋرۋلارىنا قارسى سالىناتىن ەكپە درون ارقىلى جەتكىزىلدى.
تۇرعىندارعا تانىستىرۋ – ۆانۋاتۋداعى ۆاكتسينا جەتكىزۋ باعدارلاماسىنىڭ ءبىر بولىگى. ەپي ارالىنداعى تانىستىرىلىم ءساتى.
بۇل – وسىنداي ءتاسىل ارقىلى ۆانۋاتۋعا جەتكىزىلگەن العاشقى ۆاكتسينا فلاكونى ەدى. اتالعان ەل بالالارعا ەكپە سالۋ باعدارلاماسى درونمەن تىكەلەي بايلانىستى تۇڭعىش مەملەكەت.
ۆانۋاتۋ جانارتاۋ اتقىلاۋىنان پايدا بولعان 83 ارالدان قۇرالعان. كوپتەگەن اۋىلدارعا «بانان قايىقتار» ارقىلى قاتىناس جاسالادى. كەيدە موتورلى ءبىر ادامدىق قايىقتاردى ءۇش مەترلىك تولقىندار اۋدارىپ, جارتاسقا سوعادى. باسقا اۋىلدار تاۋدىڭ كەلەسى بەتىندە بولعاندىقتان, جاڭبىرلى كەزدە باتپاقتان ءوتىپ بارۋ قيىنعا سوعادى. كوپتەگەن ەكپەلەر سالقىنداتقىشتى قاجەت ەتەدى, ال اۋىلداردىڭ باسىم بولىگىندە ەلەكتر جارىعى جوق.
بۇۇ دەرەكتەرىنە ساي, وسىنداي سەبەپ سالدارىنان ۆانۋاتۋداعى 5 جاسقا دەيىنگى 35 000 بالانىڭ 20 پايىزىنا ەكپە سالىنباعان.
يۋنيسەف-ءتىڭ اۋستراليا ۇكىمەتىنىڭ جانە جقتب, سونداي-اق تۋبەركۋلەز جانە بەزگەكپەن كۇرەس جونىندەگى جاھاندىق قوردىڭ كومەگى ارقىلى ۆانۋاتۋ 2018 جىلعى 17 جەلتوقساننان باستاپ دروندىق باعدارلامانى ىسكە قوستى.
دروندار دامىعان سايىن, ولاردىڭ الەمدىك دەنساۋلىقتى ساقتاۋ سالاسىنا قوساتىن ۇلەسى ارتا تۇسپەك. كاليفورنيالىق كومپانيا Zipline دروندارى رۋانداعا 8000-نان اسا قاتىناپ, قان اۋىستىرۋعا كەرەكتى ونىمدەردى جەتكىزدى.
بىلتىردان بەرى يۋنيسەف گۋمانيتارلىق كومەكتەر جەتكىزۋ ماقساتىندا مالاۆيگە «دروندىق سىناق ءدالىزى» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
الايدا بۇل جولعى ءتاسىل بالالار ۆاكتسيناسىن تۇراقتى تۇردە اپارۋعا ارنالعان العاشقى كوممەرتسيالىق كەلىسىمشارت. يۋنيسەف-ءتىڭ ايتۋىنشا, اۋستراليالىق ستارتاپ Swoop Aero جۇكتىڭ امان-ەسەن جەتكىزىلۋىنە جاۋاپتى.
كۋك ايلاعىندا ەكپە ەگۋمەن اينالىساتىن 55 جاستاعى مەيىربيكە ميريام نامپيل حانىم پورت نارۆيندە تۇرادى. ونىڭ قىزمەت ەتەتىن كلينيكاسى كۇن ساۋلەسىنەن ەلەكتر وندىرەتىن مۇزداتقىشپەن جابدىقتالعان.
«بۇل درون مەنىڭ ءومىرىمدى وزگەرتتى. ادەتتە مەن كۇن سايىن ەكى ساعاتتاي تاۋدان ءوتىپ, ەكپە تاسۋىم قاجەت ەدى. ونىڭ ۇستىنە ۆاكتسينا سالىنعان قوراپتار وتە اۋىر», دەيدى ول.
قاناتىنىڭ ۇزىندىعى 2,5 مەتر بولاتىن اق Swoop درونى روبوت الباتروستى ەسكە تۇسىرەدى. بىراق وعان قۇستىڭ بايسالدى, بىرقالىپتى ۇشۋى جەتىسپەيدى.
ونىڭ ورنىنا درون اسپانعا تىك كوتەرىلىپ, ساعاتىنا 95 شاقىرىم جىلدامدىقپەن ۇشقاندا ۇياسىندا ىزىڭ سالعان بوگەلەك سەكىلدى داۋىس شىعارىپ, اينالاسىن شۋىلداتىپ جىبەرەدى.
Swoop-تىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ەريك پەكتىڭ ايتۋىنشا, دروندار كەلەشەكتە 130 شاقىرىم جىلدامدىقتى باعىندىرادى. Iridium جەرسەرىگىنىڭ جەلىسىن پايدالاناتىندىقتان, ونى الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنەن باسقارۋعا مۇمكىندىك بار.
ونىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ۋاقىت وتە كەلە Swoop جەرگىلىكتى پيلوتتاردى ۇيرەتىپ, ۇكىمەتكە وزدەرىنىڭ دروندارىن شىعارۋعا كومەكتەسپەك. ونداي قۇرىلعىلار 3D پرينتەردە باسىلىپ شىعاتىن قاناتتار مەن قوزعالتقىشتار ارقىلى جۇمىس ىستەيدى.
ۆانۋاتۋعا درون ءداۋىرىن تانىستىرۋ ءۇشىن مەيىربيكەلەر جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسسە, ۇلتتىق اۆياتسيا وكىلدەرى ولاردى ۇشۋ سىناقتارىن تاماشالاۋعا شاقىردى.
ء«بىز ادامداردىڭ اسپاننان ىزىلداپ ءتۇسىپ كەلە جاتقان زاتتان قورىقپاۋىنا سەنىمدى بولۋىمىز كەرەك. ويتكەنى كەيبىر بالالار مۇيىزاتارمەن دروندى اتىپ تۇسىرمەۋىنە كوز جەتكىزۋىمىز قاجەت», دەيدى يۋنيسەف-ءتىڭ تىنىق مۇحيتى ارالدارىنداعى وكىلى شەلدون يەتت.
دونالد دج.ماكنەيل, «نيۋ-يورك تايمس»
فوتو: دجەيسون چۋت, Unicef Pacific