تەمىرجولدىڭ بويىنداعى شاعىن اۋىل – اقتاس. سول باياعىسىنشا اپپاق شاڭى بۇرقىراپ, ديىرمەنگە تارتىلعان ۇن سەكىلدى بورپىلداپ جاتىر. جىل وتكەن سايىن مۇنداعى ەسكى ۇيلەردىڭ دە, جاڭا ۇيلەردىڭ دە قاتارى كوبەيە باستاعانى كوزگە انىق شالىنادى.
ءوز باسىم وسى اۋىلدىڭ تۇسىنان وتكەن سايىن ەسىمە ءبىر وقيعا ورالىپ, ەزۋ تارتىپ, كوڭىلىمنىڭ تۇكپىرىنەن جىلى ورىن العان سول ءبىر اياۋلى جاندار بۇل كۇندە بار ما, جوق پا دەگەندەي تەرەزەدەن سىرتقا ءۇڭىلىپ, ەلەڭدەپ قالامىن. بىراق پويىز بۇل رازەزگە توقتامايدى. ۇلكەن قالانى بەتكە الىپ, ەنتىگىن باسپاعان كۇيى زىمىراپ وتە شىعادى. سوندىقتان دا اقتاسقا كوز توقتاتىپ قاراپ ۇلگەرمەيسىڭ.
تەك ساناڭدا وتكەن كۇندەردىڭ ەلەسى ويانىپ, ساعىم اراسىنان بۇلدىراپ كورىنگەن ءبىر جۇمباق دۇنيەگە ەنىپ بارا جاتقانداي كۇي كەشەسىڭ.
* * *
ءالى ەسىمدە, 1980 جىلدىڭ شىلدەسى. شىمكەنتتە مي قاينايتىن ىستىق. وبلىستىق گازەتتىڭ مادەنيەت بولىمىنەن تاجىريبەدەن وتۋگە كەلگەن جاپ-جاس ستۋدەنتپىن. تاڭەرتەڭگىلىك مارحابات اعا ەكەۋمىز الماتىدان كەلەتىن قوناقتاردى كۇتىپ الماق بولىپ قالاداعى تەمىرجول ۆوكزالىنا قاراي بەت الدىق.
راس, ول كەزدە مارحابات بايعۇت اعام ءدال قازىرگىدەي جالپاق جۇرتقا تانىمال جازۋشى ەمەس ەدى. بار بولعانى, «شىلدە» اتتى الاقانداي اڭگىمەلەر جيناعى جارىق كورگەن جاس جازۋشى بولاتىن.
ال ءبىز كۇتىپ تۇرعان قوناق ءوز ەلىمىزدە عانا ەمەس, بۇكىل وداق كولەمىنە ءمالىم جازۋشى, دراماتۋرگ دۋلات يسابەكوۆ اعامىز. وسى كۇنى كەز كەلگەن قازاق وقىرمانى جاقسى بىلەتىن, ءبىر ەمەس, بىرنەشە جاس تولقىننىڭ سۇيىكتى كىتابىنا اينالعان «قارعىن» رومانىنىڭ باسپادان جاڭا عانا جارىق كورىپ جاتقان كەزى.
الماتى مەن شىمكەنت قالالارىنىڭ اراسىندا قاتىنايتىن جۇردەك پويىز ءجۇرىسىن باياۋلاتىپ, ەنتىگىن باسىپ, ىسىلداپ-پىسىلداپ كەلىپ ۆوكزالعا توقتادى. انە, توعىزىنشى ۆاگون. ءبىز كۇتكەن قوناق وسى ۆاگوننان تۇسۋگە ءتيىستى.
اق ءتۇستى جەيدە, قارا يۋبكا كيگەن سۇيكىمدى جولسەرىك كەلىنشەك باسپالداقتىڭ جانىندا كۇلىمسىرەپ تۇر. جولاۋشىلار قول جۇكتەرىن كوتەرىپ, بىرتىندەپ ءتۇسىپ جاتىر. ءبىر كەزدە ءبىزدىڭ دۋلات اعامىز دا كورىندى. ارتىنا قاراي قايىرعان تولقىندى قارا شاشى يىعىنا ءتۇسىپ, وڭىنە ادەمى جاراسىپ تۇر. كوپتەن بەرى وڭتۇستىككە كەلمەگەندىگى مە, كۇن قاعىپ توتىقپاعان ءجۇزى بوزعىلتتاۋ بولىپ كورىنەدى. باسقىشتان تۇسە بەرە ءبىزدى كورىپ, قۋانىپ:
– وي, قالايسىڭدار-ەي؟ – دەپ قۇشاقتاپ ماڭدايىمىزدان ءسۇيدى.
سونسوڭ مارحابات اعا ماشينا تۇرعان جاقتى نۇسقاپ, ال قانەكي, بىلاي قاراي جۇرەيىك دەگەندەي بەلگى جاساي بەرىپ ەدى:
– وۋ, سەندەر اسەكەڭمەن امانداستىڭدار ما ءوزى؟! – دەدى بىزگە سۇراۋلى جۇزبەن قاراپ.
– ە, باسە! – مارحابات اعا ابدىراپ قالعانداي بولدى. – اناۋ كىسى اسەكەڭ ەكەن عوي!..
مارحابات اعام قاراعان جاققا مەن دە جالت قارادىم. ءبىر-ەكى ادىمداي جەردە كوزىنە قارا كوزىلدىرىك تاققان, باسىندا اق سۇر شلياپاسى بار, شاشى ۇزىن, ساقالى ۇيىسقان ءبىر تاكاپپار كىسى تۇر ەكەن. بويى ورتالاۋ بولعانىمەن, ءوزىن ەلدىڭ بارىنەن بيىك ۇستايتىن سەكىلدى. يەگىن جوعارى كوتەرىپ, ەرنىن ءشۇيىرىپ, ەزۋىنە قىستىرعان قارا ءفيلترلى «قازاقستان» تەمەكىسىنىڭ ءتۇتىنىن اۋەلەتە ۇرلەيدى.
* * *
ءبىز قالادا كوپ بوگەلگەن جوقپىز. مارحابات اعانىڭ ۇيىندە اس ءىشىپ وتىرىپ, از عانا شۇيىركەلەستىك. دۋلات اعا ءوزىنىڭ قاسىنداعى قوناقتى جاقىنىراق تانىستىرىپ: ء«بىلىپ وتىرعان شىعارسىڭدار, بۇل كىسى – اسقار سۇلەيمەنوۆ قوي», دەگەندە بارىپ ىشتەي تاڭىرقاپ: «ە-ە, «بەسىننىڭ» اۆتورى وسى كىسى ەكەن-اۋ», دەپ, اسەكەڭنىڭ جۇزىنە كوزىمنىڭ استىمەن ۇرلانا قارادىم.
ءبىز اقتاسقا قاراي بەت العاندا ادەتتەگىسىنشە ۇياسىنان ورتەنىپ شىققان شىلدەنىڭ كۇنى كوشە-كوشەدەگى قىبىرلاعان جۇرتتى كولەڭكە-كولەڭكەگە قۋالاي باستاعان ەدى.
اۋەلى تەمىرلاننان, سونسوڭ دۋلات اعانىڭ اڭگىمە, پوۆەستەرىنە ءجيى ارقاۋ بولاتىن قاراسپان اۋىلىنىڭ جانىنان وتكەننەن كەيىن, ءتۇسى وڭىپ, بوزارىپ جاتقان شولەيت دالا باستالدى. كەنەت الدىڭعى ورىندىقتا وتىرعان اسەكەڭ بىزگە قاراي ءجۇزىن بۇرىپ:
– ءاي, دۋلات, مىنا ەكى بالا دا سول باياعى ۇندەمەستەردىڭ قاتارىنان بىلەم, – دەپ قالجىڭداپ قويدى.
ءبىز ءبىر-بىرىمىزگە قاراپ جىمىڭداپ, قوزعالاقتاپ قالدىق. ماشينانىڭ تەرەزەسىنەن سىرتقا كوز سالىپ, ءۇنسىز ويعا شومىپ كەلە جاتقان دۋلات اعا اسەكەڭنىڭ كوكەيىندەگى ويدى تىم ارىدەن تۇسىنەدى-اۋ دەيىم, رۋلدە وتىرعان ورازباي اعاما قاراپ قىسقا عانا ءۇن قاتىپ:
– توقتايىق, – دەدى.
بوز دالا دەمىن ىشىنە تارتىپ, تىم-تىرىس مۇلگىپ جاتىر. اسەكەڭ ورىندىققا شالقايىپ كوزىن جۇمىپ, تەرەڭ تىنىس الدى دا:
– ءاي, ءبارىبىر ءبىر نارسە جەتپەيدى, – دەدى.
– بىلەمىز عوي, – دەپ كۇلدى دۋلات اعا.
سودان سوڭ ماشيناداعى جولازىق سالىنعان سومكەنىڭ اۋزىن اشىپ, گازەتكە مۇقيات ورالعان ءبىر شولمەكتى الدىق.
اسەكەڭ كوككە قاراپ, قولىنداعى ريۋمكانى كۇن ساۋلەسىمەن سوعىستىرعانداي ءبىر قىزىق قيمىل جاسادى دا, ازداپ قانا «اقاڭنان» اۋىز ءتيدى.
* * *
اقتاس, جاڭا ايتتىم عوي, تەمىرجول بويىنداعى كىشكەنتاي عانا اۋىل. ءبىز اسفالت جولدان بۇرىلىپ, اپپاق شاڭى بورپىلداپ جاتقان قاسقا جولعا تۇسكەن سوڭ, ەسىگىنىڭ الدىندا بەس-التى ءتۇپ قاراعاش ءوسىپ تۇرعان ءۇيدىڭ شارباعىنا قاراي بۇرىلدىق. جالاڭ اياق, جالاڭ باس, بۇتىندا قاپ-قارا ءترۋسيى عانا بار تورسىق شەكە, قارا بالا سىرتقا جۇگىرىپ شىقتى.
– وي, ءداۋ جىگىت, – دەپ دۋلات اعا ونىڭ قولىن الىپ, ماڭدايىنان ءسۇيىپ جاتىر. – كوكەڭ قايدا؟
– ارىسقا كەتكەن, – دەدى بالا.
– اپاڭ ۇيدە مە؟
– جوق. ول دا ارىسقا كەتكەن.
– وي, نەمەنە, – دەپ كۇلدى ەندى دۋلات اعا. – ءبىزدىڭ كەلەتىنىمىزدى ءبىلىپ, بۇلاردىڭ ءبارى ارىسقا اسىعىس كەتىپ قالعان با؟! ال اپكەم-جەزدەم شە؟ ولار ۇيلەرىندە مە؟
– ءيا, – دەدى قارا بالا دۋلات اعاعا قاراپ جىميىپ. – باعانا, ازاندا ۇيىندە-تۇعىن.
دۋلات اعا:
– ولاي بولسا, كوكەڭ مەن اپاڭا ءبىزدى كەلىپ-كەتتى دەپ ايتارسىڭ, – دەدى دە كەرى بۇرىلدى.
– ۇيگە كىرىپ, شاي ىشپەدىڭىزدەر مە؟! – دەپ قارا بالا كوزىن جىپىلىقتاتتى.
– راقمەت. اپكەمنىڭ ۇيىنەن ىشەمىز عوي.
سونسوڭ ماشيناعا قايتا ءمىنىپ, ءسال جۇردىك تە, ءىشى-سىرتى جۇمىرتقاداي اپپاق قورجىن تامنىڭ قاسىنا كەلىپ توقتادىق. ىشتەن باسىنا اق ورامال تارتقان, تولىق دەنەلى ءبىر اپا شىعىپ, شاقشيعان كۇننەن كوزىن الاقانىمەن قالقالاپ ماشينادان ءتۇسىپ جاتقان بىزگە قارادى. كەنەت ورتامىزداعى دۋلات اعانى شىرامىتقان كەزدە: «اپىر-اۋ, مىنا ءبىزدىڭ دۋلاتجان با؟!» دەپ تاڭعالىپ, جۇزىنەن مەيىرىمى توگىلىپ, وزىنە قاراي اسىعا باسىپ كەلە جاتقان باۋىرىنا قاراپ قۇشاعىن جايا بەردى.
ولار ءبىر-ءبىرىن ءۇنسىز ءتۇسىنىپ, ءۇنسىز عانا حال-جاعداي سۇراسىپ, كوزدەرىنە جاس الدى. جۇرەكتەگى بۇيىعىپ جاتقان ساعىنىش الپىس ەكى تامىردى بويلاي اققان قانمەن بىرگە جۇگىرىپ, قوس باۋىردىڭ تۇلا بويىن ەرىتىپ بارا جاتقان سەكىلدى.
وسى ساتتە قورا جاقتان شىعا كەلگەن جۇقالتاڭ ءوڭدى قارت كىسى قالبالاقتاپ:
– وۋ, الماتىلىقتار كەلىپ قالعان با؟! – دەپ قۋانا داۋىستاپ بەرى قاراي ءجۇردى. كەلە سالا اپامىزدىڭ يىعىنان تارتىپ: – ءاي, بىلاي تۇر, ءبىز دە يىسكەيىك, – دەپ باس سالدى. قارا شاپان جامىلعان مىنا قارتتىڭ ساعىنىشى «قارا قارعانىڭ ميىن قايناتاتىن» شىلدەنىڭ اپتابىنان ءبىر دە كەم ەمەس سياقتى.
سالدەن سوڭ قورجىن تامنىڭ ىشىنە ەندىك. اپامىز تورگى بولمەگە كورپەشە سالىپ, داستارقان جايدى. سونسوڭ: «اۋرە بولماڭىز, اسىعىسپىز», دەگەنىمىزگە قاراماي, قارا قازاننىڭ ءتۇبىن شىجىلداتىپ ماي سالىپ, قۋىرداق قۋىرۋعا كىرىستى.
– ءيا, قالاي, الماتى امان-ەسەن بە؟ – دەدى قارا شاپان جامىلعان كىسى جىمىڭداپ, قوناقتارعا قاراپ يەك قاعىپ.
كەنەت تورگە جامباستاپ, اياق سوزىپ جاتا كەتكەن اسەكەڭ باسىن كىلت كوتەرىپ:
– ءاي, قاريا, – دەگەندە داۋسى قورجىن تامنىڭ ىشىنەن ەمەس, قۇددى ءبىر «اكەمتەاتردىڭ» ساحناسىنان شىققانداي ساڭق ەتە قالدى. – نىسپىڭىز كىم بولادى؟
– ىرىسبەك, – دەدى قاريا.
– ءسىز دۋلاتقا جەزدە بولساڭىز, بىزگە دە بوتەن ەمەسسىز.
– ارينە, ارينە, – دەپ قاريا باسىن شۇلعىدى.
– پراۆيلنو! – دەدى اسەكەڭ.
– ال ەندى... ءوزىڭىزدىڭ اتىڭىز كىم بولادى؟ تانىسا وتىرايىق.
– مەنىڭ اتىم – اسقار.
– بارەكەلدە-ە! پاميلەڭىز؟..
– ونىڭ سىزگە قاجەتى بار ما؟
– اۋ ەندى, ءوزىڭىز سياقتى جازۋشىلاردى جۇرت پاميلەسىمەن اتاپ جاتادى عوي.
– دوپۋستيم. سۇلەيمەنوۆ.
وسى ساتتە ىرىسبەك قاريانىڭ كوزى ك ۇلىمدەپ, بىزگە قاراپ: «مىنا كىسىنىڭ ورىسشا سويلەگەنىن قاراي گور!» دەگەندەي يەگىن قاعىپ قويدى. بايقاۋىمىزشا, بۇل كىسى دە ءازىل-قالجىڭنان قۇرالاقان ەمەس. ول ەندى اسەكەڭە قاراي ءجۇزىن تولىق بۇرىپ:
– پاميلەم – سۇلەيمەنوۆ دەدىڭىز بە؟ – دەپ قايتالاپ سۇراپ الدى.
– دەسەك قايتەدى ەكەن؟!
– ءسىز سوندا, اناۋ وبكومداعى سۇلەيمەنوۆتىڭ تۋىسى بولاسىز با؟
«ول كىم ەدى؟» دەگەندەي اسەكەڭ بىزگە – مارحابات اعا ەكەۋمىزگە قاراي بۇرىلدى.
− وبلىستىق پارتيا كوميتەتىندە ءۋاليحان سۇلەيمەنوۆ دەگەن ەكىنشى حاتشى بار. بۇ كىسى, شامامدا, سو كىسىنى ايتىپ وتىر, – دەدى مارحابات اعا جىميىپ.
– ءا-ءا, – دەپ اسەكەڭ دەمىن تەرەڭنەن شىعاردى. – ياسنو. ول مەنىڭ وبكومداعى اعام عوي. ءيا... مەن ارقىلى وعان بىرنارسە ايتپاق پا ەدىڭىز؟
– ە-ە, نە ايتۋشى ەم؟.. وسى كۇنى بۇرىنعى تەمىرجولشىلاردىڭ پەنسياسىن كوبەيتىپ جاتىر دەيدى. بىزدىكى ءالى سول... جيىرما جەتى سوم عانا. تۇككە ارزىمايتىن بىردەڭە.
– ءسىز نە سوندا, تەمىرجولشىسىز با؟
– ءيا. ءومىر باقي مىنا شويىن جولىندا ىستەپ, سودان پەنسياعا شىققانبىز.
– دا-ا, – دەدى اسەكەڭ ەندى ويلانىپ. – ولاي بولسا, جەزدە, سەن ەكەۋمىز بۇدان بىلاي ءبىر-بىرىمىزگە ء«سىز», ء«بىز» دەپ سىزىلماي-اق قويالىق.
– و نەگە؟
– تۋراسىنا كوشەيىك تە.
– ە-ە, كوشسەك, كوشەيىك...
– ءاي, بالا, – دەدى كەنەت اسەكەڭ بوساعا جاقتا وتىرعان ماعان قاراي قولىن سوزىپ. – اكەل! قاعا-ا-از اكەل! قالام اكەل!
مەن جالما-جان ءتوس قالتامدى سيپاپ, بلوكنوتىمدى شىعارا قويدىم. اسەكەڭ ونىڭ ءبىر پاراعىن جىرتىپ الدى دا, ىرىسبەك قارياعا ۇسىندى.
– ال-ل, – دەدى سودان سوڭ داۋسىنا ەرەكشە ءبىر سالماق سالىپ. – جاز!
– وۋ, نە جازام؟ – ىرىسبەك قاريا قاعازدان ابدەن ۇركىپ قالعان ادامداي اسەكەڭنىڭ قولىنداعى پاراققا شوشىنا قارادى. – نە جازام؟
– جاز, – دەدى اسەكەڭ تاعى دا قايتالاپ. – مەن... ءيا, ايتپاقشى, جەزدە, سەنىڭ اتىڭ كىم ەدى ءوزى؟
– ىرىسبەك.
– ءيا, جاز... «مەن, تەمىرجولشى ىرىسبەك, سوۆەت وكىمەتىنە ۆووبششە قارسىمىن!» دە. ءسويت تە, قولىڭدى قوي.
– و, نەگە؟ – دەدى ىرىسبەك قاريا ەندى كۇلەرىن دە, اشۋلانارىن دا بىلمەي.
– جازسايشى, – دەدى اسەكەڭ قاريادان كوز الماي, تەسىلە قاراعان كۇيى. – سونسوڭ مەن ساعان اي سايىن الماتىدان ءجۇز جيىرما سوم سالىپ تۇرامىن.
– وپ-پو! – ىرىسبەك قاريا مۇنىڭ قالجىڭ ەكەنىن جاڭا عانا تۇسىنگەندەي سانىن ءبىر سوعىپ, مىرس ەتىپ ك ۇلىپ جىبەردى. – سوندا مەنى سابەت وكىمەتىنە قارسى قىلىپ قويماقسىڭ با؟
– مەن ەمەس, ءوزىڭ عوي.
– نە, ء«وزىڭ»؟..
– ايتتىڭ جاڭا...
– نە ايتتىم؟
– اتىڭ كىم ەدى؟
– ىرىسبەك.
– ءيا, ىرىسبەك: «ۇكىمەت پەنسياعا جارىتپايدى. مەن سابەت وكىمەتىنە قارسىمىن», دەدىڭ.
– جو-وق, – دەپ ىرىسبەك قاريا تاعى دا ەتەك-جەڭىن جيىپ, ءبىرتۇرلى سەكەمدەنە قالدى. – مەن قارسىمىن دەگەن جوقپىن!
– كۋاسىڭدەر عوي, – دەپ اسەكەڭ بىزگە قارادى. كوزىندە ءبىر قۋلىق جاسىرىنىپ, جىلت-جىلت ەتىپ تۇر. – وندا قارا, مەن جازامىن. تا-ا-اك... «مەن, سۇلەيمەنوۆ سابەتكە قارسىمىن!» سونسوڭ... اتىڭ كىم ەدى وسى؟
– ىرىسبەك.
– ءيا. ىرىسبەك مىرزا, سەن ماعان اي سايىن ءجۇز جيىرما سوم اقشا سالىپ تۇراسىڭ.
– ويبوي, ونى قايدان تابام؟
– بىلمەيم, تاباسىڭ.
وسى ساتتە اپامىز اس ءۇي جاقتان بۋى بۇرقىراعان ءبىر تاباق قۋىرداقتى الىپ كەلە جاتتى. مانادان بەرى قورجىن تامنىڭ قوڭىر سالقىن قابىرعاسىنا ارقاسىن سۇيەپ, قالعىپ وتىرعان دۋلات اعا مەن مارحابات اعا:
– ال, قانە, ىستىق تاماق الىڭدار, – دەگەن اپامىزدىڭ داۋسىن ەستىپ, داستارقانعا قاراي جاقىندادى.
* * *
قۋىرداق جەلىنىپ, شاي ءىشىلىپ, ءبىراز اڭگىمە شەرتىلىپ بولعان سوڭ, ءبىز ءۇي يەلەرىنەن رۇقسات سۇراپ, جولعا شىعاتىنىمىزدى ايتتىق.
– وۋ, نەگە اسىقتىڭدار؟ – دەدى ىرىسبەك قاريا جاڭا عانا كەلگەن قوناقتاردى جىبەرگىسى كەلمەي شىن پەيىلىمەن قاۋپالاقتاپ. – كۇندە كەلىپ جاتقان جوقسىڭدار. الماتى, ول – مىناۋ تۇرعان ارىس ەمەس! قازىر قوي سويامىز. سونسوڭ جاتا-جاستانا-ا اڭگىمەلەسەمىز كەپ!..
وسى كەزدە دۋلات اعا جەزدەسى مەن اپكەسىنە ءوز ساپارىنىڭ جاي-جاپسارىن قىسقاشا عانا ءتۇسىندىرىپ, بۇگىن قالاي دا جەتىسايعا جەتىپ الۋى كەرەك ەكەندىگىن ايتتى.
– وقتا-تەكتە ءوستىپ اپكەڭدى ىزدەپ كەپ, قۋانتىپ تۇرسايشى, – دەپ اپامىز ءىنىسىن تاعى دا قۇشاقتاپ, كوزىنە جاس الدى.
قاسقا جولدىڭ قالىڭ شاڭىن بۇرقىراتىپ, ءبىز مىنگەن «ۋازيك» اقتاستان الىستاپ بارا جاتىر. جەزدەمىز بەن اپامىز ەسىك الدىندا بىرازعا شەيىن بوگەلىپ, ماشينانىڭ سوڭىنان قاراپ تۇردى. ويدا-جوقتا كەلىپ قۋانتىپ, ەندى مىنە, كوزدى اشىپ-جۇمعانشا بولماي اسىعىپ, تاعى دا الىسقا اتتانىپ بارا جاتقان باۋىرلارىن قيماي, اللا تاعالادان اق جول, ءسات ساپار تىلەيتىن سياقتى.
كەنەت اسەكەڭ رۋلدە وتىرعان ورازبايعا جالت قاراپ:
– توقتا! – دەدى.
ماشينا ءبىر كىشكەنتاي توبەنىڭ ۇستىنە شىعا بەرە كىدىردى. سارعىش تۇمان سەكىلدى قويۋ شاڭ اينالا-توڭىرەكتى تۇتاس قاپتاپ, بىرازعا دەيىن سەيىلمەي تۇرىپ الدى.
شاڭ باسىلدى-اۋ دەگەن كەزدە اسەكەڭ ەسىكتى شالقايتا اشىپ, جەرگە سەكىرىپ ءتۇستى. ءسويتتى دە, تەمىرجولدىڭ جاعاسىنداعى الاقانداي اۋىلعا قاراپ:
– اۋ-ۋ, جەزدە-ە! – دەپ ايعايلادى. – ا-اتىڭ كىم ەدى-ءى؟!
كوزگە كورىنبەي جانىپ جاتقان وت سەكىلدى لاپىلداعان ىستىق اپتاپتىڭ ىشىنەن:
– ىرىسبە-ە-ەك! – دەگەن داۋىس ەستىلدى.
– ءوي, جارايسىڭ! – دەدى اسەكەڭ باسىن شايقاپ قۋانىپ. – ءجۇ-ءۇ-ءۇز جا-سا-ا-ا!
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»