قوستاناي اۆتوموبيل جولدارى قۇرىلىسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدى تالقىلاۋ الاڭىنا اينالدى. كونفەرەنتسيا «اۆتوكولىك جولدارى سالاسىندا سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىسىنىڭ الدىن الۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ» دەپ اتالدى. رەسپۋبليكادا بۇل تاقىرىپ العاش كوتەرىلىپ وتىر.
وعان ەلىمىزدىڭ جول قۇرىلىسى سالاسىنداعى جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ بارلىعى شاقىرىلدى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا مەملەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆ پەن وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حاتشىسى يليا تەرەنچەنكو, ينۆەستيتسيا جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مەرەكە پىشەمباەۆ, پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ رەكتورى فاتيما جاقىپوۆا, «قازاۆتوجول» ۇك» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى ەرمەك قيزاتوۆ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم ءجۇرسىنوۆ قاتىستى. نەگىزى بۇل تاقىرىپتى تالقىلاۋعا مەملەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باستاما كوتەرگەن بولاتىن. وعان «قازاۆتوجول» اق مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمياتى قولداۋ كورسەتتى.
قازاقستاندا اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ءىرى كولىك جوباسى – حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىزى سانالاتىن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» جولىن سالۋ ءىسى جۇزەگە استى. جولدىڭ ۇزىندىعى 8445 شاقىرىم, سونىڭ 2787 شاقىرىمى قازاقستاننان وتەدى. بۇل ءىرى جول ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك مۇمكىندىگىن كەڭەيتىپ, سونىمەن قاتار كورشى ەلدەرمەن قارىم-قاتىناسىمىز بەن ارىپتەستىگىمىزدى نىعايتا تۇسەدى. الايدا اۆتوكولىك جولدارىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بار. جولداردىڭ قۇرىلىسى مەن كۇتىمىنە بيۋدجەتتەن جىل سايىن قىرۋار قارجى بولىنەدى. رەسپۋبليكالىق اگەنتتىكتىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, جولداعى باستى وزەكتى ماسەلە تەك عانا – سىبايلاس جەمقورلىق.
«اۋدان, وبلىس ورتالىقتارىن, سەلولىق وكرۋگتەردى اۋدان ورتالىقتارىمەن قوساتىن جولدار قارنىڭدى اشىرادى.وكىنىشكە قاراي, وسى جولداردىڭ جاعدايى جاقسارماي-اق قويدى. ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. اۋا رايىنىڭ ىستىقتى-سۋىقتىعى جەرگىلىكتى جەردەگى جولداردىڭ بۇزىلۋىنا اكەلەدى. ال باستى سەبەپ, ونىڭ قۇرىلىسىنا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ارالاسۋىنان جول ساپاسىنىڭ تومەندەۋى دەر ەدىم» دەدى اليك شپەكباەۆ.
ال قوستاناي وبلىسى جولداردىڭ ۇزىندىعى بويىنشا ەلىمىزدە شىعىس قازاقستان وبلىسىنان كەيىنگى ەكىنشى ورىندى الادى. وبلىس وڭىرىندەگى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇزىندىعى 1410 شاقىرىمدى قۇرايدى. جالپى, قوستاناي وبلىسىندا بارلىعى 9300 شاقىرىم جول بولسا, سونىڭ 80 پروتسەنتى جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە. بيىل جىل باسىنان بەرى جولداردىڭ جوندەۋ جۇمىستارىنا 36 ميلليارد تەڭگەدەن اسا قارجى جۇمسالدى. سونىڭ ارقاسىندا 18,5 شاقىرىم جول قايتا جوندەلدى, 26,5 شاقىرىم جول كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى, 440 شاقىرىم جولعا ورتا دەڭگەيلى جوندەۋ جۇمىسى ءجۇردى. دەگەنمەن, جول قۇرىلىسىندا ورىن الاتىن سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ كورىنىسى بۇل سالاداعى جۇمىستىڭ بەرەكەسىن قاشىرىپ, ساپانى تومەندەتەتىنىن وبلىس اكىمى ارحيمەد بەگەجانوۆ تا ايتتىپ ءوتتى.
– جول قۇرىلىسى سالاسى قارجى كولەمى جونىنەن شارۋاشىلىق سالالارى اراسىندا ليدەر بولىپ تابىلادى. قارجى بولعان جەردە ونداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ينۆەستورلار دا, مەردىگەر كاسىپورىندار دا مۇددەلىلىك بىلدىرەدى. وكىنىشكە قاراي, قارجى مول بولىنەتىن بۇل سالادا سىبايلاس جەمقورلىق تا قاتار جۇرەدى. 2016 جىلى جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى جانە وسى باسقارماداعى تەحنيكالىق باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى پارا الىپ, ۇستالدى. وسىنداي جاعدايلارعا بايلانىستى ءبىز بىرقاتار شارالار بەلگىلەدىك. مىسالى, ءبىز باسقارما قىزمەتكەرلەرى مەن مەردىگەر ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ تىكەلەي بايلانىسۋىن مۇمكىندىگىنشە ازايتتىق. جولدىڭ قۇرىلىسى ساپالى ءجۇرۋ ءۇشىن ءبىز بەس دەڭگەيلى باقىلاۋ جۇمىسىن ەنگىزدىك, – دەدى ارحيمەد بەگەجان ۇلى. سونىمەن قاتار ءوڭىر باسشىسى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار تىزە قوسىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى» اق مەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جول كارتاسىنا قول قويدى. مۇنان كەيىن كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار ءۇش جيناقتى سەكتسيالارعا ءبولىنىپ, اۆتوموبيل جولدارى سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرىن تالدادى. وندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن مەملەكەتتىك سىڭايلى سەكتورلار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق, وعان ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ, كاسىپكەرلىك قاۋىمداستىق پەن وداقتاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ تىزە قوسۋى اڭگىمە بولدى. پانەلدىك سەكتسيالاردا مەردىگەر ۇيىمداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتىرۋعا كوڭىل ءبولىندى.
كونفەرەنتسيا اياسىندا قوستاناي قالاسىندا ەلىمىزدەگى التىنشى «Qostanai –Adaldۋq alanۋ» جوبالىق كەڭسەسى اشىلدى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي