بۇگىن قر پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسى بارىسىندا «قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەرىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلداندى.
قارجى ءمينيسترى ءا. سمايىلوۆ حابارلاعانداي, بۇگىندە 4 مىڭعا جۋىق بيزنەس سۋبەكتىلەرى بانكروتتىق ءراسىمىن, 400-گە جۋىق كاسىپورىن وڭالتۋ ءراسىمىن قولدانۋدا.
زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەرىن قولدانۋ ءۇشىن جاعدايلاردى جەڭىلدەتۋ, راسىمدەردى وتكىزۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ جانە جۇمىس ىستەمەيتىن بورىشكەرلەردى جەڭىلدىكپەن تاراتۋ بولىپ تابىلادى.
ءا.سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭالتۋ ءراسىمىن قولدانۋ كەزىندە بۇگىنگى كۇنى سوتقا تولەمدەردىڭ توقتاتىلۋ فاكتىسىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, بورىشكەردە تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولۋىن انىقتاۋ قاجەت.
«زاڭ جوباسى وسى ماسەلەنى جەڭىلدەتۋدى ۇسىنادى: سوت تاراپىنان ءۇش ايدان استام مىندەتتەمەلەر ورىندالماعانىنا قوسا «وڭ» بالانسى بار فاكتىلەرىن انىقتاۋى قاجەت بولادى. بۇل كومپانيانىڭ قارجىلىق جاعدايىن قالپىنا كەلتىرىلۋ مۇمكىندىگىن راستايدى. بانكروتتىق بويىنشا دا وسىلاي», — دەدى قارجى ءمينيسترى.
ماسەلەن, زاڭ جوباسىندا بانكروتتىق پروتسەسىن اشۋعا رۇقسات بەرەتىن كريتەريلەرىن ناقتىلاۋ ۇسىنىلادى. سوت سۋبەكتىنىڭ دارمەنسىزدىگىن دالەلدەۋ رەتىندە بورىشكەردى بانكروت دەپ تانۋ تۋرالى وتىنىشپەن جۇگىنگەن كۇنى «تەرىس» بالانس فاكتىسىن انىقتاۋى قاجەت بولادى. ءا.سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسىلايشا, زاڭ جوباسىمەن بەلگىسىزدىك جويىلىپ, وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەرىنە كىرۋ جەڭىلدەتىلەدى.
سونىمەن قاتار قازىرگى كەزدە وڭالتۋ ءراسىمىن قولدانا الماي, بانكروتتىققا بارۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرعان جەكە كاسىپكەرلەرگە وڭالتۋ مۇمكىندىگى بەرىلەتىن بولادى.
«سوتتىڭ وڭالتۋ جوسپارى بەكىتىلگەن ساتتەن باستاپ بورىشكەردىڭ شوتتارى مەن م ۇلىكتەرىنە سالىنعان بارلىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋى ۇسىنىلادى. بۇل كومپانياعا سوتتىق داۋلارعا الاڭداماي, جوسپارلى شارالاردى ورىنداۋعا كىرىسۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى», — دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار, ادال ەمەس سۋبەكتىلەرىدىڭ وڭالتۋ ءراسىمىن قولدانباۋى ءۇشىن, زاڭ جوباسىمەن شەكتەۋ شارالارى قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, ەگەر ءراسىمدى قولدانۋدان باس تارتۋ تۋرالى سوت شەشىمى شىعارىلعان كۇننەن باستاپ التى اي وتپەگەن جاعدايدا, وڭالتۋدى قولدانۋعا تىيىم سالىنادى.
بانكروتتىق ءراسىمىن وتكىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ ماقساتىندا, كرەديتورلار پروتسەستىڭ ناتيجەسىنە تىكەلەي قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن تۇلعالار بولعاندىقتان, راسىمدەردە ولارعا جەتەكشى ءرول بەرىلگەن. كرەديتورلار ءوز وكىلەتتىلىكتەرىن كرەديتورلار جينالىسى جانە كرەديتورلار كوميتەتى ارقىلى جۇزەگە اسىرادى. بىراق, كرەديتورلار جينالىسى ۋاقىت پەن قارجى جاعىنان شىعىندى جانە بارلىق كرەديتورلاردىڭ قاتىسۋىن تالاپ ەتەدى, ال ولاردىڭ سانى ون شاقتى, كەي كەزدە جۇزدەن اسادى. قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ورتاشا العاندا, ءبىر بانكروتقا بارلىق كرەديتورلار جينالىستارىن شاقىرۋعا 7,5 ايعا دەيىن ۋاقىت جۇمسالادى.
«كرەديتورلار جينالىسىنىڭ بىرقاتار وكىلەتتىلىكتەرىن تەز ارەكەت جاسايتىن كرەديتورلار كوميتەتىنە بەرۋ ۇسىنىلادى. وسىلايشا, بانكروتتىق ءراسىمىن جۇرگىزۋ مەرزىمى ايتارلىقتاي قىسقارادى دەپ كۇتىلۋدە», — دەدى ءا. سمايىلوۆ. كوميتەتتى, ءوز كەزەگىندە, جينالىس سايلايدى, ونىڭ وكىلدىك ورگانى بولىپ تابىلادى, بىراق سانى از, ءارى ونى شاقىرتۋ ءراسىمى جەڭىل.
بۇدان وزگە, زاڭ جوباسى كرەديتورلارعا بانكروتقا دەگەن ءوز تالاپتارىن تەك ارىز مەرزىمدەرى شەگىندە عانا مالىمدەۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
قولدانىستاعى زاڭناما ادەيى جانە جالعان بانكروتتىق ءۇشىن تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كوزدەيتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. الايدا, ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قر قم بانكروت لاۋازىمدى تۇلعانىڭ كرەديتورلاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىنە م ۇلىك زاردابىن تيگىزۋى رەتىندە قىلمىسىن ناقتىلاۋ ۇسىنىلدى. ياعني, لاۋازىمدى تۇلعانىڭ م ۇلىكتى بانكروتتىققا شىعارعانى جانە كرەديتورلاردىڭ مۇددەلەرىنە زالال كەلتىرگەنى فاكتىسىن انىقتاۋ جەتكىلىكتى.
سونىمەن قاتار بانكروتتىقتىڭ ناقتى بەنەفيتسيارلارىنىڭ, اتاپ ايتقاندا ءىس-ارەكەتى ناتيجەسىندە كاسىپورىن بانكروت بولعان تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وزگەرىستەر قاراستىرىلعان.
بۇدان باسقا, اكىمشىلەردى تارتپاي بورىشكەرلەردىڭ جەڭىلدەتىلگەن بانكروتتىق ءراسىمىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. بۇل كاسىپكەرلىك جۇمىسىن توقتاتقان بورىشكەرلەردى تەز جانە ارتىق شىعىنسىز تاراتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«ۇسىنىلعان باستامالار وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەرىنىڭ بيزنەس سۋبەكتىلەرى تاراپىنان قولدانىلۋىن 32%-كە بەلسەندىرەدى, مەرزىمدەرىن 25%-عا دەيىن جانە ولاردى جۇرگىزۋگە شىعىنداردى 40%-عا قىسقارتادى دەپ كۇتىلىپ وتىر, بۇل دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «Doing Business» رەيتينگىندەگى «تولەم قابىلەتسىزدىگىن شەشۋ» ينديكاتورى بويىنشا قازاقستاننىڭ پوزيتسياسىنا جاعىمدى ىقپالىن تيگىزەدى», — دەپ تۇيىندەدى ءا. سمايىلوۆ.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ زاڭ جوباسىنا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر بانكروتتىق جانە وڭالتۋ راسىمدەرىن جۇرگىزۋ بويىنشا ۇردىستەرگە وڭ ىقپالىن تيگىزەتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇلتتىق پالاتا بۇل زاڭنامانى جانە وعان ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەردى قولدايدى.
ەسكە سالايىق, مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا پارلامەنتتىڭ التىنشى شاقىرىلىمىنىڭ ءۇشىنشى سەسسياسىنىڭ اشىلۋىندا وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەرىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ايتقان بولاتىن.