بۇگىن - حالقىنىڭ كورىكتى كەلەشەگى ءۇشىن سىرلى سوزىمەن دە, باياندى ىسىمەن دە بارىنشا كۇرەسكەن, «ەلىم» دەپ ەڭىرەپ وتكەن ارداگەر اقىن سۇلتانماحمۇح تورايعىروۆتىڭ تۋعان كۇنى.
اقىننىڭ ۇلان-عايىر ادەبي مۇراسى ونى قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى كاتارىنا كوستى. كۇرمەۋى قيىن قىستالاڭ زاماندا نەبارى جيىرما جەتى-اق جىل عۇمىر كەشكەن اقىننىڭ وسىنشاما ەڭبەك كالدىرۋى, شىعارمالارىنداعى ۇلتجاندىلىق رۋحتىڭ كۇشتىلىگى, ۇلتىنىڭ باقىتتى بولاشاعى جولىنداعى قايتپاس كۇرەسكەرلىگى, ازاماتتىق ارىنىڭ بيىكتىگى, دارىنىنىڭ داركاندىعى تاڭ قالدىرادى.
سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ 1893 جىلدىڭ 28 قازانى كۇنى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ اۋدانىندا تۋعان. 3 جاسىندا شەشەسى قايتىس بولىپ, 6 جاسىنا دەيىن اجەسىنىڭ تاربيەسىندە بولعان. كەيىن اكەسى ەكى ۇلىمەن باياناۋىلعا كوشىپ, تورايعىر كەنتىنە تاياۋ جەرگە قونىستانعان. تورايعىروۆ العاش اكەسىنەن ەسكىشە حات تانىپ, 13 جاسىنان مۇقان, ءابدىراحمان, تورتاي دەگەن مولدالاردان ءدارىس الدى.
1911 جىلى جاڭاشا وقىعان نۇرالى ۇستازىنىڭ كومەگىمەن قازاق, تاتار تىلدەرىندەگى ادەبي كىتاپتارمەن, گازەت-جۋرنالدارمەن تانىسادى. 1912 جىلى ترويتسكىدەگى احۋن راحمانقۇلي مەدرەسەسىنە تۇسەدى, بىراق مۇندا ءبىر جىلداي وقىعان ول وكپە اۋرۋىنىڭ زاردابىنان وقۋدان شىعىپ قالادى. تورايعىروۆ ەندى مەدرەسەدە وقۋدى قويىپ, ورىسشا وقۋ ىزدەيدى, قالا ماڭىنداعى ەلدە جاز بويى بالا وقىتادى. وسى كەزدەن اقىندىققا دەن قويىپ, «وقىپ جۇرگەن جاستارعا», «تالىپتەرگە» («شاكىرتتەرگە»), «ەندىگى بەتالىس», «وقۋداعى ماقسات نە؟», «اناۋ-مىناۋ», «ماعىناسىز مەشىت», «جارلاۋ», «دوسىما حات», «شىعامىن ءتىرى بولسام ادام بولىپ», «تۇسىمدە», «جازعى قايعى», «قىمىز», «كەشەگى ءتۇس پەن بۇگىنگى ءىس», ت.ب. ولەڭدەرىن, «زارلاندىم» اتتى ۇزاق وچەركىن جازدى. وسى تۇستا «قامار سۇلۋ» رومانىن جازۋدى باستاعان.