استانادا «سوزدەن ىسكە» اكتسياسى ءوتتى (فوتو)

بۇگىن ەلوردادا «الماتىدان باستالعان دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرىمەن جاپپاي قامتۋعا جانە تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا» تاقىرىبىمەن مەديتسينالىق-سانيتاريالىق العاشقى كومەك بويىنشا جاھاندىق كونفەرەنتسيا باستالعان بولاتىن. الماتى دەكلاراتسياسىنىڭ 40 جىلدىعىنا ارنالعان القالى جيىنعا الەمنىڭ 140 ەلىنەن 1700 دەلەگات قاتىسۋدا. وسى الەمدىك باسقوسۋ اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ, ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ مەن دەنساۋلىقتى قورعاۋدا سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ناسيحاتتاۋدى كوزدەگەن اكتسياعا كونفەرەنتسيا قوناقتارىنان بولەك, 800-دەن اسا قالا تۇرعىنى جانە كۇنى كەشە ەلىمىزدىڭ ەڭ العاشقى «دەنساۋلىق ەلشىلەرى» اتاعىن العان گرەك-ريم كۇرەسى بويىنشا وليمپيادا چەمپيونى يۋري مەلنيچەنكو, گيننەس رەكوردتار كىتابىنا رەكوردى 7 رەت ەنگەن, الەمدەگى ەڭ ۇلكەن شولدەردى جۇگىرىپ وتكەن مارافونشى مارات جىلانباەۆ جانە «سپارتا-استانا» كتك توبىنىڭ كاپيتانى دانيار ءجۇمادىلوۆ جانە باسقالارى قاتىستى. مارافون 1 كم جانە 3 كم قاشىقتىقتى جۇگىرىپ ءوتتى.

اكتسيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ە.ءبىرتانوۆ ءسوز سويلەدى. «دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. سوندىقتان ءبىز دە وسى قاعيدادان اۋىتقىماعانىمىز ابزال. ەگەر ءوزىمىزدىڭ دەنساۋلىعىمىزدى قورعاۋعا تىرىسپايتىن بولساق, وندا وزىمىزگە, وتباسىمىزدىڭ بيۋدجەتىنە اۋىرتپالىق تۇسىرەمىز. قازىر فيتنەس-ورتالىقتاردا ءار ادام ءوزىنىڭ ماقساتىنا قاراي جاتتىعۋ جاساي الاتىنداي جاقسى نۇسقاۋشىلار بار. مەنىڭ ويىمشا بۇل وتە قولجەتىمدى. الايدا, دۇرىس تاماقتانبايىنشا ونىڭ ناتيجەسىن كورۋ مۇمكىن ەمەس. دۇرىس تاماقتانباۋ تۇزدى, ءتاتتىنى كوپ تۇتىنۋدان باستالادى. سوندىقتان مامانداردىڭ ۇسىنىمدارىن ورىنداۋعا تىرىسامىن جانە ونى سىزدەرگە دە ۇسىنامىن», دەدى مينيستر.

دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى باس ديرەكتورى تەدروس گەبرەيەسۋس حالىق دەنساۋلىعىن قورعاۋدا جانە جۇرتشىلىقتى سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ساقتاۋعا شاقىرۋدا اتالعان اكتسيانىڭ ءمانى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال يۋنيسەف بالالار قورىنىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا وڭىرلىك ديرەكتورى افشان حان سەمىزدىك, قانت ديابەتى, دەپرەسسيا جانە جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى سياقتى جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جانە ونى ازايتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى فيزيكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ ەكەنىن ايتا كەلىپ, الەمدە سەمىزدىك اۋرۋىنا شالدىققان ادامداردىڭ سانى 1975 جىلدان 2016 جىلعا دەيىن 11 ميلليوننان 124 ميلليونعا دەيىن ارتقانىن جەتكىزدى.

دسم قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ءۋاليحان احمەتوۆ قاتىسۋشىلارعا بەلسەندىلىگى, سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا ۇستانىمدارى جانە قىزىعۋشىلىعى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, 5 جاستان باستاپ 17 جاسقا دەيىنگى ءاربىر بالا كۇندەلىكتى 1 ساعات, ال 18 جاستان اسقان ەرەسەك ادام كۇندەلىكتى كەم دەگەندە جارتى ساعات نەمەسە اپتاسىنا 150 مينۋتتان 300 مينۋتقا دەيىن دەنە جاتتىعۋىمەن اينالىسسا دەنساۋلىقتارى نىعايىپ, ينفاركت, ينسۋلت, ديابەت, قاتەرلى ىسىك جانە تاعى باسقا دا اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن ايتتى.

مايگۇل سۇلتان,

«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات