قويان وسىرگەن بالا

 اۋدان ورتالىعىنداعى  حالىق پەن جاننات ۋاحيتوۆتاردىڭ وتباسىندا 3 ۇل,  3 قىز تاربيەلەنۋدە. كوڭىل قۋانتارلىق ءبىر جاعداي, وسى وتباسىنداعى بالالاردىڭ ءبارى دە ساباقتارىنا زەرەك, تىلال­عىش. ەڭ­بەك­قورلىقتارىمەن ۇستاز­دارى­نىڭ دا, اۋىل تۇرعىندارى­نىڭ دا  جىلى ءىلتيپاتتارىنا بولەنۋدە. اۋىلدا تۇرعان سوڭ, قازەكەڭنىڭ بويىنا سىڭگەن قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى اۋلا­­دا ازىن-اۋلاق ءىرى قارا, قوي-ەشكى­سىن ۇستاماسا ىشكەن استارى بو­يىنا سىڭبەيتىن ادەتتەرى بار ەمەس پە؟ سول سياقتى ۋاحيتوۆتار وت­باسىندا وسى ءداستۇر اۋەلدەن قا­­لىپتاسسا, سوڭعى كەزدەرى بۇل ءۇي­دىڭ اۋلاسىندا تاۋىق, قاز وسى­رۋ­مەن بىرگە, بالالارى قويان اسى­را­ۋ­عا دا دەن قويا باستاعان كورى­نە­دى دەگەن اڭگىمەنى ءجيى ەستي باستادىق. 

جاقسى باستامادان قۇلاعدار بولعان سوڭ ەڭبەكقور بالعىن­نىڭ قولعا العان يگى ءىسىن دە كورۋگە دە ىن­تىق بولدىق. قادىر اقىن اتىن­دا­عى ورتا مەكتەپتىڭ 8-سىنىپ وقۋ­شى­سى ماديار ۋاحيتوۆ­تىڭ ەلگەزەك, ەڭ­بەكقور بالا ەكەندىگىنە كۋا بولدىق.

– ءۇي قويانىن وسىرۋگە اۋەلدەن-اق ىنتىق ەدىم. اقىرى وسى كاسىپكە  اۋەستىگىم ەركىمە قويماستان, وتكەن جىلدىڭ كۇز ايىنان قويان ءوسىرۋدى قولعا الدىم. اۋەلى ءبىر قوياندى  2000 تەڭگەگە ساتىپ الىپ, 3 اي باپ­تاپ, وسىرگەن سوڭ,  اۋىل تۇرعىندارىنا  4000 تەڭگەگە ساتىپ جى­بەر­دىم. ءارى قاراي قويان وسىرۋگە, ولار­دى باپتاپ-كۇتۋگە دەگەن قۇش­تارلىعىم ارتا ءتۇستى, – دەيدى اڭگىمە اراسىندا ماديار اعىنان جارىلا.  

ادام بالاسى باستاعان ءىسىن قولعا العان سوڭ, جىگەرلەنىپ, قۇل­­شى­­نا ەڭبەك ەتۋگە تالپىنىپ تۇ­را­دى ەكەن. مادياردا دا وسى قا­سيەتتىڭ بايقالعاندىعى شىندىق.

قويان وسىرۋگە  دەن قويعان ما­ديار ءبىر اتالىق  پەن ءبىر ۇرعا­شى  قوياندى ساتىپ الىپ, وتكەن  قىس بويى اسىراعان سوڭ, ناۋرىز ايىندا 9 كوجەك تۋىپ, كاسى­بى دە دوڭگەلەنىپ جۇرە بەردى. قويان­دار­دى وسىرۋگە دە ۋاقىت كەرەك, جاع­داي تۋعىزۋ قاجەت. 

ماديار  11-سىنىپتا وقيتىن اعاسى قۋانىشپەن بىرلەسىپ, ءار قويانعا بولەك ۇيشىك جاساپ, ءسابىز, كوك ءشوپ, جەم-سۋىن بەرۋگە ۇنەمى نازار اۋدارا ءبىلدى. 

ول جەمىسىن دە بەرە باس­تادى. قويانداردى  بۋدانداس­تىرۋ ارقىلى كوجەكتەر دە تەز ءوسىپ, ماديار ءار كوجەكتى 1000 تەڭ­گە­دەن, 3 ايلىق قويان­دى 1500-2000 تەڭ­گەدەن تۇرعىندار­عا ساتىپ, كەلى­سىمگە وراي 1 قوياندى 4 تاۋىققا ايىر­باستاپ, اۋلا ءىشىن تاۋىق, قازعا تولتىرۋعا دا تىڭ ءادىس تابا ءبىلدى.

– شۇكىر, بالالارىم ەڭبەك­قور بولىپ ەر جەتىپ كەلەدى. سا­باق­تارىنا دا ۇقىپتى. وتكەن جىلى ۇلىم قۋانىش استانا قالا­سىن­داعى ەكسپو-2017 حالىق­ارالىق كورمەسىنە بارىپ, مول  اسەرمەن ەلگە ورالدى. بالالار­دىڭ قوراداعى ازىن-اۋلاق مالدى باعىپ, وزدەرى  ەڭبەك ەتۋگە تال­پىن­عاندارى, ارينە جاقسى. وتكەن جىلدان باستاپ ۇلىم ماديار قويان ءوسىرۋدى كاسىپ ەتۋدە. 

قازىردە  ۇيشىكتەرىندە 8 قويانى بار. قوياندارىن ساتۋعا شىعارۋدان تۇسكەن قارجىسىنا كيىم-كەشەك, كىتاپتارىن الۋعا دا قولدارى جەتۋدە, دەيدى وتاعاسى حالىق ۋا­حيتوۆ ريزا كوڭىلمەن. 

ءيا, اۋلاسىندا قويان وسىرۋگە, نيەت قويىپ وتىرعان وقۋشى ما­ديار ۋاحيتوۆ جونىندە  ايتارىمىز وسى ەدى.

مادياردىڭ وسىرگەن قويان­دا­رىن تاماشالاپ, قوياننىڭ قى­زىل قۋىرداعىنان ءدام تاتامىن دەسەڭىز, وكىنبەسىڭىز انىق, اعايىن!

مۇسىربەك ايتاشەۆ

باتىس قازاقستان وبلىسى, سىرىم اۋدانى