استانادا قىتاي مەملەكەتتىك دامۋ بانكىنىڭ وكىلدىگى اشىلىپ, بانك رەسمي تۇردە ءوز جۇمىسىن باستادى. سالتاناتتى شاراعا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ پەن قىتاي مەملەكەتتىك دامۋ بانكىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ليۋ تسزين, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ جانە قازاقستانداعى قىتاي ەلشىسى چجان سياو قاتىستى.
جيىندا ءسوز العان قىتاي مەملەكەتتىك دامۋ بانكىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ليۋ تسزين مىرزا اتالعان بانكتىڭ قارجىلىق دامۋ ينستيتۋتى رەتىندە قازاقستانعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
− 2005 جىلى بانك قازاقستانعا رەسمي جۇمىس توبىن جىبەرگەن بولاتىن. 2006 جىلى العاش رەت «مويناق سەس» جوباسىنا قارجىلىق قولداۋ كورسەتتى. وسىلايشا ەكىجاقتى سەرىكتەستىك باستالدى. وسى 13 جىل ىشىندە قمدب قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ جانە قحر ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن بىرنەشە مەملەكەتتىك ورگاندار, قارجىلىق ۇيىمدار مەن كاسىپكەرلەر ءوزارا تىعىز دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتتى, – دەدى ليۋ تسزين. ونىڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قمدب قازاقستاندا جالپى سوماسى 33,5 ملرد اقش دوللارىن قۇرايتىن 32 جوباعا قولداۋ كورسەتىپ, 28 ملرد اقش دوللارىن قۇرايتىن قۇجاتتارعا قول قويعان.
− قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى سەرىكتەستىك ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسى اياسىندا بەلسەندى دامىپ وتىر. الدىمىزدا ۇلكەن مۇمكىندىكتەر كوكجيەگى اشىلدى. استاناداعى قمدب وكىلدىگى 2018 جىلى ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» سامميتىنەن كەيىن بانكتىڭ شەتەلدە اشىلعان العاشقى وكىلدىگى. ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى اراسىنداعى كەلىسىمنەن كەيىن ونى جۇزەگە اسىرۋعا ناقتى شارالار قابىلداندى, – دەدى قمدب اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى.
«استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ ءوز سوزىندە استانادا قمدب وكىلدىگىنىڭ اشىلۋى ەكى ەل كوشباسشىلارى اراسىنداعى كەلىسىمدەردى جەدەل ءارى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن جەتكىزدى.
− ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» ماڭىزدى حالىقارالىق باستاماسى قازاقستاندا ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. پرەزيدەنت بەيجىڭگە ساپارىندا قىتايداعى قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ءوزارا سەرىكتەستىك ورناتۋ تۋرالى كوپتەگەن كەلىسىمگە كەلدى. احقو ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» اياسىندا جانە ەاەو اياسىندا ورتالىق ازياداعى ايماقتىق قارجىلىق حاب بولۋ ماقساتىن العا قويىپ وتىر, – دەدى ق.كەلىمبەتوۆ.
سالتاناتتى شارادا ءسوز العان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ 2017 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 33 پروتسەنتكە كوبەيگەنىن, وسى جىلى قازاقستان مەن قىتاي بىرلەسە وتكىزگەن ىسكەرلىك كەڭەسكە 300 كومپانيا قاتىسىپ, جالپى سوماسى 13 ملرد دوللاردى قۇرايتىن 40 قۇجاتقا قول قويىلعانىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلىمىزدە قىتاي كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن بارلىق ونەركاسىپ سالاسىندا 1200 كاسىپورىن جۇمىس ىستەۋدە. ۇزاق مەرزىمدى سەرىكتەستىككە قمدب دا ءوز ۇلەسىن قوسىپ, ءىرى جوبالارعا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىپ وتىر.
ايتۋلى شارادا احقو مەن قمدب اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قۇجات بويىنشا تاراپتار ۇزاق مەرزىمدى ىنتىماقتاستىق نەگىزدە ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا نيەتتى.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»