باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قارجى ءمينيسترى ءا. سمايىلوۆ پەن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت. سۇلەيمەنوۆ جەكەشەلەندىرۋدى جۇرگىزۋ بارىسى تۋرالى باياندادى.
قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن ورىنداۋ بارىسى, جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىن جىلدامداتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار مەن ونىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى باياندادى. قازىرگى ۋاقىتتا جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ 887 نىسانىنىڭ 524-ءى ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلىپ, ولاردىڭ 444-ءى ساتىلدى. 287 نىسان قايتا ۇيىمداستىرىلۋ جانە تاراتىلۋ ساتىسىندا. 12 نىساندى جەكەشەلەندىرۋ تىزبەسىنەن الىپ تاستاۋ تۋرالى قر ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ شەشىمى قابىلداندى.
«قايتا ۇيىمداستىرىلاتىن جانە تاراتىلاتىن نىسانداردى قوسا ەسەپتەگەندە, جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ ورىندالۋى بۇگىندە 83,7% قۇرايدى», — دەدى ءا. سمايىلوۆ.
بيىل 257 نىساندى ساۋدا-ساتتىققا شىعارۋ جوسپارلانعان. ءىس جۇزىندە 137-ءسى شىعارىلدى جانە 47 نىسان بويىنشا قايتا ۇيىمداستىرۋ جانە تاراتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇدان وزگە, اۆتوكولىك جولدارى سالاسىنداعى 14 جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك (قازاقاۆتوجول) بويىنشا بىرىڭعاي لوتپەن جەكەشەلەندىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزىلىپ, ولاردى ءبىر سەرىكتەستىككە قايتا قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلعان نىسانداردىڭ ىشىنەن وسى جىلى 63-ءى ساتىلدى. ساتۋ باعاسى 74 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
ءوز كەزەگىندە, جالپى جەكەشەلەندىرۋگە جاتاتىن 63 توپ نىساننىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 17-ءسى ساتىلدى. ساتۋ باعاسى 125 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بيىل 39 توپ نىسان ساتۋعا جوسپارلانىپ وتىر. ولاردىڭ 16-سى ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلدى جانە ەكەۋى مەملەكەتتىك كوميسسيا شەشىمىنىڭ نەگىزىندە تىزىمنەن الىنىپ تاستاۋعا جاتادى. ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلعان توپ نىسانداردىڭ وسى جىلى تورتەۋى ساتىلدى. قالعان نىساندار بويىنشا ساتۋ الدىنداعى دايىندىق جانە الەۋەتتى ساتىپ الۋشىلارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە.
جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىن جەدەلدەتۋ بويىنشا قابىلدانعان ءىس-شارالار تۋرالى بايانداي وتىرىپ, قارجى ءمينيسترى قر ۇكىمەتىنىڭ 17 شىلدەدەگى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىر اي مەرزىمدە ساتۋ مەرزىمدەرىن اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنان قىركۇيەك–قازان ايلارىنا اۋىستىرا وتىرىپ, جەكەشەلەندىرۋدىڭ جول كارتالارىن قايتا قاراۋعا, سونداي-اق جوسپارلانعان نىسانداردى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تولىق ساتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە تاپسىرما بەرىلدى.
مونيتورينگ دەرەكتەرىنە سايكەس تامىز ايىنىڭ باسىندا ساۋدا-ساتتىققا شىعارۋ مەرزىمدەرى 2018 جىلدىڭ سوڭىنا جوسپارلانعان كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى, ۇلتتىق حولدينگتەر مەن الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ 33 نىسانى بولدى. جۇرگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە ساتۋشىلار 31 نىسان بويىنشا ساۋدا-ساتتىققا شىعارۋ مەرزىمدەرىن تۇزەتىپ (وسى جىلدىڭ 1 قاراشاسىنان كەشىكتىرمەي), تاراتىلۋعا جاتاتىن نىساندار بويىنشا ءىس-شارالاردى جەدەلدەتتى.
«قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ كەشەندى جوسپارعا جۇرگىزگەن تۇگەندەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىندە ونى تاعى دا 48 جەكەشەلەندىرۋ نىسانىمەن تولىقتىرۋ كوزدەلگەن. بۇل رەسپۋبليكالىق, كوممۋنالدىق جانە الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ مەنشىگىندەگى نىساندار», — دەپ ءا. سمايىلوۆ, قابىلدانعان جاعدايدا نىساندار جىلدىڭ اياعىنا قاراي ساتۋعا شىعارىلىپ, 2019 جىلدىڭ قاڭتار–اقپان ايلارىندا ساتىلۋى بولجامدالعانىن ايتتى.
قورىتىندىلاي كەلە, قارجى ءمينيسترى جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىنىڭ جالپى تۇراقتى قارقىنمەن جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلاتىن 54 نىسان قالدى, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى 12 نىسان, كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى 12 نىسان جانە ۇلتتىق حولدينگتەر مەن الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ 30 اكتيۆى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت. سۇلەيمەنوۆ, ءوز كەزەگىندە, ءۇش ساۋدا-ساتتىقتىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ساتىلماعان نىساندار تاراتىلۋعا جاتاتىنىن اتاپ ءوتتى. الايدا, بۇگىنگى تاڭدا تاراتۋ تۋرالى شەشىمى جوق نىساندار بار. وسىعان بايلانىستى, مەملەكەتتىك ورگاندار بيىل جەكەشەلەندىرۋدى اياقتاۋ نە تاراتۋ جونىندەگى جۇمىستى جانداندىرۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور نىساندارىن تۇگەندەۋ تولىق جۇرگىزىلدى, وعان سايكەس 621 ۇيىمدى قىسقارتۋ ۇسىنىلعان.
جەكەشەلەندىرۋگە ۇسىنىلعان 172 نىساننىڭ 48-ءى جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا ەنگىزىلەدى. اتالعان نىسانداردى 2019 جىلعى ءى جارتى جىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيىن ساتۋدى ۇسىنىلادى. قالعان 124 نىسان باسەكەلەس ورتاعا ىشكى كورپوراتيۆتىك راسىمدەر شەڭبەرىندە شىعارىلاتىن بولادى.
بۇدان وزگە, ت. سۇلەيمەنوۆ جەكەشەلەندىرۋ تۇرعىسىنان زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە قاتىستى شارالار جايىندا ايتىپ بەردى. ماسەلەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك نىسانداردى نارىقتىق قۇننان تومەندەتپەي ساتۋعا قاتىستى تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا ازاماتتىق كودەكسكە جانە «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ازىرلەندى, وندا العاشقى ساۋدا-ساتتىقتىڭ باستاپقى قاتىسۋشىسىنا جەكەشەلەندىرۋ نىساندارىن باستاپقى باعاسىنان تومەندەتپەي ساتۋعا قۇقىعى قاراستىرىلعان.
بۇدان وزگە, ءۇش ساۋدا-ساتتىق ناتيجەسى بويىنشا ساتىلماعان الەۋمەتتىك ماڭى بار نىسانداردى ساقتاپ قالۋ مۇمكىندىگىن بەلگىلەۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك م ۇلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا (اكتيۆتەردىڭ تيەسىلىلىگىنە بايلانىستى) مونوپولياعا قارسى ورگانمەن كەلىسە وتىرىپ, وتكىزىلگەن ءۇش اۋكتسيوننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ساتىلماعان مەملەكەتتىك ۇيىمدى ساقتاۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى شەشىم قابىلداۋ قۇزىرەتىن بەرۋ ۇسىنىلادى.
ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا, پرەمەر-مينيستر ب. ساعىنتاەۆ جالپى نىسانداردىڭ ساتىلىمى كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. دەگەنمەن, ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن حولدينگتەر كەيبىر نىسانداردى جەكەشەلەندىرۋ مەرزىمدەرىنە نازار اۋدارىپ, ولاردىڭ ساتىلىمعا شىعارىلۋىن جەتەلدەتۋى كەرەك. سونداي-اق, پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, جەكەشەلەندىرۋ مەملەكەت ءۇشىن بارىنشا ءتيىمدى بولۋى ءتيىس.