• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
كۇرەس 10 قىركۇيەك, 2018

تۇركى دۇنيەسىنىڭ تۇيە بالۋانى

1010 رەت
كورسەتىلدى

قىرعىز ەلىنىڭ شولپان-اتا قالاسىندا دۇركىرەپ وتكەن ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىنىڭ بارىسى جايلى جان-جاققا حابار تاراتۋشى قىرعىزستاندىق اقپارات كوزدەرى موڭعوليالىق قازاق بالۋانى سەرىك بەردىمۇرات ۇلى تۋرالى استا-توك ماقتاۋلاردى سارشانىڭ سارى قىمىزىنداي ساپىرىپ جاتىر.  

اڭداپ باقساق ولاردىڭ ايتقانى راس ەكەن. ويتكەنى سە­رىك بالۋان تۇركى ءھام پارسى حالىقتارىنا ءتان جەكپە-جەك سايىس تۇرلەرىنىڭ تۇگەلىنەن ابسوليۋتتىك سالماقتا ولجا سالىپتى. ايتالىق, ءدۇبىرلى تويدىڭ العاشقى كۇنى تۇرىكمەندەردىڭ گۋرەشى (بەلبەۋ كۇرەس) بويىنشا بەلدەسىپ, قولا مەدالعا قول جەتكىزسە, كەلەسى كۇنى باستالعان قازاقشا كۇرەس تۇرىنەن تۇيە بالۋان سايىسىندا يران-پارسى, ورىس-تاتاردىڭ نەبىر الىپتارىن الىپ ۇرىپ, باس جۇلدەنى تاقىمعا باسىپتى. قىزىق بولعاندا سەرىك باتىر قازاقشا كۇرەستىڭ التىن تۇعىرىنان تۇسكەن بويى, قولما-قول ەكىنشى كىلەمدە ارپالىسىپ جاتقان يراننىڭ پاحلاۆاني كۇرەسىنە قويىپ كەتكەن. بارعاندا بارلىعىن قوعاداي جاپىرىپ, كۇمىس تۇعىرعا نىق تۇراقتاعان. ءبىر كۇندە ەكى-ءۇش حالىقتىڭ ۇلتتىق كۇرەسىمەن قاتار بەلدەسىپ, التىن-كۇمىس-قولا تۇعىرعا الما-كەزەك قوناقتاعان 24 جاستاعى قازاق وعىلانىنىڭ مىقتىلىعى راسىندا كوشپەندىلەر تويىنا جينالعان جۇرتتىڭ ەرىكسىز تاڭدايىن قاق­تىرىپ, باسىن شۇلعىتقان. قىر­­عىز باۋىرلاردىڭ دا تامسانىپ, تولعانىپ جۇرگەنى وسى ەكەن. كەيبىر كۇرەسقۇمار قىرعىز اعا­يىندار سەرىكتىڭ ەرىك-جىگەرى مەن كۇرەسكەرلىك رۋحىنا قاراپ «تۇركى دۇنيە­سىنىڭ تۇيە بالۋانى» دەپ اسپەتتەپ جاتىر.

ورايى كەلىپ تۇرعاندا ايتا كەتەيىك, سەرىك بەردىمۇرات ۇلى بۇعان دەيىن دە تالاي بيىكتەردى باعىندىرعان. اتاپ ايتقاندا: سامبو كۇرەسىنەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن (2010, 2011) قولا جۇل­دەگەرى, جاسوسپىرىمدەر اراسىندا سۋمو كۇرەسىنەن جاپونيا اشىق چەمپيوناتىنىڭ (2011) قولا جۇلدەگەرى. موڭعولدىڭ ۇلت­تىق كۇرەسىنەن جاستار اراسىن­دا ەل چەمپيونى (2012) جانە وتە مارتەبەلى «مەملەكەتتىك لاشىن» (2017) اتاعىنىڭ يەگەرى. دزيۋدودان جاسوسپىرىمدەر اراسىندا موڭعوليا چەمپيونى (2009) جانە ەرەسەكتەر اراسىندا (2014) كۇمىس مەدال يەگەرى. قازاقشا كۇرەستەن «ەۋرازيا بارىسىنىڭ» (2013) كۇمىس جۇلدەگەرى جانە ازيا چەمپيونى (استانا, 2018).

اسىرەسە, سەرىكتى ەلگە تانىمال ەتكەن وقيعا – 2012 جىلى قازان ايىنىڭ 27-28 كۇندەرى گون­كونگتە سۋمو كۇرەسىنەن وتكەن الەم چەم­پيو­ناتى. بۇل دوداعا دۇ­نيە ءجۇزىنىڭ 40 ەلىنەن 200-دەن استام بالۋان قاتىسقان ەكەن. 100 كيلو سالماقتا بەلدەسكەن سەرىك اۋەلى جەرگىلىكتى سۋموشىنى جىعىپ, كەلەسى بەلدەسۋدە گرۋزين بالۋانىمەن جولى ءتۇيىسىپتى. ونى دا جەڭگەن جاس قازاق ءوز توبىنىڭ شەشۋشى سىنىندا رەسەيلىك بالۋاننان ايلاسىن اسىرادى. ءسويتىپ چەمپيوندىق بەلدىك ءۇشىن جاپوندىق بالۋان, ستۋدەنتتەر اراسىنداعى الەم چەمپيونى ونامي اشيحاشيمەن كۇش سىناسىپ, ونى بار-جوعى ەكى مينۋتتا توڭكەرىپ تاستاعان. ءسويتىپ, سۋمو كۇرەسىنەن الەم چەمپيونى اتانعان تۇڭعىش قازاق رەتىندە تاريحتا اتى قالدى. وسى چەمپيو­ناتتا سۋمو كۇرەسىنىڭ عۇلاماسى وياكاتا تاكاساگانىڭ قىراعى كوزى سەرىكتى شالادى. بۇل كىسى اتاقتى اساشەوريۋدىڭ باپكەرى. وياكاتا باپكەر سەرىككە ايتادى: «جاپون ەلىنە كەل, قۇداي بۇيىرتسا, دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرەتىن سۋموشى بولاتىن ءتۇرىڭ بار, ءتىرى ادامعا نە قاجەت, ءبارىن جاسايمىن». بىراق سەرىك ءار قيلى سەبەپتەرگە بايلانىستى باس تارتقان.

وسىلاي, بوزبالا شاعىندا تۇلپار ءمىنىپ, تۋ ۇستاعان سەرىكتىڭ ءتۇپ-تۇقيانىنا ۇڭىلسەك, ارعى اتالارى اقتاي مەن بوزتاي ايۋمەن الىسىپ اتاعى شىققان. وسى اقتاي بالۋاننان قانجىعالى, ودان – قىلاڭ, ودان – جامانقارا, ودان – ەلەش. ەلەشتىڭ ءتورت ۇلىنىڭ ءبىرى مىنا ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان سەرىك بالۋاننىڭ اكەسى بەردىمۇرات. بەكەڭ قازىر ۇلان-باتىر قالاسىندا جەكە كاسىپپەن اينالىسادى. ال سەرىكتىڭ اناسى گۇلدانا جەڭىسحانقىزىنىڭ ماماندىعى – ينجەنەر.

بەكەن قايرات ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار