جارتى جىلدا 9 ميلليوننان استام ادام العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك الدى — دسم

«100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا العاشقى مەديتسينالىق كومەك اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جانە ونىمەن ەرتە كۇرەسۋ ءۇشىن ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ورتالىق بۋىنى بولادى دەپ كوزدەلگەن. سوعان بايلانىستى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەكتى (امسك) جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە.

مينيستر ە. ءبىرتانوۆ دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ انىقتاماسىنا سايكەس امسك — جەكەلەگەن ادامداردىڭ, وتباسىنىڭ جانە قاۋىمنىڭ ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىمەن بايلانىسىنىڭ ءبىرىنشى دەڭگەيى بولىپ تابىلادى جانە تيىسىنشە امسك ادامداردىڭ تۇراتىن جەرى مەن جۇمىس ىستەيتىن ورنىنا بارىنشا جاقىن بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارى:

ساۋىقتىرۋ مەن پروفيلاكتيكا; اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ; مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ; سوزىلمالى اۋرۋلاردى باقىلاۋ.

قازىرگى تاڭدا, قازاقستاندا امسك كورسەتەتىن 524 مەديتسينا ۇيىمى بار, ولاردىڭ 29% — جەكەمەنشىك ۇيىمدار. امسك ۇيىمدارىندا 10 216 ۋچاسكە بار, ونىڭ 60%-دان استامى جالپى پراكتيكا دارىگەرلەرىنىڭ ۋچاسكەلەرى (6205), 20% — پەدياتريالىق ۋچاسكەلەر (2041), 18% — تەراپيالىق ۋچاسكەلەر (1880).

مينيستر دارىگەرلەر جۇكتەمەسىنىڭ كولەمىنە نازار اۋداردى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستاندا امسك كورسەتەتىن ءبىر دارىگەرگە بەكىتىلگەن حالىقتىڭ سانى 1950 ادامدى قۇرايدى, بۇل ەىدۇ ەلدەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنەن جوعارى (1500 ادام). ە. ءبىرتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بەكىتىلگەن حالىقتىڭ سانى بويىنشا ماقساتتى كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋ ماقساتىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك ۇيىمدارىندا قوسىمشا 1 531 ۋچاسكە اشۋ قاجەت.

«بەكىتىلگەن حالىق سانىنىڭ تومەندەۋى دارىگەر جۇكتەمەسىنىڭ ازايۋىنا اكەلەدى, حالىقتى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋمەن قامتۋ دەڭگەيى جاقسارادى. ماسەلەن, 2017 جىلى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتىڭ 1 دارىگەرىنە شاققاندا حالىقتىڭ سانى 90 ادامعا دەيىن تومەندەگەنى حالىقتىڭ پروفيلاكتيكالىق ماقساتتا قارالۋىن 18%-عا نەمەسە 2 ميلليون ادامعا كوبەيۋىنە الىپ كەلدى», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتارىنا سايكەس, 2018 جىلدىڭ 6 ايىندا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ۇيىمدارىنا 9 ميلليوننان استام ادام جۇگىنگەن. امسك ۇيىمدارىنداعى كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردى تالداۋ ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارىنىڭ حيرۋرگ, وفتالمولوگ, نەۆروپاتولوگ, وتولارينگولوگ, اكۋشەر-گينەكولوگ سەكىلدى بەيىندى مامانداردىڭ قىزمەتتەرىن اسا قاجەت ەتەتىنىن كورسەتتى. بۇل ماماندارعا جۇگىنگەن 5 ميلليوننان استام تۇرعىندار قىزمەت تۇرلەرىن الدى. 

ە. ءبىرتانوۆ كادرلىق الەۋەت تۋرالى ايتا وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە بەيىندى دارىگەرلەردىڭ جەتكىلىكتى مولشەرى بار ەكەنىن, دارىگەرلىك كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ 10 مىڭ حالىققا شاققاندا 31,2 كورسەتكىشتى قۇرايتىنىن, بۇل ەىدۇ ەلدەرىندەگى كورسەتكىشكە سايكەس كەلەتىنىن (33) ايتىپ ءوتتى.

تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ قۇرىلىمىندا امسك-ءتى قارجىلاندىرۋ ۇلەسى 43%-دى قۇرادى. العاشقى مەديتسينالىق كومەكتى قارجىلاندىرۋ كولەمى 2018 جىلى كەشەندى جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتەن, ىنتالاندىرۋشى بولىگىنەن, قىمبات كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردەن (ستوماتولوگيا, كت, مرت, پتر جانە باسقالار), امبۋلاتوريالىق دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ شىعىستارىنان جانە ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا سكرينينگتەردەن تۇرادى.

سونداي-اق, ە. ءبىرتانوۆ العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قىزمەتىنە قولجەتىمدىلىك پەن ساپاسىنا, مەديتسينا قادرلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگى, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردى جەتىلدىرۋ, امسك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە ءمجا جوبالارىن ەنگىزۋ ارقىلى امسك شاعىن ورتالىقتارىن قۇرۋ شارالارىن تۋرالى باياندادى. 2020 جىلعا قاراي وسى باعىتتا مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىكتىڭ 60 جوباسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. 

وسى باعىت اياسىندا ء«ۇي جانىنداعى دارىگەر» جوباسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ وڭ تاجىريبەسىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا استانا قالاسىندا جوبا شەڭبەرىندە وسىنداي ءۇش امسك ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇدان باسقا, 2016 جىلى استانا قالاسىنىڭ №8 ەمحانا بازاسىندا العاشقى مەديتسينالىق كومەك دارىگەرلەرىنىڭ پراكتيكاسىن قۇرۋ جوباسى ىسكە اسىرىلعان بولاتىن, وندا دارىگەرلەر توپتىق پراكتيكانىڭ قۇرىلتايشىلارى بولىپ ايقىندالدى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋ 33%-عا تومەندەدى, دارىگەرلەر مەن مەيىرگەرلەردىڭ جالاقىسى 2 ەسەگە ۇلعايدى, مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ ينديكاتورلارى 1,5 ەسەگە جاقساردى. مينيسترلىك وسى باعىتتا جۇمىستى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قور ارقىلى جەكەمەنشىك, دەربەس جانە توپتىق دارىگەرلەر پراكتيكاسىنا ودان ءارى قولداۋ كورسەتىلەتىن بولادى.

العاشقى مەديتسينالىق كومەك ماماندارىنىڭ قۇزىرەتىن ارتتىرۋ بويىنشا ءبىرىنشى باعىتتىڭ شەڭبەرىندە بەيىندى دارىگەرلەردىڭ وكىلەتتىكتەرىن بەرۋدى ەسكەرە وتىرىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك ماماندارىنىڭ فۋنكتسياسىن كەڭەيتۋدى ەنگىزۋ جانە وتباسىلىق دارىگەرلەردى ديپلومنان كەيىنگى وقىتۋ ستاندارتتارىن ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىنا سايكەس مينيسترلىك اعىمداعى جىلعى مامىردا ءبىر مەزگىلدە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزە وتىرىپ, مەملەكەت مىندەتتەمەلەرىنىڭ ناقتى شەكارالارى كورسەتىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىنىڭ جاڭا مودەلىن ازىرلەدى جانە ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋدە. 

تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىنىڭ پاكەتى بۇكىل حالىق ءۇشىن ەڭ تومەن الەۋمەتتىك ستاندارت بولادى جانە نەگىزگى, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلار كەزىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەكتى, شۇعىل مەديتسينالىق كومەكتى, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردى, تەگىن دارىمەن قامتاماسىز ەتۋدى, جوسپارلى ستاتسيونارلىق كومەكتى قامتيتىن بولادى.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتى تەگىن مەديتسينالىق كومەكتەن تىس قىزمەتتەردى قامتيتىن بولادى: جوسپارلى ستاتسيونارلىق كومەك, قىمبات تۇراتىن دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر مەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك پاكەتىنە كىرمەگەن اۋرۋلار بويىنشا دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ.

بۇدان وزگە, تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىنىڭ جاڭا مودەلى شەڭبەرىندە نەگىزگى اۋرۋلاردىڭ 30 توبى بويىنشا سايكەس تاريفتەر مەن بەلگىلەنگەن قىزمەتتەردىڭ تىزبەسىن كەزەڭ-كەزەڭمەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەردىڭ كولەمىن ناقتى ايقىنداۋ جوسپارلانۋدا. 

ە. ءبىرتانوۆ تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ جاڭا مودەلىن ەنگىزۋ اياسىندا الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلاردى قوسا العاندا اۋرۋلاردىڭ 262 توبىنان تۇراتىن ديسپانسەرلەۋدى اۋرۋلاردىڭ 30 توبىنان تۇراتىن باسقارۋ باعدارلاماسىنا ترانسفورماتسيالاۋدى جالعاستىرۋ ۇسىنادى, بۇل شامامەن 70% ءولىمدى, 80% سىرقاتتانۋشىلىقتى, سونداي-اق حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن ايقىندايتىن نەگىزگى اۋرۋلاردى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل رەتتە, ەمدەلۋشىنى ءوز اۋرۋىن باسقارۋعا بەلسەندى تارتۋ, بىرلەسكەن تەكسەرۋدى ەنگىزۋ, موبيلدىك قوسىمشالاردى پايدالانۋ جوسپارلانۋدا.

وسى جىلى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەكتى تسيفرلاندىرۋ اياسىندا بارلىق مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى كەزەڭ-كەزەڭمەن بىرىكتىرۋگە جانە ەل حالقىنىڭ ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىنىڭ بىرىڭعاي بانكىن ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ينتەروپەرابيلدىك پلاتفورماسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. ە. ءبىرتانوۆ وسى ماقساتتا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەل حالقى ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىمەن 100% قامتاماسىز ەتىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.

جاڭا ازىرلەنىپ جاتقان دەنساۋلىق تۋرالى كودەكستىڭ اياسىندا ءبىرىنشى كەزەكتە حالىققا امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق كومەكتى تيىمدى ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلەتىن بولادى. سونداي-اق, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ليتسەنزيادان كەيىنگى باقىلاۋ, كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ جانە مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ مەنشىك نىسانىنا قاراماستان ستاندارتتارعا سايكەس بولۋىن باقىلاۋ جاعىنان دا كۇشەيتىلەتىن بولادى. 

امسك ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار مىنالارعا جول اشادى:

العاشقى مەديتسينالىق كومەك ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ. 2019 جىلى العاشقى مەديتسينالىق كومەك دارىگەرلەرىنىڭ قابىلداۋىنا بارۋ سانى 30%-عا وسەدى. ساپانى ارتتىرۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ىنتالاندىرۋ فاكتورلارىن قۇرۋ. 2020 جىلعا قاراي ەلىمىز بويىنشا ورتاشا جالاقىعا اراقاتىناستا دارىگەرلەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 110% (قازىردىڭ وزىندە 85%) جەتەدى. كادرلارمەن تولىقتىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇزىرەتى مەن ىنتالاندىرۋ شارالارىن ارتتىرادى. 2020 جىلعا قاراي امسك 1 دارىگەرىنە بەكىتىلگەن حالىقتىڭ سانىن 1 700 دەيىن تومەندەتەدى.

مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن مەملەكەتتىك باقىلاۋ تيىمدىلىگىن جوعارىلاتادى. 2021 جىلعا قاراي تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ جالپى كولەمىندە امسك قارجىلاندىرۋ ۇلەسى 50%-عا دەيىن ۇلعايتادى.

وتىرىس بارىسىندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى ا. باتالوۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مۇحامبەتوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ە. قوشانوۆ, سونداي-اق, استانا قالاسىنىڭ اكىمى ءا. يسەكەشەۆ بايانداما جاسادى.