شىلدە ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندە استىق جيناۋ جۇمىستارى باستالدى, دەپ حابارلايدى قر پرەمەر-ءمينيستردىڭ باسپاسوز قىزمەتى.
جيىن تەرىم اۋماعى — 15 ملن گا استىق
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, ەلىمىزدەگى وڭتۇستىك وڭىرلەر وسى جىلدىڭ شىلدە ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ استىق ونىمدەرىن جيناۋعا كىرىسىپ كەتتى, نەگىزگى بيداي ەگەتىن وڭىرلەر جيىن-تەرىمدى قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىنا باستاپ, اۋا رايى قولايلى بولعان جاعدايلاردا قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن اياقتايدى. وبلىستاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ جەدەل مالىمەتتەرى بويىنشا 15 ملن گەكتار اۋماقتان استىق جيناۋ كوزدەلىپ وتىر.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردىڭ تابىستىلىعى كوپتەگەن فاكتورلارعا بايلانىستى بولاتىنى بەلگىلى. استىقتى وڭتايلى مەرزىمدە جيناپ الۋ شارتتارىنىڭ ءبىرى — ديزەلدى وتىننىڭ جەتكىلىكتى مولشەرىنىڭ بولۋى. بۇل تۇرعىدا, مەملەكەت جىل سايىن ديقانداردىڭ تۋىندايتىن ماسەلەسىن ازايتىپ, ولاردى جانار-جاعار مايدىڭ كەپىلدەندىرىلگەن كولەمىمەن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسادى. بيىل جيىن-تەرىم اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە (شىلدە–قازان ارالىعىندا) 394,4 مىڭ توننا كولەمىندە ديزەلدى وتىن مولشەرى بەلگىلەنگەن.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ استىق جيناۋ ناۋقانى كەزىندە ديزەلدى وتىندى جەتكىزۋ بويىنشا ءموز-دەردى وبلىستارعا ءبولۋ كەستەسى بەكىتىلگەن. 2016 ج. باستاپ ديزەلدى وتىن باعاسىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ جويىلعانىن ەسكەرە وتىرىپ, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارى ءۇشىن مۇناي ونىمدەرىنىڭ يەلەرىمەن كەلىسىپ نارىق كونيۋكتۋراسىنا بايلانىستى ءموز-بەن بىرلەسىپ جانار-جاعار ماي قۇيۋ ستانتسيالارىنداعى نارىق باعاسىنان ورتا ەسەپپەن 10% كولەمىندە ديزەلدى وتىننىڭ اي سايىنعى بەكىتىلگەن كوتەرمە باعاسىن بەلگىلەيدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءموز-دەرمەن اۋىل شارۋاشىلىعى قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن ديزەلدى وتىندى وتكىزۋ قۇنىن بەلگىلەدى. بيىل شىلدە ايىندا 112,2 مىڭ توننا جەتكىزۋ كولەمىندە باعاسى 180,0 مىڭ تەڭگە/توننانى نەمەسە 148 تگ/ليتردى قۇرادى. تامىزدا جەتكىزۋ كولەمى 110,6 مىڭ توننا, ءموز-دەرمەن بەلگىلەنگەن باعا — 181,0 مىڭ تەڭگە/توننا نەمەسە 149 تەڭگە/ل.
8 تامىزداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدەگى وپەراتورلار 128,7 مىڭ توننا ديزەلدى وتىنعا تولەم جاساعان (33%), جەتكىزۋشىلەر 108,8 مىڭ توننا ديزەلدى وتىندى تيەدى (28%), ونىڭ ىشىندە تامىزعا جوسپاردا — 110,6 مىڭ توننا, وبلىس وپەراتورلارى — 30,7 مىڭ تونناعا تولەم جۇرگىزدى (28%), تيەلدى — 14,9 مىڭ توننا (13%, جالعاسۋدا).
استىق ءتۇسىمى جونىندەگى بولجامدار
وبلىستار اكىمدىكتەرىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ بولجامدى دەرەكتەرىنىڭ نەگىزىندە بيىلعى استىقتىڭ جالپى ءتۇسىمى 21–22 ملن توننا دەڭگەيىندە بولادى دەپ بولجام جاسالعان.
وبلىستاردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ وپەراتيۆتى مالىمەتتەرىنە سايكەس, 9 تامىزداعى جاعداي بويىنشا 2018 جىلعى جيىن تەرىم جۇمىستارى الماتى, جامبىل, قىزىلوردا, تۇركىستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا باستالدى. بارلىعى اتالعان وڭىرلەر بويىنشا 714,8 مىڭ گەكتار نەمەسە وسى وڭىرلەردىڭ استىق جيناۋ الاڭدارىنىڭ 37,9% جينالدى, 1380,7 مىڭ توننا باستىرىلدى, ونىمدىلىك — 19,3 تس/گا.
ەكسپورتتىق الەۋەت
جىل سايىن مەملەكەت استىقتىڭ رەزەرۆتىك قورىن قۇرادى. «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى» ۇك» اق قالىپتاستىرۋ, پايدالانۋ جانە ساقتاۋ ەرەجەلەرىنە سايكەس ءتيىستى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بويىنشا ول 500 مىڭ توننا كولەمىندە استىقتىڭ رەزەرۆتىك قورىن قالىپتاستىرۋدا. «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى» ۇك» اق اقپاراتى بويىنشا, ەندى جينالاتىن استىقتى ساتىپ الۋ باعالارى ازىرگە بەلگىلەنبەگەن.
قازىرگى تاڭدا كورپوراتسيا 500 مىڭ توننا كولەمىندە رەزەرۆتىك استىق قورىن قالىپتاستىردى.
جينالعان استىقتىڭ كوپ بولىگى ەكسپورتتالادى. ماسەلەن, وتكەن 2017/18 ماركەتينگتىك جىلى قازاقستاننان الدىن الا باعالاۋ بويىنشا 9,87 ملن توننا استىق پەن استىق بالاماسىنداعى ۇن ەكسپورتتالدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆەدومستۆوسىندا ايتىلعانداي, قازاقستانداعى جىل سايىنعى ءداندى داقىلدار ءوندىرىسى شامامەن 18-20 ملن توننانى قۇرايدى. ىشكى تۇتىنۋدى جانە اۋىسپالى قالدىقتى ەسكەرگەندە قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى 8–9 ملن توننا استىق پەن استىق بالاماسىنداعى ۇندى قۇرايدى.
سونداي-اق, قازاقستاننىڭ مايلى داقىلداردىڭ نەگىزگى وندىرۋشىلەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. قر اشم اقپاراتىنا سايكەس, بيىل مايلى داقىلدار 2,8 ملن گا اۋماققا (2017 جىلعى دەڭگەيدەن 375 مىڭ گا ارتىق), بۇرشاق داندىلەر — 446,7 مىڭ گا الاڭعا (2017 جىلعى دەڭگەيدەن 0,4 مىڭ گا ارتىق) ەگىلدى.