اقتاۋدا وتەتىن كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ ءسامميتى قارساڭىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ابدىراحمانوۆ كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى انىقتالاتىن كەزدەسۋ تۋرالى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
− مينيستر مىرزا, اقتاۋ سامميتىندە كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى انىقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بويى تەڭىزدىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كونۆەنتسيا جوباسىن ازىرلەگەن ساراپشىلاردىڭ ەڭبەگىن قالاي باعالار ەدىڭىز؟
− ساراپشىلاردىڭ جۇمىسىنا جاقىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى باعا بەرگەن بولاتىن. بۇل اسا كۇردەلى جانە كوپجاقتى جۇمىس. ونىڭ ناتيجەسى اقتاۋ سامميتىندە قاراستىرىلادى. كونۆەنتسيا جوباسىن ازىرلەۋ بەسجاقتى فورماتتا جۇرگىزىلدى جانە وندا كورسەتىلگەن بارلىق تۇجىرىمدامالار مەن ەرەجەلەر كونسەنسۋس نەگىزىندە قابىلداندى. ءبىزدىڭ پىكىرىمىزشە, بۇل قۇجات وتە تەڭدەستىرىلگەن جانە وندا كەلىسسوزدەر پروتسەسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ مۇددەلەرى ەسكەرىلگەن.
− قۇجاتقا ءالى قول قويىلعان جوق جانە پارلامەنتتەر راتيفيكاتسيالاعانشا, ونى جاريالاۋعا بولمايدى. دەگەنمەن, كونۆەنتسيانىڭ نەگىزگى مازمۇنى تۋرالى ايتىپ بەرە الاسىز با؟
− ەڭ باستىسى, مەملەكەتتەر باسشىلارى وزدەرىنىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى, ديپلوماتيالىق كۇش-قايراتى, ءتيىمدى شەشىمدەردى ىزدەستىرۋگە ۇمتىلۋى ارقىلى كاسپي تەڭىزىندەگى ىنتىماقتاستىق تۋرالى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا كونسەنسۋسقا قول جەتكىزدى.
كونۆەنتسيا كاسپي تەڭىزىن, سونىڭ ىشىندە ونىڭ سۋىن, ءتۇبىن, جەر قويناۋىن, تابيعي رەسۋرستارى مەن ونىڭ ۇستىندەگى اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋعا قاتىستى كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىنە قاتىستى بارلىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ارنالعان جانە بۇل قۇجات تۇتاس كاسپي ايماعىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ كەپىلى بولۋى ءتيىس.
تەڭىز اكۆاتورياسى ىشكى سۋلار, ەنى 15 تەڭىز ءميلى بولاتىن اۋماقتىق سۋلار, 10 ميلدىك بالىق اۋلاۋ ايماقتارى مەن ورتاق سۋ ايدىنى سىندى ءارتۇرلى رەجىمدەرمەن مەجەلەنەدى. تەڭىز ءتۇبى مەن جەر قويناۋىن مەجەلەۋ پروتسەسى ىرگەلەس جانە قارسى جاتقان مەملەكەتتەر اراسىنداعى ۋاعدالاستىق ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. مۇندا حالىقارالىق قۇقىقتىڭ جالپىعا تانىلعان قاعيداتتارى مەن نورمالارى ەسكەرىلەدى.
− ال تەڭىز بەن ونىڭ اينالاسىنداعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
− سامميت اياسىندا تەرروريزمگە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا, بيورەسۋرستاردى زاڭسىز اۋلاۋعا جانە ەسىرتكى زاتتارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەس بويىنشا ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ جوسپارلانعان. ودان بولەك, اسكەري ءىس-قيمىلداردى جۇزەگە اسىرۋ, وقيعالاردىڭ الدىن الۋ, تەڭىزدە ءجۇزۋ قاۋىپسىزدىگى, سونداي-اق تاراپتاردىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە شەكارا ۆەدومستۆولارىنىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىگىنە قاتىستى ماسەلەلەر كوتەرىلەتىن بولادى.
كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنە تيەسىلى ەمەس بوتەن قارۋلى كۇشتەردى تەڭىزگە قاتىناستىرماۋ دا جەكەلەگەن ماسەلە. بۇل ۇستانىم 2014 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە استراحاندا وتكەن ءتورتىنشى كاسپي ءسامميتىنىڭ قورىتىندىسىندا قول قويىلعان ازەربايجان, يران, قازاقستان, رەسەي جانە تۇرىكمەنستان پرەزيدەنتتەرىنىڭ مالىمدەمەسىندە بەكىتىلگەن. سونداي-اق بۇل ۋاعدالاستىق كونۆەنتسيادا دا جازىلعان. جالپى العاندا, كونۆەنتسياعا قول قويۋدىڭ كاسپيدىڭ مارتەبەسى تۋرالى جيىرما جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان كەلىسسوزدەردى تۇيىندەيتىنىنە جانە تەڭىز ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ ءوزارا حالىقارالىق, ساياسي, ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ مەن نىعايتۋى ءۇشىن مىزعىماس قۇقىقتىق نەگىز بولارىنا سەنىمدىمىن.
− قۇندى پىكىرىڭىز ءۇشىن راحمەت!
سۇحبات «قازاقپارات» اقپارات اگەنتتىگىنەن ىقشامدالىپ الىندى