بىلايعى جۇرت شىلىڭگىر شىلدەنىڭ ىستىعىندا شي قالپاق كيىپ, سالقىن كولەڭكە ىزدەپ كەتكەندە, شاقىرايعان كۇن استىندا ەڭكەيىپ ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شارۋالاردىڭ بارىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك.
ءدال قازىر القاپتارعا ەككەن كوكونىستى كۇتىپ-باپتاپ, جەمىسىن جيناۋعا دايىن وتىرعان فەرمەرلەردىڭ جۇمىسىن ەرلىك دەپ باعالاسا بولماي ما؟ ەندى وسى ەڭبەك كورىگى ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە قايناپ تۇر دەسەك تاعى جاڭىلىسپاسپىز. سولاردىڭ الدىڭعى قاتارىندا جەتىسۋلىق ديقان-شارۋالار دا ءجۇر.
وسىدان 4 جىل بۇرىن «ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قاۋىمداستىعى» قوعامدىق قورىنىڭ قولداۋىمەن «شەلەك فەرمەرلەرى» اتتى باعدارلاما جاسالعان بولاتىن. ونىڭ ماقساتى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى شاعىن شارۋالاردىڭ باسىن قوسىپ, ءونىم وندىرۋگە جۇمىلدىرۋ ەدى. قازىر سول ماقسات ورىندالدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. الدىمەن 22 ۇساق شارۋا قوجالىعىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆىن قۇرعان ىنتالى توپ كوكونىس جانە باۋ-باقشا ونىمدەرىن وسىرۋمەن اينالىسۋعا ۋاعدالاستى. بۇل اياق استى قابىلدانعان شەشىم ەمەس-ءتى. «شەلەك فەرمەرلەرى» نارىقتى زەردەلەپ, تابىس تابۋعا ىڭعايلى ورتانى انىقتاپ العاننان كەيىن بارىپ, تاۋەكەلگە بەل بۋعان. اسىرەسە تۇتىنۋ نارىعىنداعى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ تۇرلەرى ىرگەدەگى الماتى قالاسىندا جوعارى سۇرانىسقا يە ەكەندىگىن ابدەن زەرتتەگەننەن كەيىن بارىپ, وزدەرى وسىرگەن باۋ-باقشا ءونىمىن تىكەلەي ساتىپ الاتىن ساۋدا جەلىلەرىنە ۇسىنىسپەن شىقتى.
قازىر «شەلەك فەرمەرلەرى» وندىرگەن كوكونىس ونىمدەرى تىكەلەي الماتى قالاسىنداعى سۋپەرماركەتتەرگە كەلىپ تۇسەدى. مىسالى, «ماگنۋم», «ارزان» سياقتى ساۋدا جەلىسىنىڭ دۇكەندەرىندەگى باعاسى ارزان قيار, قىزاناق, قىرىققابات سياقتى ونىمدەردە ەڭبەكشىقازاقتىق ديقانداردىڭ قولىنىڭ تابى بار. ەڭبەگى اقتالعان فەرمەرلەر قورعا قۇيىلعان قارجىعا توقمەيىلسىپ, اياقتى كوتەرىپ جاتىپ العان جوق. ءىستى ىلگەرىلەتۋگە ىزدەنىسپەن كىرىستى. اۋەلگىدە اشىق ەگىستىكتە ءونىم وندىرگەندەر كوكونىستى جىل ون ەكى اي ءوسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ءتۇسىنىپ, جىلىجايلار سالۋعا كىرىستى. ارينە وڭاي بولعان جوق. «ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قاۋىمداستىعى» قوعامدىق قورىنىڭ قولداۋىنا مەملەكەتتىڭ جاردەمى قوسىلىپ, شارۋالاردىڭ جوسپارى ىسكە استى. فەرمەر ەرسىنبەك اۋكەن ۇلىنىڭ تابىستى جولى وسىلاي باستالعان. ول ون ءتورت جىلدان بەرى «شەلەك فەرمەرلەرى» كووپەراتيۆىنىڭ مۇشەسى رەتىندە ءوز ءىسىن جانداندىرىپ كەلەدى. باستاپقىدا اشىق دالادا كوكونىس وسىرگەن ەرسىنبەكتىڭ قازىر 4 جىلىجايى بار.
– تاناپتارداعى ماۋسىمدىق جۇمىستاردىڭ تابىسى جەتكىلىكتى بولعانىمەن, كۇن سالقىنداي باستاعاندا ء«ارى قاراي قايتەر ەكەنبىز» دەگەن ۋايىم دا تورلاي باستايتىن. ەندى جىلىجايلار اشىپ, جىلدىڭ 4 مەزگىلىندە دە ءونىم الۋعا جاعداي جاسالعاننان كەيىن ەڭبەك ءداستۇرى ۇزىلمەيتىن بولدى. ءتورتىنشى جىلىجايدى ىسكە قوستىق. ءونىم كولەمىن ءار جيناعان كەزەڭدە 14 تونناعا دەيىن جەتكىزدىك. جۇمىس بارىسىن دا جاڭا جۇيەمەن جۇرگىزەمىز. سۋارۋ, تىڭايتۋ جۇمىستارى تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان, – دەيدى فەرمەر.
«شەلەك فەرمەرلەرى» جوباسىنىڭ اياسىندا ءىسى ىلگەرىلەگەن شارۋالارعا قازىر ينۆەستور بولۋعا ىنتالى كومپانيالار تابىلىپ جاتىر ەكەن. مىسالى, «فيليپ مورريس قازاقستان» كومپانياسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قاۋىمداستىعى» قوعامدىق قورىنىڭ سەرىكتەسى رەتىندە ۇنەمى قول ۇشىن سوزۋعا, قارجىلاي قولداۋعا دايىن. قازىر وسى كومپانيانىڭ قولداۋىمەن «شەلەك فەرمەرلەرى» جوباسى الماتى وبلىسىنىڭ بارلىق اۋدانىنا ۇلگى رەتىندە ۇسىنىلا باستاعان. كەلەشەكتە بۇل ۇردىسكە تۇتاس ەلىمىزدىڭ فەرمەرلەرى ىقىلاس قويسا دەپ ۇمىتتەنەدى ماماندار.
– جەكە فەرمەرلەردى جيناپ, ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرۋ وڭاي ەمەس. جۇمىستى جاڭاشا جۇرگىزۋگە باۋلۋ ودان دا كۇردەلى. قازىرگى زامان لوگيستيكانىڭ زامانى. اگروسالاداعى اقساپ تۇرعان وسى ءىستى قولعا الىپ جاتىرمىز. فەرمەرلەرىمىز تەك ءونىم ءوندىرۋدىڭ جاڭاشا ادىستەرىن مەڭگەرىپ قانا قويماي, اگروبيزنەس پەن وزىق تەحنولوگيانى باسقارۋدى دا ۇيرەنۋى كەرەك. ناتيجە بار. «شەلەك فەرمەرلەرى» جوباسى سونىڭ دالەلى, – دەدى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتار قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى باقىتگۇل ەلشىباەۆا.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى