تاۋەلسىزدىك شەجىرەسى

«ەگەمەن قازاقستان». 2000 جىل. سەنبى, 16 جەلتوقسان.

حالىقتىڭ رۋحاني-مادەني دامۋى – قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋدىڭ نەگىزى وسىدان 11 جىل بۇرىنعى, ياعني 2010 جىل­عى 16 جەلتوقسانداعى «ەگەمەن قازاقستان» گا­زەتىنىڭ مەرەكەلىك ءنومىرى وسىنداي تاقى­رى­پ­پەن اشىلعان. مۇندا ەلباسى نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ قازاقستان حالىقتارى اسسام­بلەيا­سىنىڭ ءVىى سەسسياسىندا سويلەگەن ءسوزى بەرىلگەن. «مەن قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىسىنىڭ ىرگەسىنە مادەني تاقىلەتتەستىكتى ۇلتىنىڭ نەگىزىندە ەمەس, ازاماتتىعىنىڭ نەگىزىندە قالىپتاستىرۋ ءپرينتسيپى قا­لان­عانىن بۇدان بۇرىن دا ايتقان ەدىم. مىنە, ناق وسى جاع­دايات ءبىزدى بەرەكەسىزدىك پەن بەت جىرتىسۋدان ساق­تا­دى, مىنە, ناق وسى پرينتسيپ جاڭا, ءححى عاسىر مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ, ۇلتتىق مادەنيەتتەر ىقپالداستىعىن اسا ءبىر كۇردەلى دە نازىك سالاسىندا الدىمىزعا قويىپ وتىرعان تالاپتارعا بارىنشا ساي كەلەدى», دەپتى پرەزيدەنت ءوز بايانداماسىندا. مۇنان كەيىن ءبىرتۇتاس مادەني ورتاقتاستىقتى قالاي قۇرۋ, قانداي نەگىزدەردە قۇرۋ كەرەك دەگەن ماسەلە بوي كورسەتەتىندىگىن ايتا كەلە, «ءال­بەتتە, مۇنىڭ دايىن ءۋاسپىسى جوق جانە بولمايدى دا, دەگەنمەن مۇنداي قۇرىلىس ءۇشىن بەرىك وبەكتيۆتىك نەگىزدەر بار. اڭگىمە ءتورت نەگىز تۋرالى بولىپ وتىر» دەيدى دە, سول نەگىزدەرگە توقتالادى. وسى رەتتە قازاقستاننىڭ جانە تۇتاس ەۋرازيانىڭ اۋماعىندا جۇرتتاردىڭ قاتار ءومىر ءسۇرۋىنىڭ ەجەلگى بەرىك مادەني ءداستۇرى بار ەكەندىگىنە, ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ قازاقستاننىڭ جاعدايىندا مادە­نيەت­تەردىڭ ۇندەسۋى, سونىمەن بىرگە دىندەردىڭ ۇندەسۋى قاجەتتىگىنە, ۇشىنشىدەن, اشىق قوعام ورناتۋ ماسە­لە­سى­نە, تورتىنشىدەن, قازاقستان حالىقتارىنىڭ مادەني ور­تاق­تاستىعى دەموكراتيالىق نەگىزدە عانا, ءارى مادە­نيەت­تەر مەن حالىقتار اراسىندا جاتسىنباۋشىلىق بولعان جاعدايدا عانا قالىپتاسا الاتىندىعىنا توقتالعان. ەلباسى بايانداماسىندا قازاقستان حالىقتارى اس­سام­بلەياسىنىڭ ءرولى تۋرالى جەكە تاراۋ ارناپتى. وسى رەتتە كەلەسى 2001 جىلى ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزگە 10 جىل تولاتىندىعىن اتاپ كورسەتە وتىرىپ, «بەيبىتشىلىك پەن دوستىقتىڭ ون جىلى» – كەلەسى جىلدىڭ ۇرانى, مىنە وسى بولۋعا ءتيىس» دەيدى. اسسامبلەيانىڭ ۇلتارالىق قا­تى­ناستاردى ساياسيلاندىرىپ جىبەرمەۋدە شەشۋشى ءرول ات­قارۋى قاجەتتىگىنە, سونىمەن قاتار اسسامبلەيانىڭ ءوزى­نىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋدىڭ دە قاجەتتىگىنە توقتالىپ وتكەن. «تورتىنشىدەن, قازاقستان مۇحيتتاعى ارال ەمەس, الەمنىڭ ەڭ ءبىر كۇردەلى ايماعىنىڭ كىندىگىندە جاتقان ەل. ءدىني ەكسترەميزم مەن حالىقارالىق تەرروريزمنىڭ ايماققا ءتوندىرىپ وتىرعان قاتەرىنىڭ كۇشەيە تۇسكەنى ايقىن بىلىنە باستادى» دەيدى. وسىعان وراي اسسامبلەيا جانىنان ءدىنباسىلارىنىڭ كەڭەسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىن ويلاستىرۋدىڭ ارتىقتىعى جوق ەكەندىگىن ايتادى. ءسوزىنىڭ سوڭىندا بولاشاقتىڭ ىرگەسى بۇگىن, بەلگىلى ءبىر دارەجەدە وسىندا وتىرعان ءوزىمىزدىڭ اقىل-ويىمىزبەن, قايرات-جىگەرىمىزبەن قالاناتىندىعىن ايتا كەلە, «وتكەن عاسىرداعى يتاليان ساياساتشىسى كاۆۋردىڭ سوزدەرىن وزىمىزگە بەيىمدەي ايتىپ, «ءبىز قازاقستاندى سومدادىق, ەندى قازاقستاندىقتاردى سومدايىقشى» دەپتى.  

مادەنيەت پەن عىلىمى دامىعان ەلدى دۇنيە ءجۇزى مويىندايدى

پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ ساياسي جانە ونەر قايراتكەرلەرىنە مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىردى گازەت ءتىلشىسى الما مۇحامەدجانوۆانىڭ وسىنداي تاقىرىپپەن بەرىلگەن بۇل حابارىندا رەسپۋبليكا­مىز­دىڭ بىرقاتار ساياسي جانە ونەر قايراتكەرلەرى ەلبا­سى­نىڭ قولىنان مەملەكەتتىك ناگرادالار العاندىعى تۋرالى ايتىلادى. وندا بىلاي دەلىنگەن: «مادەنيەتكە قولداۋ كورسەتۋ ەلىمىزدە الداعى جىلى دا جالعاسىن تاپپاق. مادەنيەتكە قولداۋ كورسەتۋ دەپ جاريالانعان بيىلعى جىلى بۇل ماقساتقا 14 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ 8,6 ميللياردى بيۋدجەت ەسەبىنەن بەرىلىپتى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الداعى ۋاقىتتا بۇل قارجى كولەمى ءوسۋى كەرەكتىگىن ايتتى. – سەبەبى, – دەدى پرەزيدەنت, – ونەرى, عىلىمى دامىپ, ءوز قىزمەتتەرىمەن بۇكىل الەمگە وتانىن, ءوز ۇلتىن ناسيحاتتايتىن دارىندار ءوسىپ جاتسا, ونداي مەملەكەتتى الەم مويىندايدى. بيىل رەسپۋبليكادا ءتورت جاڭا تەاتر اشىلعانىن, كوپتەگەن مادەنيەت مەكەمەلەرىنىڭ قايتا جوندەۋدەن وتكىزىلگەنىن اڭگىمەلەي كەلە, ەلباسى استاناداعى اشىلعان وپەرا جانە بالەت تەاترىن الەمدىك ماڭىزى بار وقيعا دەپ اتاپ كورسەتتى. پرەزيدەنت «وتان» وردەنىن رەسپۋبليكا حالىق ءارتىسى يۋري پومەرانتسەۆكە, ءىى دارەجەلى «بارىس» وردەنىن قازاقستاننىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەرىك اسانباەۆقا, تاعى دا باسقالارعا مەملەكەتتىك ناگرادالاردى تاپسىرىپ تۇرىپ, ونەر قايراتكەرلەرىنە ۇلكەن تابىس, قاجىماس قايرات تىلەدى» دەلىنگەن بۇل حاباردا.   دۇرىس تاڭدالعان ۇلتتىق ساياسات «پرەزيدەنت پوشتاسىنان» ايدارىمەن بەرىلگەن بۇل حاباردا ماسكەۋ جانە بۇكىل رەسەي پاتريارحى الەكسيدىڭ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىنىڭ بەس جىلدىعىنا وراي قۇتتىقتاۋ جولداعانى ايتىلادى. ول بىلاي دەپ باستالىپتى: «ءسىزدىڭ ەركىڭىزبەن سان الۋان ۇلتتار مەن ءدىن­دەر­دىڭ وكىلدەرىنەن قۇرالعان اسسامبلەيا قوعامدى بىرىكتىرىپ, ءسىزدىڭ ەلىڭىزدى مەكەندەگەن كوپ­تەگەن حالىق­تاردىڭ ارا­سىندا ازامات­تىق تىنىشتىق پەن قو­عام­دىق كەلىسىمنىڭ ساقتا­لۋىنا نەگىز قالاپ كەلەدى, – دەلىنگەن ول حاتتا. ورىستىڭ پراۆوسلاۆيا­لىق شىركەۋىنىڭ جوعارى وكىلى رەتىندە مەنى قا­زاقستاندا تۇراتىن ءدىن­باسىلار مەن پراۆو­سلا­ۆيا­لىق دىنگە سەنىمدەگىلەرگە مەملەكەتتىك بيلىك پەن ءسىزدىڭ, مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تاراپىنان ولار­دىڭ جانە باسقا ءداستۇرلى دىندەردىڭ وكىلدەرى ارا­سىنداعى قالىپتاسىپ وتىرعان سىندارلى, ساياسي تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق كەلىسىمدى ورنىقتىراتىن قادامدارىنا دەگەن ىزگى كوزقاراس قاتتى قۋانتادى». الەكسي پاتريارح قازاقستان باسشىسىنا رۋحاني كۇش-جىگەر, شىدامدىلىق پەن تابىستار تىلەگەن. سونداي-اق رەسەيدىڭ «نەزاۆيسيمايا گازەتاسىنىڭ» باس رەداكتورى ۆيتالي ترەتياكوۆ تا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا حات جولداپ,  وندا: «ءسىزدى باسقالاردا جوق كوپ ۇلتتى جينالىس – قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسىنىڭ 5 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاۋعا رۇقسات ەتىڭىز» دەپ ءسوز باستاپ, بۇرىنعى كەڭەستەر وداعى اۋماعىندا تولاسسىز جالعاسىپ كەلە جاتقان كيكىلجىڭدەر جاعدايىندا وسىنداي كەڭەس ورگاننىڭ قۇرىلۋىنىڭ زاڭدى قۇبىلىس ەكەندىگىن ايتىپتى. ۆ.ترەتياكوۆتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان حالىقتارىنىڭ اسسامبلەياسى رەسپۋبليكاداعى بەيبىت ءومىر مەن دوستىقتى ورنىقتىراتىن ماڭىزدى تەتىك رەتىندە بەرىك ورنىعىپ, شەكارالاس ايماقتارداعى جاعدايعا دا يگى ىقپال ەتۋدە.   ادامزات كۇنتىزبەسى گازەتتىڭ بۇل نومىرىندە بەلگىلى جۋرناليست, مادەنيەت­تا­نۋشى عالىم ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ ازىرلەگەن «ادامزات كۇنتىزبەسى» كىتابىنان ءۇزىندى بەرىلىپ, بۇل ۇزىندىدە 21, 22, 23 جەلتوقسان كۇندەرى ادامزات تاريحىندا قانداي ءىرى وقي­عالاردىڭ بولعاندىعى تۋرالى ايتىلادى. 21 جەل­توق­سان كۇنى مىنانداي وقيعالار بولعان ەكەن. 1237 جىلدىڭ وسى كۇنى باتۋ حاننىڭ اسكەرى ريازان قا­لا­سىن باسىپ الادى. 1375 جىلدىڭ وسى كۇنى فلو­رەنتسيا تۇبىندەگى چەرتالدو دەگەن جەردە قايتا ورلەۋ ءداۋى­رىنىڭ ۇلى قالامگەرى دجوۆانني بوككاچچو قايتىس بولا­دى. بوككاچچونىڭ ەڭ تانىمال تۋىندىسى – 100 نوۆەللانىڭ باسىن بىرىكتىرگەن «دەكامەرون». وندا 1348 جىلى فلو­رەن­تسيانى جايلاپ العان وبا اۋرۋى كەزىندە قالانىڭ سىر­تىن­داعى ۆيللادا باس قوسقان ون قىز-جىگىتتىڭ 10 كۇن بويى قىزىققا باتىپ, كۇن سايىن ارقايسىسى ءبىر-ءبىر حيكايا شەرتۋى بايان ەتىلەدى. «دەكامە­رون­نىڭ» گرەكشە ماعىناسى «ون كۇن» دەگەن ءسوز. 1401 جىلى وسى كۇنى فلو­رەنتسيالىق اسا كورنەكتى سۋرەتشى مازاچچو (شىن اتى-ءجونى – توممازو دي دجوۆانني دي سيمونە گۆيدي) دۇنيەگە كەلدى. نەبارى 27 جىلدىق ومىرىندە قاي­تا ورلەۋ ءداۋىرىنىڭ ونەرىن نەگىزدەگەن الىپتاردىڭ قاتا­رى­نا قوسىلىپ ۇلگەرگەن تالانت يەسى. 1879 جىلى وسى كۇنى حح عاسىردىڭ اسا كورنەكتى قايرات­كەرى يوسيف ۆيسساريونوۆيچ ستالين (دجۋگاشۆيلي) دۇنيەگە كەلدى. ءستاليننىڭ بيلىك باسىن­داعى قىزمەتى جايىندا جەتكىلىكتى جازىلعان. تىكەلەي قازاق حالقىنىڭ تۇرعىسىنان قارا­عاندا دا 1932-33 جىلدارداعى ادام ايتقىسىز اشتىقتىڭ ءوزى ۇلت­تىڭ تاعدىرى ءۇشىن ناعىز اپات بولدى. سونىمەن قاتار, الەمدەگى ەڭ بەدەلدى ساياساتكەر­لەر­دىڭ ءبىرى ۋينستون چەرچيلدىڭ: «ستالين روسسيانى سوقاسىن ءسۇي­رەتكەن ەل كۇيىندە قابىل الىپ, اتوم بومباسى بار ەل بيىگىنە جەت­كىزىپ كەتتى», دەگەنىن دە ەسكەرگەن ءجون. 1898 جىلى وسى كۇنى ەرلى-زاي­ىپتى اتاقتى عالىمدار پەر مەن ماريا كيۋريلەر ءراديدى اشتى. 1905 جىلى وسى كۇنى جاپونيا كورەيانى ءوزىنىڭ پروتەك­توراتى دەپ جاريالادى. 1913 جىلى وسى كۇنى «نيۋ-يورك ۋورلد» گازەتىنىڭ جەتەكشىلىك سانىندا العاش رەت ءسوزجۇم­باق (كروسسۆورد) جاريالاندى. 1921 جىلى وسى كۇنى سوۆەتتىك روسسيا مەن تۇركيا ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويدى. عاسىرلار بويى قىر­قىسىپ كەلگەن ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسىنداعى بەتبۇرىس كەزەڭ باستالدى. 1925 جىلى وسى كۇنى ءماس­كەۋدە سەرگەي ەيزەنشتەيننىڭ «پوتەمكين» بروندى كەمەسى» ءفيلمىنىڭ پرەمەراسى بولىپ ءوتتى. الەمنىڭ ەڭ تالعامپاز سىنشىلارى قاتىسقان تالاي ساۋالدامادا «ءبىر زاماننىڭ, بارشا حالىقتاردىڭ ەڭ تاڭداۋلى ءفيلمى» اتانعان تۋىندى. 1991 جىلى الماتىدا بۇ­رىنعى 11 سوۆەتتىك رەسپۋبلي­كا­لارى (بالتىق بويى رەسپۋب­ليكالارى مەن گرۋزيادان باسقا­لارى) باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. سوۆەتتىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكالار وداعى ءوز ءومىرىن توقتاتقانى رەسمي قۇجاتتالدى. تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى دۇنيەگە كەلدى.

 ۇلتتىق رۋحتى ۇلىقتاۋشىلار

ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوك­تو­رى, پروفەسسور ەرلان ارىننىڭ بۇل ماقالاسى ۇلتىمىزدىڭ ماقتا­نى­شىنا اينالعان «دوس-مۇقاسان» انسامبلىنە ارنالىپتى. ول بىلاي دەپ باستالىپتى: «ەرتەرەكتە ەلگە اتاق-داڭقى جايىلعان «دوس-مۇ­قا­سان» مۋزىكالىق ءانسامبلىنىڭ وسى كۇنگە دەيىن قالىڭ قاۋىمعا كە­ڭىنەن تانىمالدىعىنىڭ سىرى جونىندە ءسوز ساباق­تا­عاندا, سول ءبىر كەزەڭدەگى الەۋ­مەتتىك-ساياسي جاعداي تۋرالى ايتپاي كەتۋگە بول­مايدى. كەڭەستىك زامان دۇرىلدەپ تۇرعان ۋاقىتتا مۇنداي سازگەرلىك ۇجىمدار قىپ-قىسقا عانا تۇردە ۆاا دەپ اتالۋشى ەدى, ياعني بۇل ۆوكالدىق-اسپاپتىق انسامبل دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەدى. ولار بارلىق ءتاۋىر دەگەن مادەنيەت ۇيلەرىندە, فيلارمونيالار مەن جوعا­رى وقۋ ورىندارىندا جۇ­مىس ىستەدى. «مادەنيەتتى دەمالۋ» دەپ اتالعان بوس ۋاقىتتى كوڭىلدى ءوت­كى­زۋدىڭ كوركى دە, ماقتانىشى مەن ءمىن­دەتتى اتريبۋتى دا سولار ەدى. ۆاا دەگەندەرىڭىز جاۋىننان كەيىنگى كوكتەي وتە كوپ بولاتىن, بۇلارسىز جاستار ءبيى, ستۋدەنتتەر مەن كومسومول فەستيۆالدارى جانە جيىندارى وتكەن ەمەس, ولاردىڭ مۋزىكاسى ەكپىندى قۇرىلىس بريگادالارىندا دا ەرەكشە ەستىلىپ جاتقان-دى. ال سونشاما كىلەڭ سايدىڭ تاسىنداي ىعاي مەن سىعايدىڭ اراسىنان توپ جارىپ سۋىرىلىپ شىعىپ, كاسىپقوي ۆو­كال­دىق-اسپاپتىق انسامبلدەردىڭ ءبۇ­كىل­وداقتىق كونكۋرسىنىڭ لاۋرەاتى اتاعىن جەڭىپ الۋ, ارينە, وڭاي شارۋا ەمەس». ەرلان ارىن مىنە, وسىلاي دەي كەلە قازاق توپىراعىندا العاش پايدا بولعان ەسترادالىق ۇيىمنىڭ وسىنداي كەدەرگىلەردىڭ بارىنەن ءوتىپ, ولاردى ەڭسەرىپ بارىپ, كەڭ دۇنيەگە تانىلعاندىعىن ايتادى. «توتالي­تار­لىق تۇمىلدىرىق پەن قىسىم ۇلتتىق رۋحتى تۇنشىقتىرىپ, ءتىل مەن جاقتى قارىستىرىپ تۇرعان كوممۋنيستىك يدەولوگيا داۋىرىندە «دوس-مۇقاسان» ءانسامبلىنىڭ دۇنيەگە كەلۋى قازاق رۋحانياتىنا جاڭا سەرپىلىس, قانات بىتىرگەن اقيقات» دەي كەلە «دوس-مۇقاسان» ۇجىمىنىڭ بىزگە بەرگەن ۇلى تاعىلىمى – ۇلتتىق سانا مەن رۋحقا قىزمەت ەتكەندىگى ەكەندىگىن ايتادى. «وسى ورايدا «دوس-مۇقاسان» ءانسامبلىن تەك قانا تاماشا ونەرپازدىق ۇجىم دەۋ ازدىق ەتەدى. دۇرىسىندا ونى توقىراۋ توزا­ڭى­نان توتتانعان ءتوتاليتاريزمنىڭ تاس قابىرعاسىن العاش رەت «سولقىلداتا سوققان» دارا داۋىس قۇبىلنامالىق قۇبىلىس ساناۋ لايىق» دەيدى. 1986 جىلى قىزىل يمپەريا قىسىمىنا قارسىلىق ءبىلدىرىپ, اشىق تۇردە الاڭ­دارعا شىققان جەلتوق­سان­دىق­تار «دوس-مۇقاسان» ءانسامبلىنىڭ وتان­شىلدىق ونەگەسىنىڭ رۋحىن جان جۇرەگىنە ءسىڭىرىپ وسكەن جاپ-جاس بال­عىندار ەكەندىگىن ەسكە الادى. الۋان ءتۇرلى حالىق اۋەندەرىنە جاڭاشا سيپات بەرىپ, ءوڭ ءبىتىرىپ, «اۋىلىڭ سەنىڭ ىرگەلى», «قۇداشا», «جايدارمان» سەكىلدى حالىق اندەرىندەگى ۇلتتىق كولوريتتى جاڭا ارناعا تۇسىرگەندىكتە­رى­نە ەرەكشە ءسۇيسىنىس بىلدىرەدى. «سول ۋاقىتتا دوسمۇقاساندىقتار جاپ-جاس جىگىتتەر ەدى. قازىر ءبارى دە اعا ۇر­پاققا اينالدى. الايدا, ونەر قار­تايمايدى. ويتكەنى, ونەر سونىڭ ءىشىن­دە, ءان ونەرى – حالىقتىڭ جاي­نا­عان جانى, قايناعان قانى, ياعني ۇلت­تىق رۋح تىنىسى» دەي كەلە, قازاق قو­عامىنا «دوس-مۇقاساننىڭ» تيگىزگەن اسەرى «ءبيتلزدىڭ» الەم مادە­نيە­تىنە تيگىزگەن اسەرىنەن ەشبىر كەم ەمەس ەكەندىگىن اتاپ كورسەتىپتى.   بالاعا جاساعان جاقسىلىق ونىڭ قارىمى ەسەلەپ قايتادى گازەت تىلشىلەرى سۇلەيمەن مامەت, جول­داسبەك شوپەعۇل, ورىنباي بالمۇرات (سۋرەتتەر) ازىرلەگەن بۇل رەپورتاجدا اتى­راۋ قالاسىندا ەكى كۇن بويى ءان جانرى مەن كوركەمسوز وقۋدان «مەنىڭ وتانىم – تاۋەلسىز قازاقستان» دەگەن تا­قىرىپتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ءبىرىنشى وبلىستىق ونەر بايقاۋى وتكەندىگى تۋرالى ايتىلادى.  وعان باستاماشى بولىپ, دەمەۋشىلىك كورسەتكەن كاتەY حالىق­ارا­لىق قوعامدىق قورى مەن «ماتين» فير­ماسى ەكەن. ال نەگىزگى ۇيىمداس­تى­رۋشىسى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى بولعان. ساراپشىلار قاتارىندا شامعون قا­جى­عاليەۆ, ءازيدوللا ەسقاليەۆ, ساۋلە جانپەيىسوۆا, اسقار قارەسوۆ, ءتۇبى ءبىر تۇرىك اعايىنداردان ءۇنال وزتۇرىك حاسان سەكىلدى ازاماتتار بولىپتى. «نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى كىشى ونەر اكادەمياسىنىڭ 4 سىنىپ وقۋشىسى ولجاس ەلامانوۆ نۇراعاسىنىڭ «ءوز ەلىم» اتتى انىمەن بايقاۋدى اشقاندا ونىڭ تازا ءۇنى تىڭداۋشىلاردى ءدان ريزا ەتتى. بۇدان كەيىن بۇكىل وبلىس اۋدان­دارىنان جينالعان وقۋشىلار بىرىنەن كەيىن ءبىرى ءان اۋەلەتىپ, مانەرىنە كەلتىرە ولەڭ وقىدى. ولاردىڭ قاي قايسىسى دا ونەر قۇدىرەتىنە جەڭىل-جەلپى قاراماي­تى­نى, ءار ءسوزدى تۇسپالمەن ەمەس, ءتۇسىنىپ اي­تا­تىنى اڭعارىلدى. اسىرەسە, تۋما تالانت جۇبان مولداعاليەۆتىڭ «مەن – قا­زاقپىن» اتتى پوەماسىنان ءۇزىندى وقىعان باۋىرجان ساپاروۆتىڭ ەكپىندى ءۇنى, ەرەكشە داۋىس ىرعاعى ونىڭ بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرگەندەي» دەيدى تىلشىلەر. بايقاۋدىڭ باس جۇلدەسىن ءان ايتۋدان انار قۇرمانعاليەۆا, كوركەمسوز وقۋ­دان باۋىرجان ساپاروۆ جەڭىپ الىپ­تى. ب.تۇرمانوۆا, ا.جانجىگىتوۆ, ءا.قارابالين, ش.­بەر­­ما­عام­بە­توۆا, و.مۇقى­شەۆا, س.عا­زي­زوۆ, ت.اي­ما­قوۆ, گ.بوقاەۆا, د.تۇمەنباەۆا سەكىلدى وقۋشىلار دا جۇلدەلى ورىندارعا يە بو­لىپتى.

بەتتى ازىرلەگەن  سۇڭعات ءالىپباي.