ب.ساعىنتاەۆ جاڭاوزەن اكتيۆىمەن ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى

.

كوللەدج ديرەكتورى ت. بولاتباەۆا زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس 13 ماماندىق بويىنشا جوعارى بىلىكتى ماماندار مەن جۇمىسشى كادرلاردى دايارلاۋ تۋرالى ايتىپ بەردى. بۇگىنگى تاڭدا وقۋ ورنىندا 800-دەن استام ادام ءبىلىم الۋدا. مۇندا پرەمەر-مينيستر وقۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ, تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ساباقتاردى وتكىزۋگە ارنالعان وقۋ اۋديتوريالارىن جابدىقتاۋ جاعدايىمەن تانىستى.

پرەمەر-مينيسترگە «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ بارىسى تۋرالى, اتاپ ايتقاندا «ە-كوللەدج» جانە «Mektep.edu.kz» اقپاراتتىق جۇيەلەرىن ەنگىزۋ تۋرالى باياندالدى.

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا, جالپى ەلدەگى سەكىلدى, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپتەر 100% ينتەرنەتكە قوسىلعان, 95% — كەڭ جولاقتى ينتەرنەت. بارلىق مەكتەپتەردە Mektep.edu.kz, «مەكتەپكە قابىلداۋ جانە تىركەۋ», «ە-كوللەدج» اقپاراتتىق جۇيەلەرى جانە باعدارلامالاۋ بويىنشا سايكەستەندىرىلگەن وقۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلۋدە.

ءوڭىر اكتيۆىمەن جانە جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن, جاڭاوزەندە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ارنايى جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بارىسى, تسيفرلاندىرۋ جانە قالا ينفراقۇرىلىمىن ودان ءارى دامىتۋ كەلەشەگى تالقىلاندى.

جۇمىسپەن قامتۋ, ءمامس جۇيەسىن ەنگىزۋ, كاسىبي وقىتۋ جانە جاستاردى ەڭبەكپەن قامتۋ, سونداي-اق شوب قولداۋ كورسەتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. بۇل ورايدا پرەزيدەنت 24 مامىردا قول قويعان كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ تۋرالى زاڭ ەرەكشە مانگە يە.

زاڭعا سايكەس مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ جۇيەسى تۇجىرىمدامالىق تۇردە وزگەرەدى. الدىن الا باقىلاۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلۋدە, باقىلاۋدىڭ 20 سالاسى شەكتەلۋدە جانە باقىلاۋ فۋنكتسيالارى جانە ەسەپتەردى بەرۋمەن بايلانىستى اقپاراتتىق قۇرالداردىڭ سانى 30%-كە ازايادى.

جاڭاوزەن اكىمى ءا. داۋىلباەۆ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جانە الداعى جوسپارلار تۋرالى باياندادى. 2012–2020 جىلدارعا ارنالعان قالانى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى اياسىندا 116 ءىس-شارانىڭ 53-ءى ورىندالدى. جوسپاردىڭ قالعان تارماقتارى بويىنشا جۇمىستار ورىندالۋدا.

2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاڭاوزەن قالاسىنىڭ نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى تومەندەگىدەي: ونەركاسىپ ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 156 ملرد تەڭگەنى قۇرادى (2016 ج. — 120,3 ملن تەڭگە). ناقتى كولەم يندەكسى — 117,4%. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 30 ملرد تەڭگەنى قۇرادى جانە وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 39,1% ءوستى (2016ج. — 21 ملرد تەڭگە). وبلىستىڭ ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى وسى جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا 3,5% (59,9 ملرد تەڭگە), نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار — 7% (9,2 ملرد تەڭگە), قۇرىلىس جۇمىستارى — 6,8% (2,6 ملرد تگ), اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جالپى ءونىمى — 5,7% (166,9 ملن تەڭگە), بولشەك ساۋدا اينالىمى — 4,2% (1,9 ملرد تگ) قۇرادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ا. جۇماعۇلوۆ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بارىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. قازىرگى تاڭدا قالادا 8113 شوب سۋبەكتىسى تىركەلگەن, وندا 21 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندار توبىنداعى شوب ۇلەسى 30% قۇرايدى. جىل باسىنان بەرى 4424 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان, بۇل وتكەن جىلعىدان 521 ارتىق.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ ءوزىنىڭ بايانداماسىندا ءبىلىم سالاسىن دامىتۋ جانە گرانتتاردى ۇلعايتۋ جانە ستۋدەنتتەردى جاتاقحانالارمەن قامتۋ ارقىلى ءبىلىم الۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا بايلانىستى «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ىسكە اسىرۋ مەحانيزمدەرى ماسەلەلەرىن قوزعادى.

وبلىستا جاتاقحانالارعا دەگەن جالپى سۇرانىس 2600 ورىندى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە جوو-لار —  1000, كوللەدجدەر — 1600. ستۋدەنتتەردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جالپى اۋماعى 3,56 گا بولاتىن 5 جەر تەلىمى ءبولىندى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ن. التاەۆ ءوز كەزەگىندە ەڭبەك رەسۋرستارى اعىمى, وبلىستىڭ جۇمىسپەن قامتۋ ونىمدىلىگى بويىنشا مىندەتتەرى, جاڭا ەكونوميكا ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ مەن ەڭبەككە جۇمىلۋ بويىنشا جول كارتاسىن باعالاۋ تۋرالى باياندادى.

2001 ج. باستاپ جۇمىس كۇشىنىڭ سانى ەكى ەسەگە, 146-دان 292 مىڭ ادامعا دەيىن ارتقان. جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى ارتتى: 131-دەن 277 مىڭ ادامعا دەيىن. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ۇلەسى 24-تەن 6% دەيىن ازايدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى ەڭبەك كۇشى ارتىعىمەن شوعىرلانعان ايماقتاردىڭ ءبىرى, وڭىردەن ەڭبەك كۇشىنىڭ تاپشىلىعى بار اۋداندارعا قونىس اۋدارتۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. قوسىمشا 2328 وتباسىنى (9,4 مىڭ ادامدى) كوشىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

تالقىلاۋ بارىسىندا قالا جۇرتشىلىعى مەن بيزنەس وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. ورتالىق قالالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى م. سارىەۆ, قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ك. بەكماعانبەتوۆ, كاسىپكەرلەر ك. جالىمبەتوۆ پەن ي. قالدامانوۆ, جاڭاوزەن قالالىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى س. مىڭباي, قالانىڭ قۇرمەتتى ازاماتى س. وتەۋلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مەن اۋلى شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, كاسىپكەرلىكتى كەڭەيتۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەردى كوتەردى.

سونىمەن قاتار, مونوقالامەن تانىسۋ بارىسىندا پرەمەر-مينيستر №3 جاڭا قالالىق اۋرۋحاناعا باردى, وندا مەكەمەنىڭ تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋىمەن تانىسىپ, قابىلداۋ بولمەلەرىن كوردى, ەمدەلۋشىلەرمەن جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن اڭگىمەلەستى.

جۇمىس ساپارى ءارى قاراي وبلىس ورتالىعى — اقتاۋ قالاسىندا جالعاسادى.