ايەلدەر كاسىپكەرلىگى جەدەل دامىپ كەلەدى

«ەلباسى ن.نازارباەۆ قازاق­ستاندىق وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جانە ولاردىڭ باسپانالى بولۋىنا باسا نازار اۋدارادى. وسى ورايدا پرەزيدەنتتىڭ «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىن بەكىتۋى وسى ماڭىزدى ماسەلەدە كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ باسپانالى بولۋىنا دەگەن قامقورلىعى­نىڭ كورىنىسى. باعدارلاما قاتار­­داعى قازاقستان­دىق وتباسىلاردىڭ تۇر­عىن ۇيگە قولجەتىمدىلىگىن ارت­تى­رادى. سونىمەن قاتار مەم­لە­كەت باس­شىسىنىڭ تاپسىرماسى بو­­يىنشا 2017 جىلدان باستاپ «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى جۇزە­گە اسىرىلۋدا.

ونىڭ باستى وپە­راتورلارىنىڭ ءبىرى – قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بو­يىنشا جىل سايىن 10 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋگە مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. وسى ورايدا بۇل باع­دارلامالارعا ايەلدەردىڭ قاتىسۋى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ەرەكشە نازارىنا الىنادى», دەدى وتىرىستى اشقان گ.ابدىقالىقوۆا. مەملەكەتتىك حاتشى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ يپوتەكاعا قول­جەتىمدىلىك, جالعا بەرىلەتىن جانە كوممەرتسيالىق تۇرعىن ۇيلەر سالۋ, ۇلەستىك قۇرىلىس ماسەلەلەرىن شەشۋ ماسەلەسىنە باعىتتالىپ وتىر­­عانىنا كەڭىنەن توقتالدى.

وتىرىس بارىسىندا «دامۋ» كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ قورىنىڭ وكىلى اباي سارقۇلوۆ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇح­باتىندا ەل ەكونوميكاسىنداعى ورنى ەرەكشە ايەلدەر كاسىپكەرلىگى جەدەل دامۋ ۇستىندە ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل – ازيا دامۋ بانكى, ەقدب سەكىلدى حالىقارالىق ينستيتۋتتاردىڭ ماقساتتى تۇردە ايەلدەر كاسىبىن دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋىنىڭ ناتيجەسى. 2010 جىلدان باستاپ ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن شاعىن نەسيەمەن قامتۋ باعدارلاماسى بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن شارتتارمەن 1654 ادام جالپى سوماسى 14,3 ملرد تەڭگە مولشەرىندە نەسيە العان.

سونىمەن بىرگە «دامۋ» قورى دا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020», «ەڭبەك» باعدارلامالارى بويىنشا ايەلدەردى قولدايدى. وسى ورايدا ايتا كەتەر جايت, جىلدان-جىلعا كاسىپكەر ايەلدەر سانى ارتۋدا. «ولار كوبىنە كونديتەرلىك سالادا, نان جانە توقاش ءوندىرىسى سالاسىندا  كاسىپ اشادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا, سۇلۋلىق سالوندارى مەن تىگىن اتەلەسىن اشۋ بويىنشا دا جوبالار كوپ. ايەلدەر ءوزى اشقان كاسىپتەرىن وتە ساۋاتتى جانە ۇقىپتى, جاۋاپتى جۇرگىزەدى», دەدى ول.

بۇدان سوڭ ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلدىق جەرلەردەگى كاسىپ­كەر ايەل­دەردى قارجىلىق جانە قار­جىلىق ەمەس تەتىكتەر ارقىلى قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەسى تالقىلاندى. اۋىل شارۋاشى­لىعى ۆيتسە-ءمينيسترى رۇستەم قۇر­مانوۆ باعدارلاما ارقىلى اۋىل­دىق جەرلەردەگى كاسىپكەرلەر قار­جى­لان­دىرىلىپ جاتقانىن جەتكىز­دى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى بۇل باعدارلامانىڭ بيۋدجەتى 27 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, كاسىپكەرلەرگە 6,7 مىڭ نەسيە بەرىلسە, ونىڭ 2,3 مىڭىن كاسىپكەر ايەلدەر العان. ء«بىز ەكى باعىت بويىنشا قارجى­لان­دىرامىز, ياعني اۋىل شارۋا­شىلىعىنا قاتىستى جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىسى جوق بيزنەس بولىپ بولىنەدى.

اتاپ ايتقاندا, بيزنەستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىسى جوق بيزنەس تۇرلەرى بو­يىنشا نەسيە­لەر­دى نەگىزىنەن ايەل­دەر الادى. ارينە ولاردىڭ اۋىل­داعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتىپ جاتقاندىعى قۋانتادى. بۇل رەتتە شاشتاراز, تىگىن سالوندارى, ناۋبايحانالار اشىلۋدا», دەدى ول. سونداي-اق «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرگە «باستاۋ بيزنەس» جوباسى جۇزەگە اسۋدا. ول اۋىل­دىق جەرلەردەگى ءوز-ءوزىن ەڭبەك­پەن قامتۋشىلاردىڭ جانە جۇمىس­سىزداردىڭ ەكونوميكالىق بەل­س­ەندىلىگىن ارتتىرۋعا باعىت­تال­عان. جوبا بويىنشا 14 وبلىستان بارلىعى 15 مىڭ ادام وقىتىلسا, ونىڭ 41,5 پايىزدىق ۇلەسى ايەلدەر ەنشىسىندە ەكەن.

وتىرىس سوڭىندا مەملەكەتتىك حاتشى گ.ابدىقالىقوۆا مەملەكەتتىك ورگاندارعا بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.

ۆەنەرا تۇگەلباي,

«ەگەمەن قازاقستان»