تانىمال پەدياتور ە.كوماروۆسكي مەنينگيت تۋرالى جان جاقتى ءتۇسىندىردى

سونىڭ ءبىرى ۋكراينالىق بەلگىلى پەدياتر ەۆگەني كوماروۆسكي Instagram جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا جۇرگىزگەن تىكەلەي ەفيرىندە قازاقستاندىقتارعا مەنينگيت تۋرالى ءتۇسىندىرىپ بەردى.

پەدياتور ادامداردىڭ ءالى دە مەنينگيتتىڭ نە ەكەنىن تولىعىمەن تۇسىنبەيتىنىن  ايتتى. «مەنينگوكوكك ينفەكتسياسى ادام اعزاسىنا تۇسكەندە, ەشتەڭە بولمايتىنىن 100 پايىز سەنىممەن ايتا الامىن. ادام ونى جۇتقىنشاعىندا تاسىپ جۇرە بەرەدى. كوپشىلىگى مەنينگوكوككتىڭ جىلدام تاسىمالداۋشىسى بولا الادى. بۇل اۋرۋدىڭ قاۋپى - بالا دەرت جابىسقان كۇننەن باستاپ ءبىر تاۋلىككە جەتپەي ءولىپ كەتۋى مۇمكىن. بالا دەر ۋاقىتىندا اۋرۋحاناعا جەتكىزىلسە دە, زاماناۋي اۋرۋحانادا ەمدەلسە دە ءولىم قاۋپى 10 پايىزدان تومەن بولمايدى. ياعني اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ 10 پايىزى قايتكەن كۇندە دە ءولىم قۇشادى. مۇنىڭ ءوزىن وڭ كورسەتكىش دەۋگە بولادى, بىراق كوپ جاعدايدا اسقىنعان مەنينگوكوكك سەپسيسى جاعدايىندا 20 پايىزى ءولىپ كەتەدى», دەيدى پەدياتور.

 اتا-انالار بالالارىن ينفەكتسيادان ساقتاۋ ءۇشىن كوپ جاعدايدا ۆاكتسينا قولدانۋدا. ە.كوماروۆسكيدىڭ پىكىرىنشە, بۇل اۋرۋ كەزىندە ەكپە قابىلداۋ ەڭ ءتيىمدى جول ەمەس. «مەنينگوكوكك ينفەكتسياسىنان ەكپە الۋ - ەشقانداي دا ماسەلەنى شەشپەيدى. بۇل ۋاقىتشا جاعداي. ۆاكتسينا ارقىلى بالاڭىزدى ا جانە س مەنينگوكوككتان ساقتاساڭىز دا, ۆ توبىنداعى مەنينگوكوككتان ساقتاي المايسىز. ەلدىڭ بىردە-ءبىر تۇرعىنى مەنينگوكوككتىڭ بارلىق نۇقساسىنان ەكپەنى تابا المايدى. ونداي ەكپە جوق. ەكپە ماسەلەسىن ۋشىقتىرماۋدى ۇسىنامىن. ونىڭ ورنىنا الدىن الۋدىڭ دۇرىس ءارى پايدالى ادىستەرىن قولدانىڭىز», دەيدى دارىگەر.

 ۋكراينالىق ماماننىڭ ايتۋىنشا, ەكپە كوپ اداممەن بايلانىسقا تۇسپەگەن بالا كوپ ادام جۇرەتىن جەرگە بارا جاتقاندا عانا قاجەت بولۋى مۇمكىن. «ماسەلەن, بالاڭىز مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە سىنىپتا 10-15 بالا بولدى دەلىك. جاسى 15-تە دەلىك جانە ول جازدا لاگەرگە باراتىن بولادى. سول جاقتا ول ءوزى سياقتى 500-دەي اداممەن بايلانىسقا تۇسەدى. مۇنداي جاعدايدا ەكپە الۋ ورىندى», دەيدى ول.

 سونداي-اق پەدياتر انالارعا بالانى ەكپەسىز ءتيىمدى قورعاۋعا بولاتىن شارالار تۋرالى ايتتى. «ەكپەدەن باسقا دا ادىستەر تولىپ جاتىر. باستىسى - الدىن الۋ. بالانى سۋپەرماركەتتەرگە, تەاترلارعا اپارۋدىڭ قاجەتى جوق. جابىق ورىنداردا جينالىس وتكىزبەڭىزدەر. مەكتەپتە ادام كوپ قاتىساتىن جينالىس وتكىزگىڭىز كەلسە, ونى مەكتەپ اۋلاسىندا جاساڭىز. مىندەتتى تۇردە بولمەنى جەلدەتىپ, اۋاسىن تازارتىپ تۇرىڭىز.

نازاردا ۇستايتىن باستى جايت,  مەنينگوكوكك ينفەكتسياسى وتە كوپ بولعاندا, تىنىس الۋ جولدارىنىڭ شىرىشتى قابىعى قۇرعاعان جاعدايدا عانا جۇتقىنشاقتان قانعا وتەدى. اۋرۋ وتە جاقىن بايلانىس كەزىندە جۇعادى, بىراق ءبىر مەتردەن ارى ۇشپايدى. اۋرۋ قۇشاقتاسىپ, سۇيىسكەندە جۇعادى. اۋانى تازارتىپ, جەلدەتۋ – كەز  كەلگەن ەكپەدەن پايدالى. اسىرەسە, بالاباقشانىڭ جاتىن بولمەسىن جاقسىلاپ جەلدەتۋ كەرەك", دەيدى ول. ماماننىڭ ايتۋىنشا, مەنينگوكوكك جابىق ورىنداردا بولادى. ونى كوشەدە جۇقتىرۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان الدىن الۋ شاراسى رەتىندە بالالاردىڭ تازا اۋادا بولعانى جاقسى.

«تمد-داعى كەز كەلگەن ەلدىڭ ەرەجەسى بويىنشا, جاتىن بولمەدەگى اۋا دىمقىلدىعى 40-60 پايىزداي بولۋى, بالالار كۇنىنە ءتورت ساعاتتاي سەرۋەندەپ, جەكە گيگيەناسىن ءجىتى قاداعالاۋى قاجەت. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ شارالارىنىڭ باستى ءارى ماڭىزدى شارتى قولدى مۇقيات, تازالاپ جۋ. مەنينگوكوكك ينفەكتسياسى مەنينگيتتەن  بولەك قاراپايىم تۇماۋدى تۋدىرا الادى. سوندىقتان قولدى تازالاپ جۋ باكتەريالاردىڭ تارالۋىنا جول بەرمەيدى», دەيدى ە.كوماروۆسكي.

بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك جەلىدە بالالارعا مەنينگوكوككە قارسى انتيبيوتيكتەر بەرۋ تۋرالى اقپارات كەڭ تاراپ جاتىر. وسىعان وراي پەدياتور پروفيلاكتيكالىق انتيبيوتيكتەردى پايدالانۋدىڭ تيىمدىلىگى جوق ەكەنىن ايتتى. «ادام انتيبيوتيكتەردى 5 كۇن, 1 جىل قولدانۋى مۇمكىن. انتيبيوتيك ادام قولدانىپ جۇرگەن كەزدە عانا اعزانى قورعايدى. بىراق قولدانىپ بىتە سالىسىمەن, بالا باكتەريالاردى قايتا جۇقتىرۋى مۇمكىن. ال انتيبيوتيكتەردى جىلدار بويى ۇزبەي پايدالانۋ ءتيىمسىز. سەبەبى ونىڭ اللەرگيالىق سالدارى بولۋى مۇمكىن», دەيدى ول.        

باعدات ءاشىم,

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ 1 كۋرس ستۋدەنتى