قورداي وڭىرىندە, ياعني توعىز جولدىڭ تورابىندا ۇلكەن ءسۇلۋتور دەيتىن اۋىل بار. تاۋ باۋرايىندا سالقىن سامال تەربەتىپ تۇرعان اۋىلدىڭ ادامدارى دا نەگىزىنەن شارۋاشىلىقپەن اينالىسىپ, ءوڭىردىڭ گۇلدەنۋىنە, العا باسۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. قىسى قاتال, جازى قوڭىر سالقىن, اسپانىن بۇيرا بۇلتتار ءجيى «قوناقتايتىن» تاۋلى-قىراتتى ايماقتىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى وسى. ال اۋىلدىڭ باياندى بولاشاعى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ, تەر توگىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەگى ەلەۋگە تۇرارلىق.
ۇلكەن ءسۇلۋتور اۋىلى نەگىزىنەن اۋدان ورتالىعىنان اسا قاشىق بولماعانىمەن, وبلىس ورتالىعىنان ءۇش ءجۇز شاقىرىمنان استام شالعاي جەردە ورنالاسقان. وزىنە ءتان تەرەڭ تەبىرەنىستى تابيعاتى بار. كەيدە اۋىلدىڭ تاعدىرىن قالىپتاستىرۋدا, سونداعى احۋالدى جاقسى ساقتاۋدا ەرەكشە ەڭبەك ەتكەن ازاماتتار بولادى. ولار قاي سالانىڭ مامانى بولسا دا, قاشاندا سول اۋىلدىڭ اسقاقتاپ, ابىرويلى بولۋىنا تىلەكشى. دارىگەر عايني اقىلقوجاەۆا وتىز ءۇش جىل بويى ۇلكەن ءسۇلۋتور اۋىلىندا ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. كەڭەس زامانىندا بۇل اۋىلدا 40 ناۋقاسقا ارنالعان جاتىن ورنى بار اۋرۋحانا بولعان. 1985 جىلى الماتى قالاسىنداعى مەديتسينا ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ كەلگەن جاس مامان وسى اۋرۋحاناعا جۇمىسقا ورنالاسادى. كەيىپكەرىمىزدىڭ بالا كۇننەن بەرگى ارمانى وتاندىق مەديتسينا سالاسىندا قىزمەت ەتۋ بولعان ەكەن. مىنە, ول وتىز جىلدان استام ۋاقىت بويى تابان اۋدارماستان وسى اۋىلدا ەڭبەك ەتۋدە. بۇل كۇندە ۇلكەن ءسۇلۋتور اۋىلىندا 7 پاتسيەنتكە ارنالعان دارىگەرلىك امبۋلاتوريا جۇمىس ىستەيدى. قۇرامىنا ءسۇلۋتور, كوكتوبە جانە بەلاشوۆ ەلدى مەكەندەرى كىرەتىن ۇلكەن ءسۇلۋتور ايماعىندا 2 300 شاماسىندا حالىق تۇرادى. ەل بولعان سوڭ باس اۋىرىپ, بالتىر سىزدايتىن جاعدايلار بولادى عوي. سونداي كەزدە تۇرعىنداردىڭ جانىنا جالاۋ, كوڭىلىنە مەدەۋ بولىپ وتىرعان عايني اقىلقوجاەۆا گيپپوكرات انتىنا ادال جان ەكەنىن دالەلدەپ كەلەدى. جالعىز ءوزى ءبۇتىن ءبىر اۋىلدىڭ تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايىن قاداعالاپ, قولىنان كەلگەن كومەگىن بەرىپ وتىر.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدىقتار نەگىزىنەن دارىگەرلىك امبۋلاتورياعا قان قىسىمى دەرتىمەن ءجيى قايىرىلادى ەكەن. «ۇلكەن ءسۇلۋتور اۋىلىندا 2 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. سونىمەن قاتار مۇندا قىتايدان كوشىپ كەلگەن قانداستارىمىز دا بار. تۇرعىنداردىڭ جاعدايىنىڭ ءبارى ماعان بەلگىلى. ولار دا كومەك قاجەت كەزىندە كۇندىز بولسا دا, تۇندە بولسا دا ماعان حابارلاسادى. ءتىپتى اياعى اۋىر ايەلدەردىڭ جولدا بوسانىپ قالۋ جاعدايلارى دا كەزدەسەدى. ارينە, ادام ومىرىنە قاۋىپ تونگەن ساتتەرگە دە كۋا بولدىق. ونداي كەزدە قولىمنان كەلگەن العاشقى كومەكتى جاسايمىن. بالا كۇنىمنەن دارىگەر بولۋدى, ءىرى دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىقتارىندا جۇمىس ىستەۋدى ارماندادىم. وتىز جىلدان استام دارىگەرلىك تاجىريبەمدە تەك حالىقتىڭ العىسىن الىپ كەلەمىن», دەيدى كەيىپكەرىمىز.
اۋىلدا جەدەل جاردەم كولىگى بولماعانىمەن, سانيتارلىق كولىك بار. بۇل ارينە تاۋلىكتىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتىندا ناۋقاس تۇرعىنداردى ءتيىستى جەرگە جەتكىزۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. ال امبۋلاتورياعا قوسىمشا قىزمەتكەر قابىلداۋ ءۇشىن تۇرعىندار سانى جەتكىلىكسىز. سونداي-اق الىس اۋىل بولعاندىقتان دا جاس ماماندار مۇندا كەلىپ جۇمىس ىستەۋگە قۇلشىنىس تانىتپايدى.
عايني قاپاسبەكقىزى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىنا جاۋاپتى ەكەنىن كۇندەلىكتى جۇمىس بارىسىندا كورسەتىپ كەلە جاتقان مامان. كۇن سۋىتىپ, قىس مەزگىلى جاقىنداعاندا دارىگەرلىك امبۋلاتوريانى جىلىتۋ دا وسى ازاماتتىڭ مىندەتى بولىپ كەتكەن. ول دارىگەرلىك قىزمەتىمەن قاتار, كۇن سۋىتا باستاعاندا وتىن دايىنداۋ ماسەلەسىمەن دە اينالىسادى. سونىمەن قاتار تالاي ۋاقىتتان بەرى اتالعان دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىندا كومىر جاعىپ كۇنەلتكەن كۇندەرى بار. گيپپوكرات انتىنا ادال اق حالاتتى ابزال جان مۇنىڭ ءبارىن دە ءوزىنىڭ مىندەتى رەتىندە قالتقىسىز ورىندايدى. ول ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ دەنساۋلىعى, ۇلت ساۋلىعى تۇرادى. سوندىقتان دا تالاي جىلدان بەرى ەڭبەك دەمالىسىندا تولىق تىنىعىپ, دەمالىپ كورگەن ەمەس. تۇتاس ءبىر اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەسىنە جاۋاپتى عايني اقىلقوجاەۆا ءۇشىن بۇل ۇيرەنشىكتى جاعداي بولىپ كەتكەن. «ەڭبەك دەمالىسى تۇرماق, تاۋلىكتىڭ ءاربىر ساتىندە تىنىم بولمايدى. ەل ءىشى بولعان سوڭ ادامدار اۋىرىپ قالۋى مۇمكىن. سونداي-اق باسقا دا جاعدايلار بولادى. سول ءۇشىن دارىگەر بارلىق ۋاقىتتا كومەك كورسەتۋگە دايىن بولۋى كەرەك», دەيدى ول.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى,
قورداي اۋدانى,
ءسۇلۋتور اۋىلى