2018 جىلعى 24 مامىردا حالىقارالىق مەنەدجمەنتتى دامىتۋ ينستيتۋتىنىڭ (IMD, لوزاننا, شۆەيتساريا) جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن زەرتتەۋ ورتالىعى 2018 جىلعى الەمدىك باسەكەگە قابىلەتتىلىك رەيتينگىن جاريالادى.
IMD رەيتينگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك, ۇكىمەت تيىمدىلىگى, بيزنەس تيىمدىلىگى جانە ينفراقۇرىلىم سياقتى فاكتورلاردى باعالايتىن جان-جاقتى زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلادى. جىلنامادا 340 كورسەتكىش قامتىلىپ, ولاردىڭ 2/3 ستاتيستيكالىق دەرەكتەر نەگىزىندە, 1/3 – ساۋالناماعا سايكەس ەسەپتەلىنەدى.
2018 جىلعى زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى 38-ورىندى يەلەندى.
2018 جىلى رەيتينگكە الەمنىڭ 63 ەلى قاتىستى. بيىل رەيتينگتى اقش باستادى. ەڭ باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەر – بۇرىنعىسىنشا گونكونگ, سينگاپۋر, نيدەرلاند, شۆەيتساريا. تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا قازاقستان جوعارى ورىندا تۇر, رەسەي – 45-ورىندا, ال ۋكراينا – 49-ورىندا.
رەيتينگتەگى ورىننىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان, ەكى فاكتور بويىنشا وڭ ۇردىستەر بايقالادى. «ەكونوميكالىق قىزمەت» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 5 ورىنعا كوتەرىلىپ, 49-ورىندى يەلەندى. جاقسارۋ ءۇش سۋبفاكتور بويىنشا ورىنداردىڭ جاقسارۋىمەن تۇسىندىرىلەدى: «حالىقارالىق ساۋدا» – 56-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ), «جۇمىسپەن قامتۋ» – 26-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ) جانە «باعالار» – 48-ورىن (5 تارماققا جاقسارۋ). ورىنداردىڭ تومەندەۋى «ىشكى ەكونوميكا» – 46-ورىن (6 ورىنعا تومەندەۋ) جانە «سىرتقى ينۆەستيتسيالار» – 28-ورىن (10 ورىنعا تومەندەۋ) سۋبفاكتورلارىنىڭ ناشارلاۋىمەن بايقالدى.
«ينفراقۇرىلىم» فاكتورى بويىنشا ۇستانىمنىڭ 1-تارماققا 43-ورىننان 42-ورىنعا جاقسارۋى بايقالادى. جاقسارۋ ءۇش سۋبفاكتور بويىنشا ورىن الدى: «بازالىق ينفراقۇرىلىم» – 47-ورىن (8 تارماققا جاقسارۋ), «عىلىمي ينفراقۇرىلىم» – 47-ورىن (2 تارماققا جاقسارۋ), ء«بىلىم» – 29-ورىن (6 تارماققا جاقسارۋ). سونىمەن قاتار «تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم» – 49-ورىن (6 تارماققا تومەندەۋ) جانە «دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قورشاعان ورتا» – 56-ورىن (3 تارماققا تومەندەۋ) سۋبفاكتورلارى ءالسىز بولىپ قالۋدا.
«ۇكىمەتتىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 25-ورىندى يەلەندى. اتالعان فاكتور ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ارتىقشىلىعى بولىپ ءتابىولادى. «قوعامدىق قۇرىلىم» سۋبفاكتورى بويىنشا 2 تارماققا (28-ورىن) جاقسارۋ بايقالادى. «مەملەكەتتىك قارجى» سۋبفاكتورى بويىنشا 4-ورىننان 19-ورىنعا تومەندەۋ بايقالۋدا. «بيزنەس تۋرالى زاڭناما» سۋبفاكتورى بويىنشا 6 تارماققا تومەندەۋ (28-ورىن), «سالىق ساياساتى» – 4 تارماققا تومەندەۋ (14-ورىن) جانە «ينستيتۋتسيونالدىق ورتا» – 4 تارماققا تومەندەۋ (50-ورىن) بايقالادى.
«بيزنەستىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان 34-ورىندى يەلەندى. اتالعان فاكتور بولىسىندە قۇرامداستاردىڭ ورىندارى تومەندەگىدەي: «ونىمدىلىك پەن تيىمدىلىك» – 42-ورىن (4 تارماققا تومەندەۋ), «ەڭبەك نارىعى» – 13-ورىن (6 تارماققا تومەندەۋ), «قارجى» – 42-ورىن (2 تارماققا تومەندەۋ), «مەنەدجمەنت پراكتيكاسى» – 29-ورىن (15 تارماققا تومەندەۋ), «قارىم-قاتىناس پەن قۇندىلىقتار» – 33-ورىن (22 تارماققا تومەندەۋ). رەسپوندەنتتەردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكاسىنىڭ ەڭ تارتىمدى بەس فاكتورى: ستراتەگيالىق تۇراقتىلىق پەن جاعدايدىڭ بولجامدىلىعى (57,8%), قولايلى ىسكەرلىك ورتا (55,6%), ديناميكالىق ەكونوميكا (رەسپوندەنتتەردىڭ 46,7%), سالىق سالۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى (41,1%) جانە ءتيىمدى ەڭبەك قاتىناستارى (32,2%).