ماجىلىستە تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ تەتىكتەرى قارالدى

ءبىر ماماندىق – ءۇش بىلىكتىلىك

ء«بىلىم تۋرالى» زاڭداعى وز­گە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەلبا­سىنىڭ ەكونوميكانى بىلىكتى كادر­لارمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە حا­لىقارالىق تالاپتارعا ساي كا­سىپتىك ءبىلىم بەرۋ باعدار­لا­مالارىن جاڭارتۋعا بايلانىس­تى جۇكتەگەن مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. اتاپ ايت­قاندا مەملەكەت باسشى­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاق­ستان جاڭا جاھاندىق ناقتى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» اتتى جولداۋىندا بارشاعا ار­نالعان تەگىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم جۇيەسىن جەتىل­دىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن.

اتالعان مىندەتتەر ەندى ء«بى­لىم تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلەتىن وز­گە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلاردا كورىنىس تاۋىپ وتىر. زاڭ جوبا­سىنا بايلانىستى بايانداما جاساعان ءماجىلىس دەپۋتاتى با­قىت­گۇل حامەنوۆانىڭ ايتۋىن­شا, اتالعان وزگەرتۋلەر مەن تولىق­تىرۋلار تەحنيكالىق جانە كاسىپ­تىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى قىزمەتىنىڭ باستى ءتورت باعى­تىن رەتتەۋگە نەگىزدەلگەن.

– «بارشاعا ارنالعان تەگىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبى­لىم» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماق­ساتى جۇمىسسىز جۇرگەن, وقۋ ورىن­دارىنا تۇسە الماعان, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان, از قام­تىلعان وتباسىنان شىق­قان جاستاردىڭ جۇمىسشى ما­مان­­دىعىن تەگىن الۋىنا مۇم­كىندىك جاساۋعا باعىتتالعان. بار­لىق ماماندىقتار بويىن­شا جاۋاپتى مينيسترلىك وقۋ باعدارلامالارىن قايتا قاراس­تىرىپ, جاڭا مودۋلدىك وقۋ باعدارلامالارىن ازىر­لەدى. مو­دۋلدىك وقۋ باعدار­لا­ما­لارىنىڭ ەرەكشەلىگى – ءبىر ماماندىق ايا­سىندا ءبىر بىلىك­تىلىكتىڭ ورنىنا ءۇش بىلىكتىلىككە دەيىن الۋى. زاڭ جوباسىندا اتالعان مو­دۋل­دىك وقۋ باعدارلامالارىن زاڭ­نامالىق تۇردە بەكىتىپ, وقۋ ۇر­دىسىنە ەنگىزۋ كوزدەلۋدە. بۇل ەنگىزىلگەن جاڭاشىلدىق جالپى جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ بەدەلىن ارتتىرادى دەگەن ويدامىز, – دەدى ب.حامەنوۆا.

سونىمەن قاتار زاڭ جوباسىندا بۇگىنگە دەيىن ەشقانداي زاڭدا نەمەسە قۇقىقتىق اكتى­لەردە كورسەتىلمەي كەلگەن «تا­لىم­گەر» ۇعىمى جانە ونىڭ ەڭبەك اقىسىن تولەۋ تۋرالى نورما­لارى قامتىلعان. بۇدان بىلاي ەڭبەك كودەكسىنە «تالىمگەر», «ون­دىرىستىك وقىتۋ», «كاسىپتىك پراك­تيكا» ۇعىمدارى ەنگىزىلمەك. دەمەك, ەلىمىزدە دۋالدى وقىتۋ جۇيەسى قولعا الىنعانى­مەن, تەك تەوريالىق ءبىلىم بە­رۋ­م­ەن شەك­تەلىپ, وقۋشىلار مەن ستۋدەنت­تەردى تاجىريبەدەن وت­كىزۋى قيىن بولعان وقۋ ورىن­دارى­نىڭ ماڭىزدى ماسەلەسى شەشىل­گەلى وتىر. ياعني, كاسىپ­ورىن­دا­عى بىلىكتى مامانعا جاس ما­مان­دى وقىتىپ, ۇيرەتىپ, ەڭ­بەك­كە باۋ­لى­عاندىعى ءۇشىن اقى تو­لەنبەك. بۇل قاراجات جەرگىلىكتى اكىمدىك­تەردىڭ ەسەبىنەن وتەلەدى.

ال وسى قۇجات اياسىندا كول­لەدج تۇلەك­تەرىنىڭ كاسىبي دايار­لىق دەڭگەيىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىكتى بەرۋ پروتسەدۋراسىن قورىتىندى اتتەستاتتاۋدان الىپ تاستاپ, ونى باسەكەلەستىك ورتاعا بەرۋ ۇسىنىلعان.

ب.حامەنوۆا زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە كەلەشەكتە مەم­لە­كەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىستارىن جۇزەگە اسىرۋدا وڭىرلىك كا­سىپكەرلەر پالاتالارىمەن بىرگە باسقا دا مۇددەلى كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ ۇسىنىستارى ەسەپكە الىناتىندىعىن اتاپ ءوتتى.

قارجى جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتىعان جوبالار

جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار «قورعانىس ونەركاسىبى جانە مەملەكەتتىك قورعانىستىق تاپسىرىس تۋرالى» زاڭنىڭ جوباسىن دا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى بەيبىت اتام­قۇلوۆ زاڭ جوباسى قورعانىس ونەركاسىبى جانە مەملەكەتتىك قورعانىستىق تاپسىرىس سالا­سىنداعى مەم­لە­كەتتىك ساياساتتى جۇيەلى نەگىز­دە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن­دىگىن اتاپ ءوتتى.

– ءبىرىنشى, مەملەكەتتىك سايا­سات­تىڭ, سونداي-اق قورعانىس ونەر­كاسىبى جانە مەملەكەتتىك قور­­عا­نىستىق تاپسىرىس سالا­سىن­داعى مەملەكەتتىك رەتتەۋ­دىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى بەكىتى­لە­دى. ەكىنشى, قۇقىق قولدا­نۋ تاجى­ري­بەسىندە پايدالانىلاتىن, الايدا زاڭنامالىق تۇرعى­دان بەكىتىلمەگەن قورعانىس ونەر­كا­سىبى, قورعانىس ونەركاسىبى كەشە­نىنىڭ ۇيىمدارى, اسكەري-تەحني­كالىق ىنتىماقتاستىق, پايدا­لانىلمايتىن م ۇلىك سياقتى جاڭا ۇعىمداردى ايقىنداۋ ەس­كەرىلگەن. سونداي ول قارۋ-جا­راق, اسكەري تەحنيكا جانە قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكا اي­نالىمى دەگەن ۇعىمدار بىرىز­دەن­دىرىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون, – دەدى ب.اتامقۇلوۆ.

جيىندا, سونداي-اق «قازاق­ستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ كەي­بىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تاۋە­كەلدىك (ۆەنچۋرلىك) قارجى­لان­دىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وز­گەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭنىڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.

بۇل قۇجات بويىنشا اقپا­راتتاندىرۋ سالاسىنداعى ۋاكى­لەتتى ورگاننىڭ «اس­تانا حاب» حالىقارالىق تەحنو­لو­گيا­لىق پاركىنىڭ قىزمەت ەتۋ قاعي­دالارىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ جانە ونىڭ قىزمەتىن ۇي­­لەس­تىرۋ جو­نىندەگى فۋنكتسيا­لارى اي­قىن­دالادى جانە «اس­تانا حاب» حا­لىق­ارالىق تەحنو­لو­گيالىق پار­كىنە قاتى­سۋ­شى­لارعا ۆيزالىق قول­داۋ مەن جۇ­مىس ىستەۋىنە قول­داۋ كورسەتۋ ءتار­تى­بى بەل­گى­لەنەدى.

جالپى, زاڭ جوباسىنىڭ باس­تى ماقساتى – ۆەنچۋرلىك قار­جى­لاندىرۋ سالاسىندا قوعام­دىق قارىم-قاتىناستى قۇقىق­تىق رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ, ۆەنچۋر­لىك جەكە نارىققا قولداۋ كور­سەتۋ. سونىمەن بىرگە ۆەنچۋر­لىك قارجىلاندىرۋدى دامىتۋ ءۇشىن قۇقىقتىق بازا قۇرۋ, يننو­ۆاتسيالىق سالانى مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, ۆەنچۋرلىك قارجىلاندىرۋدى جۇ­زەگە اسىرۋدا قازاقستاندىق جاڭا كەلىسىمدى قۇرىلىمداردى ەنگىزۋ ارقىلى جەكە كاپيتالعا جايلى جاعداي جاساۋ.

بۇل زاڭ جوباسىن قاراۋ بارىسىندا ءماجىلىس توراعاسى نۇر­لان نىعماتۋلين قۇجاتتىڭ ما­ڭىزدىلىعىنا توقتالىپ ءوتتى.

– بۇگىن ءبىز ەلىمىزدىڭ ەكو­نو­ميكالىق دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادىق. وسى زاڭ جوباسىن قابىلداۋ ۇكىمەتكە ۆەنچۋرلىك قارجىلاندىرۋ بو­يىنشا ءتيىستى جۇمىستاردى جاساۋ ءۇشىن جول اشاتىن بولادى. ونىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ ين­­نو­ۆاتسيالىق دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەتىنى ءسوزسىز, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى.

جالپى وتىرىس بارىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىن­داعى قورعاس وزەنىندە «شۇكىر­بۇلاق (المالى)» بىرلەس­كەن سەل ۇستايتىن بوگەتىن سا­لۋ­داعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرا­لى», «گاز جانە گازبەن جابدىق­تاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تو­لىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق جانە باسقارۋ دەربەستىگىن كە­ڭ­ەيتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وز­گە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگى­زۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى دا تولىق­تاي ماقۇلداندى.

 وتىرىس قورىتىندىسىندا ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىع­­­ماتۋلين تىكەلەي دەپۋتات­تا­رى­مىزدىڭ وزدەرى باستاماشى بولعان ءتورت زاڭ جوباسى كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالىپ وتىرعاندىعىن اتاپ ءوتتى.

– بۇل دەپۋتاتتىق كورپۋس ءۇشىن ۇلكەن ناتيجە ەكەنى ءسوزسىز, – دەي كەلىپ, زاڭ جوبالارىن جە­تىلدىرۋگە قاتىسقان بارلىق ارىپ­تەستەرىنە جانە جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرىنە العىسىن ءبىلدىردى. زاڭ جوبالارى ودان ءارى سەنات قاراۋىنا جولداندى.

جالپى وتىرىس ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ورتالىق اتقا­رۋشى ورگاندارعا جولدانعان سا­ۋال­دارىمەن تۇيىندەلدى.

سەرىك ابدىبەك,

«ەگەمەن قازاقستان»