وسىناۋ ءبىراۋىز ءسوزدىڭ استارىنا قانشاما قاسيەتتى ماعىنا سىيعىزعان دانا حالقىمىز. جاقسىنىڭ شاراپاتىن كورمەك تۇگىلى, زامانداسىڭنىڭ ءبىراۋىز جىلى سوزىنە زار بولعان مىنا ءبىر تۇرلاۋسىز كەزەڭدە «جاقسىلىق» اتتى ۇعىمنىڭ ءوزى دە كومەسكىلەنىپ بارا جاتقان سىڭايلى. ادام وزگەردى مە, الدە زامان باسقا ما, ايتەۋىر, بۇگىندە اينالاسىنا شاپاعات نۇرىن سەبەتىن جاقسىلار جوقتىڭ قاسى.
ونىڭ ەسەسىنە ءدال قازىر جاقسىلىعىن ەسەپپەن جاسايتىندار قاتارى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ بارادى. «وسىعان جاقسىلىق جاساسام, قايتارىمى قالاي بولار ەكەن, ونىڭ قولىندا نە بار, نە جوق ەكەن, قاي تۋىسى قاي دارەجەدە, قاي كوكەسى قاي قىزمەتتە ءجۇر ەكەن», دەپ قاسيەتتى ۇعىمدى پايدا تابۋدىڭ قۇرالىنا اينالدىرعان قالتالىلاردىڭ زامانى تۋىپ-اق تۇر. شىنايى ادامگەرشىلىك سەزىممەن جاسالعان جاقسىلىق قايتارىممەن ولشەنبەيدى.
«جۇرتقا جاقسىلىق جاساعان ادام – جاقسى ادام, جۇرتقا جاساعان جاقسىلىعى ءۇشىن جاپا شەككەن – وتە جاقسى ادام...» دەگەن ەكەن فرانتسۋز ءموراليسى جان دە لابريۋيەر. ۇلى ويشىل ايتقان وسى تۇجىرىمنىڭ ءمانى مەن ماعىناسىنا ءبىر ءسات زەر سالايىقشى. وسى تۇرعىدان وزىمىزگە باعا بەرىپ كورەيىكشى. شىن ماعىناسىندا ءبىز كىمگە, قانداي جاقسىلىق جاسادىق؟ وسى ماسەلە توڭىرەگىندە اڭگىمە قوزعالعان كەزدە, «قولىڭنان كەلسە, ادامعا جاقسىلىق جاساعانعا نە جەتسىن», دەگەن سوزدەردى ءجيى ەستيمىز. رەتى كەلسە بۇل ءسوزدى ءوزىمىز دە ايتىپ قالۋعا تىرىسامىز. سوندا قالاي, جاقسىلىق جاساۋ تەك قانا جاقسىلاردىڭ ەنشىسىندەگى قاسيەت پە؟ جالپى, جاقسىلىق, قايىرىمدىلىق دەگەن ۇعىمداردىڭ ءمانى نەدە؟
سوناۋ ءبىر كەلمەسكە كەتكەن كەڭەس زامانىندا باۋىرجان مومىش ۇلى كەڭىرەك پاتەر سۇراپ, الماتى قالالىق كەڭەسىنىڭ اتقارۋ كوميتەتىنە ءوتىنىش بەرىپتى. كوپ ۇزاماي باۋكەڭنىڭ ءوتىنىشى قاناعاتتاندىرىلىپ, وعان قالانىڭ ورتاسىنان بەس بولمەلى پاتەر بەرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانادى. ول پاتەرىن كورمەكشى بولىپ, قالالىق اتقارۋ كوميتەتى ۇسىنعان جاڭا ۇيگە كەلسە, ەسىك الدىندا كوزىنىڭ جاسىن ورامالىنىڭ ۇشىمەن ءسۇرتىپ تۇرعان قارت اناعا كەزدەسەدى.
– نەگە مۇڭايىپ تۇرسىز, شەشەي؟ – دەيدى ويىندا ەشتەڭە جوق باۋكەڭ ايەلگە بۇرىلىپ.
– ماعان وسى ۇيدەن ەكى بولمەلى پاتەر بەرمەك بولىپ ۋادە بەرگەن ەدى. ەندى سول پاتەردى جانىنداعى ءۇش بولمەلى پاتەرمەن بىرىكتىرىپ, ءبىر پولكوۆنيككە بەرىپتى. قايتەيىن, مەنىڭ دە بالام سوعىستا قازا تاپتى. بىراق ول سولدات ەدى, – دەيدى قارت انا كوز جاسىن كولدەي قىلىپ.
باتىر باۋىرجان ءبىراز ۋاقىت تۇنەرىپ, ءۇنسىز تۇرىپتى. سودان كەيىن قارت اناعا قايىرىلىپ:
– مۇڭايماڭىز, شەشە, قازىر وردەر بەرەتىن جەرگە بارىڭىز, پاتەرىڭىز وزىڭىزگە تيەدى, – دەيدى دە كورەيىن دەپ كەلگەن پاتەرىنە كىرمەستەن, شۇعىل بۇرىلىپ كەتىپ قالادى. باۋكەڭ قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنە كەلىپ:
– مەن ماعان بىرەۋگە بەرىلگەن پاتەردى بەر دەگەن جوقپىن. مىنا وردەردى جىرتىڭىز دا, پاتەردى بۇرىن ۋادە ەتىلگەن ادامعا بەرىڭىز, – دەيدى قالالىق اتقارۋ كوميتەتىندەگى شەنەۋنىككە بۇيىرا سويلەپ.
ءسويتىپ قازاقتىڭ قاھارمان ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلى وزىنە بەرىلگەن بەس بولمەلى پاتەردەن ءوز ەركىمەن باس تارتادى. ال ەكى بولمەلى جاڭا پاتەر العان قارت انانىڭ قۋانىشىندا شەك بولماعان ەكەن...
بۇل جەردە باۋىرجان مومىش ۇلى كەرەمەت ءبىر ەرلىك جاساماعان سياقتى. بىراق اقيقاتىن ايتساق, شاعىن پاتەردە تۇرىپ, وزىنە بەرىلگەن بەس بولمەلى پاتەردەن بىرەۋ ءۇيسىز قالدى ەكەن دەپ, ءوز ەركىمەن باس تارتۋ كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىندىگى جانە انىق. بۇل تەك باۋىرجان سياقتى ۇلكەن جۇرەكتى اسقاق ازاماتتىڭ قاراپايىم ادامعا جاساعان شىنايى جاقسىلىعىنىڭ كورىنىسى.
جاقىندا جاستار سارايىندا استانالىق «ميراس-2» قايىرىمدىلىق قورى ء«بىر مۇمكىندىك» اتاۋىمەن 40 جاستان اسقان, بىراق ۇلكەن ساحنالاردان ونەر كورسەتپەگەن حالىق تالانتتارىنىڭ بايقاۋىن وتكىزدى. ەكى كۇنگە سوزىلعان ونەر سايىسىنا 70-كە جۋىق ونەرپاز قاتىسىپ, انسۇيەر قاۋىمدى شىنايى ونەر تۋىندىلارىمەن ءتانتى ەتتى. بايقاۋ قورىتىندىسىندا جارىس جەڭىمپازدارىنا ديپلومدار مەن باعالى سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. بايقاۋ سوڭىندا جارىسقا قاتىسقان كوپ بالالى انا ايتجامال كوبەەۆا «ماسەلە جارىس جۇلدەسىندە دە, جەڭىمپازدار ديپلومدارىندا دا ەمەس. كيەلى ونەر ساحناسىنا شىعارىپ, بالالارىمنىڭ الدىندا مەرەيىمدى ءوسىردى. كوڭىلىم كوتەرىلىپ, ءبىر جاسادىم», دەدى اعىنان جارىلىپ. «الپىستىڭ اسقارىنا ىلىككەندى ساعىندىرعان ساحناممەن قاۋىشتىرىپ, قيالىما قانات ءبىتىردى. شىنايى جاقسىلىق دەپ وسىنى ايت!», دەدى ونەرپاز نۇربولات بەكەتاەۆ تەبىرەنىپ. «حالىق اراسىنان شىققان ونەرپازداردىڭ شەبەرلىگى كاسىبي انشىلەردىڭ دەڭگەيىنەن ءبىر دە كەم ەمەس. مىنە, وسىنداي جانداردى ۇلكەن ساحناعا شىعارىپ, كوپشىلىك كوزايىمىنا اينالدىرۋ كوپتەن بەرگى ارمانىم ەدى. سول ماقساتىما بۇگىن جەتىپ وتىرمىن», دەيدى بايقاۋدىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى, «ميراس-2» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ جەتەكشىسى, زاعيپ جان ءجۇزباي سەرىك. ء«بىر مۇمكىندىك» بايقاۋىنان كەيىن ونەرپازداردىڭ دا, كورەرمەندەردىڭ دە, ونى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ دا جادىندا قالعان جاقسىلىق نىشانى وسىنداي.
جاقسىلىق – ازاماتتىق پاراساتتىڭ تۋى. ونىڭ ۇلكەن-كىشىسى بولمايدى. سۇرىنگەندە جولداسىڭا قول ۇشىن بەرىپ, يگىلىگى مول ءىس ءۇشىن قالتقىسىز قىزمەت قىلۋ دا جاقسىلىق.
ەندەشە, قادىرلى اعايىن, مىسقالداي بولسا دا جاقسىلىق جاساپ, ادامگەرشىلىك پارىزىمدى وتەدىم دەگەن شىنايى سەزىممەن ءاربىر ارايلى تاڭدى قارسى الار بولساق, «قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا عۇمىردىڭ» تەككە وتپەگەنى ەمەس پە؟!
جىلقىباي جاعىپار ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»