• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
07 جەلتوقسان, 2011

جارىلىستان زارداپ شەككەنىمىز از با ەدى؟

320 رەت
كورسەتىلدى

لاڭكەستىككە – لاعىنەت

ەستى ەل ەدىك قوي! باسىمىزعا قانشالىقتى قيىن-قىستاۋ كۇن تۋسا دا ەلدىگىمىزدى ساقتاي بىلگەن ەل ەدىك. اقتابان شۇبىرىندىعا ۇشىراپ, ەلىم-ايلاپ كوزىمىزدەن قاندى جاسى­مىز تىيىلماعان زامانا كوشىندە دە, اشارشىلىقتىڭ زاردابىن تارتىپ, سۇيەگىمىز اق جاڭقا بولىپ شاشىلىپ قالعان قارعىستى كەزەڭدەردە دە ەستىلىگىمىزدەن ءبىر تانباي, ەل مەن جەردى ساقتاپ قالا العان ەل ەدىك. جاتتىڭ كوزىنە تۇسپەسىن, جاۋىنىڭ قولىندا كەتپەسىن دەپ ۇرپاعىن كۇپىسى مەن قامزولىنىڭ كەڭ ەتەگىمەن جاسىرىپ, باۋىرىنا تىعىپ وسىرگەن, ءسويتىپ, بۇگىنگى كۇنىمىزگە دە, تاۋەلسىز ەل بولۋعا دا جەتكەن ەل ەدىك. سول ارماندى تاۋەلسىزدىك, سول قا­سيەت­تى دە كيەلى تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىر­ما جىلدىق از عانا كەزەڭىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاجىرلى ەڭ­بەگىنىڭ جانە كەمەل كەمەڭگەر­لى­گى­مەن باسقارىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ ناتيجەسىندە ەلدىگىمىزبەن الەمگە تا­نىلا دا بىلگەن ەل ەدىك. كوپ ۇلتىنىڭ دا, كوپ ءدىنىنىڭ دە بارلىعىنا قا­را­ماستان, قازاق جەرىن مەكەندەپ وتىر­عان بارلىق ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگىن ساقتاپ كەلە جاتقان ەل ەدىك. ءبىز سونىمىزبەن دۇنيە جۇزىنە سىيلى دا, ابىرويلى دا ايبىندى ەل ەدىك. سونىمىزبەن ءسوزى­مىز دە ءوتىمدى, ءوزىمىزدىڭ دە ءجۇزىمىز الەم الدىندا جارقىن بولاتىن. ەندى سول ءبىر ەلدىگىمىزگە داق تا تۇسە باستاعان جوق پا؟ كوڭىل قازىر وسىعان الاڭداۋلى. اتىراۋ قالاسىن­داعى جارىلىستىڭ ءدۇمپۋى قوعامدا ۇرەي تۋعىزا قويماعانىمەن, داقپىر­تى جايىلىپ كەتتى. ال تارازداعى وقيعا اتالعان ماسەلەگە سالماقتى نازار قاجەت ەكەنىن اڭعارتسا, بورالداي كەنتىندەگى سوڭعى جاعداي لاڭكەستىك سەكىلدى بۇگىنگى كۇننىڭ زاۋالىمەن اسا قاتاڭ تۇردە كۇرەسۋ كەرەك ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. جالپى, دۇنيە ءجۇزىن قازىر ەڭ ءبىر الاڭداتىپ وتىرعان لاڭكەستىك ارەكەتتىڭ ءبىر ۇشقىنىن قازاق جەرىنە جەتكىزگىسى كەلىپ جانىعىپ جۇرگەن توپتار مەن كۇشتەردىڭ بارى دا انىق. بۇعان ەلىمىزدە جۋىردا قابىلدانعان ءدىني بىرلەستىكتەر تۋرالى زاڭدى سىلتاۋراتىپ, وسى زاڭ­نىڭ كەيبىر باپتارى ءۇشىن قازاق جاس­تا­رىن ءوز ەلىنە قارسى قويۋعا ارەكەت­تەنۋ­شىلەر ولاردى كەك الۋعا شاقىرىپ جۇرگەندەي. بۇل زاڭدى پارلامەنت ۇزاق ءبىر پىكىرتالاستار مەن وي قاقتىعىستارىنا با­رىپ, بىلايشا ايتقاندا, قىزىلشەكە بو­لىپ, ەلدەگى جاعدايدى تۇبەگەيلى ءارى جان-جاقتى ابدەن سارالاپ بارىپ, اقىل­دى ءبىر توقتامعا كەلگەننەن كەيىن عانا قابىلداعان بولاتىن. ەشكىمنىڭ ءدىني-سەنىم بوستاندىعىنا قيانات جاسالعان جوق. جان بالاسىنا قۇدايعا قۇلشىلىق قىلۋعا تىيىم سالىنىپ وتىرماعانى تاعى دا انىق. ارينە, اسكەري قىزمەتتە, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن وقۋ ورىن­دارىن­دا جانە دە باس بوستاندىعىنان ايىرىلعانداردىڭ جازاسىن وتەۋ مەكەمەلەرىندە ناماز وقۋعا تىيىم سالىن­عا­نى بار. بۇل ارادا ءبىز ەڭ اۋەلى كونستيتۋتسيا بويىنشا ءوزىمىزدىڭ زايىرلى مەملەكەت ەكەندىگىمىزدى ۇمىتپاعانىمىز ابزال. بارىنەن بۇرىن مەملەكەتتىڭ مۇددە­سىن جوعارى قويا دا ءبىلۋ كەرەك. وتاندى قورعاۋ اركىمنىڭ باستى پارىزى ەكەندىگى جايىندا قۇران دا ايتادى, اتا زاڭى­مىز – كونستيتۋتسيامىز دا ايتادى. ەندەشە, ءبىر جىلدىق اسكەري بورىشىن وتەۋ­گە بارا جاتقان بالالارىمىزعا: «وتا­نىڭدى, ءوز ەلىڭنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋ جولىندا جان دا پيدا! اينا­لايىن, نامازىڭدى قازا قىلدىم دەپ قاپالانبا! يماندى جاننىڭ وتان ءۇشىن قازا قىلعان نامازىنىڭ ءبارىبىر دە قايىرىمى بولادى», – دەگەن اقىل ايتقان ءجون بولار ەدى ەندىگى ارادا. قازاقستانداعى ءدىني سەنىم-نانىم بوستاندىعى جونىندەگى زاڭداعى ەركىندىكتى پايدالانىپ, تىم ەركىنسىپ, تىم تايراڭداپ كەتكەن نەبىر ءدىني بىرلەستىكتەر مەملەكەتتى قويىپ, جەكەلەگەن وتان­داستارىمىز بەن ءوز قانداستارىمىزعا قانشالىقتى زارداپتارىن دا تيگىزە باستاعان جوق پا ەدى؟ قانشاما ۇلدارى­مىز بەن قىزدارىمىز وزگە ءبىر ءدىني سەك­تا­لاردىڭ ىقپالىندا كەتىپ, ۇكىلەپ ءوسىرىپ وتىرعان بالاسىنان تىرىدەي ايىرىلىپ, كوزىنەن قاندى جاسىن سىعىپ الىپ وتىرعان قانشاما اتا-انالاردىڭ بار ەكەندىگىن دە كورىپ, ءبىلىپ وتىرعان جوقپىز با؟ نەبىر سەكتالاردىڭ وزدەرى ويلاپ تاپقان قاعيدالارىنىڭ قارماعىنا ءتۇسىپ, شىرقى بۇزىلعان وتباسىلارىنىڭ قاسىرەتتى تاعدىرلارى دا بار ەكەندىگىن دە ءبىلىپ جۇرگەن جوق پا ەدىك؟ قوعام سول جايلاردى ايتۋمەن عانا بولدى. ەشبىر ءداستۇرلى دىندەرگە جاتپايتىن, بىلايشا ايتقاندا, ءتۇرلى ءدىني اعىمداردى وزدەرى ويلاپ تاۋىپ, ونىسىن پايدا تابۋدىڭ نەگىزگى ءبىر كوزىنە اينالدىرىپ العاندارعا قوعام قارسى تۇرا المادى. بىزدەگى قاناتىن كەڭگە جايىپ, دامي باستاعان دەمو­كرا­تيالىق ەركىندىك پەن بوستاندىقتى سول باس پايدالارى ءۇشىن جاراتىپ قالۋ نيەتىمەن جانتالاسقان ارسىز دا زاڭسىز سەكتالار ەشكىمنىڭ وبالى مەن ساۋابىنا دا قاراماستان, ءوز حالقىن زار يلەتە باستاعاننان كەيىن بارىپ, مەملەكەت ءوز ازاماتتارىن قورعاۋدىڭ امالىن ويلاستىرا باستادى. ءسويتىپ, زاڭ قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدى. بۇل ابدەن زاڭدى قۇبىلىس ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ يماندى بو­لۋى­مىزعا وسى زاڭ الدەبىر تەجەۋ, بول­ماسا تاپ ءبىر كەدەرگى كەلتىرىپ تۇر­عانداي ءتۇيىلىپ جۇرگەندەر دە بار. ال, ەندى يماندى بولۋ تاعى دا اركىمنىڭ ءوز جان دۇنيەسى مەن اقىل-وي پارا­سا­تىنىڭ ۋىسىندا تۇرعان دۇنيە. سول يمان دەگەنىڭ جۇرەگىڭنىڭ تازالىعى, اقىل-ويىڭ مەن پاراساتىڭ ەكەندىگىن دە تالاي ءبىر عۇلامالار ايتىپ تا كەتكەن جوق پا ەدى؟ مىنە, ەل مەن ەلدىگىمىزدىڭ بۇگىنگى جانە ەرتەڭگى كۇندەرىنىڭ سەنىمى مەن ابىرويىنا قىلاۋ تۇسپەسىن, جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاعىمىزدىڭ دەنى دە, ءدىلى دە ساۋ, سولار اداسپاسىن, سولار لاڭكەستىك قۇربانى بولماسىن, حالقىمىزدىڭ تىنىشتىعى قاشپا­سىن, بەرەكەمىز كەتپەسىن, شىرقىمىز بۇ­ز­ىلماسىن, ەڭ باستىسى, تاۋەلسىزدى­گى­مىزدىڭ ىرگەسى شايقالماسىن دەگەن ءبىر عانا وي تولعاندىرىپ, وسى جاي عانا الاڭداتسا ەكەن ءبىزدىڭ ءبارىمىزدى. ويلان, اينالايىن, قازاق دەگەن ءوز ەلىڭ مەن ءوز جەرىڭنىڭ جارىلىستان تارتىپ كەلگەن زاردابى از بولىپ پا ەدى؟ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باق قۇسىن ۇركىتىپ الا كورمەيىكشى! مۇنى قۇداي دا, حالقىڭ دا ەشقاشان كەشىرمەيدى! ويلان, اينالايىن, ەستى ەلدىڭ ۇرپاعى ەدىك قوي! جابال ەرعاليەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى.
سوڭعى جاڭالىقتار